Madde Detay

Çankırı’nın Yapraklı ilçesinin Tuht nahiyesinden olduğu bilinen Yesarî'nin hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. Tarihte “Yesarî” olarak tanınan -Filibeli Mustafa Yesarî, Konyalı Yesarî Baba (Mengüşlü Yesarî), Batumlu Yesarî Baba- dört evliyadan biridir. Doğum ve ölüm tarihleri kesin olarak bilinmeyen âşığın, 19. yüzyılda yaşadığı tahmin edilmektedir.

Yesarî’nin Bektaşi olduğu söylenmekte ise de Hacı Bektaş dergâhını sık sık ziyaret ettiği ve uzun süre orada kalması nedeniyle “Bekîa-şidir” denilmektedir. "Kaynaklarda ünlü bir Bektaşi ozanı olarak tanıtılmaktadır" (Yurt Ansiklopedisi 1982: 1994). Hacı Bektaş dergâhından Ankara’da Marif Vekaleti Kütüphanesi’ne nakledilen mecmualardan birinde ona ait pek çok şiire rastlanmıştır. "Elimizde bulunan cönklerde bu devir eserleri arasında şiirleri vardır" (Kocatürk 1963: 365). Yesarî’nin 1238 yılından sonra türbedar olduğu bilinmektedir. Hemşehrisi olan şair Zahmî ile zaman geçirdiği eserlerinden anlaşılmaktadır.

Çankırı’da düzenlenen yârân sohbetlerine katılan Çankırılı Âşık Ali, Cevheriye Bânu, Âşık Sabri, Efkârî, Nuri Baba, Sadık, Yâdi, Ilgazlı Nâilî gibi âşıklar arasında onun da adı geçmektedir. Dolayısıyla “Çankırı’nın âşık edebiyatı açısından önemli bir durak” olmasında önemli bir rol oynamıştır (Çakır 2012: 165).

Çakır, Ömer (2012). “Çankırı’da Yârân Sohbetlerinin Edebî Cephesi Yahut Yârân Edebiyatı”, Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 1 (1):151-170.

Çobanoğlu, Özkul (2000). Âşık Tarzı Kültür Geleneği ve Destan Türü. Ankara: Akçağ Yay.

http://www.cansaati.org, Çankırı Araştırmaları Sitesi, 2002-2005 arşiv kayıtları, [erişim tarihi: 24.05.2014].

Kocatürk, Vasfi Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Edebiyat Yay.

Onay, A. Talât (1996). Türk Halk Şiirlerinin Şekil ve Nev’i. hzl. Cemal Kurnaz, Ankara: Akçağ Yay.

Yurt Ansiklopedisi (1982). C. 3. İstanbul: Anadolu Yay. 

Musammat Koşma

Sevdim bir dilberi, gönül serveri 
Dudağı sükkeri em, emcesine 
Gezmişim her yeri, böyle bir peri 
Görmedim ekseri âdemcesine

Sevdaya duş eder, aşkı çûş eder 
Her sözü gûş eder, ferâmuş eder 
Cilve cünbüş eder htır hoş eder 
Bâdeler nûş eder hemdemcesine

Yesarî bu zâre düştü ne çâre 
Eyledi âvâre, o kaşı kare 
Âlem âşikâre, derdine çâre 
Sarınca o yâri merhemcesine

Onay, A. Talât (1996). Türk Halk Şiirlerinin Şekil ve Nev’i. Ankara: Akçağ Yay. 109-110.