Madde Detay

Adı Zafer Hanım’dır. İstanbulludur. Fuad Paşa ailesindendir. Kapılı Kabulî Paşa’nın eşidir. Eşinin elçiliği nedeniyle birçok yabancı memleketi gezdi. Vefat tarihi bilinmemektedir.

Bilinen tek eseri konusu İspanya’da geçen bir olayın anlatıldığı Aşk-ı Vatan adlı romanıdır. Eser Rebiyülâhır 1295/Nisan-Mayıs 1878’de Evrak-ı Havadis’te yayımlandı. “Hikâye-i Sergüzeşt” adlı birinci bölümde yazarın kişisel duruşu ve genel anlamıyla dünyaya ve dışa dair izlenimlerini kaleme alınmıştır. İkinci bölüm olan “Kısm-ı Sânî” ise hikâye kurgusu içerisinde vatandan çok ayrılık temasının vurgulandığı, Doğu-Batı karşılaştırmasının kişisellikler üzerinden gerçekleştiği bölümdür. Zafer Hanım’ın bilinen manzum eseri bulunmamaktadır. Aşk-ı Vatan’da kullanılan dil, Arapça ve Farsça kelimeler ve tamlamalar klasik edebiyatın dilidir. Araya serpiştirilen mısralar, beyitler, kıt‘alar ve yer yer diğer manzum parçalar, gerek nazım tekniği gerek muhteva ve gerek söyleyiş güzelliği bakımından klasik şiir geleneği dâhilinde değerlendirilebilecek düzeydedir.

Ay, Taha (1934). Türk Kadın Şairleri. İstanbul: Universum Matbaası Yay. 79.

Berktaş, Zeynep (hzl.) (2008). Zafer Hanım Aşk-ı Vatan. İstanbul: Lacivert Yayıncılık Yay.

Cunbur, Müjgân (2011). Osmânlı Dönemi Türk Kadın Şâirleri. Ankara: Türkkad-Türk Kadınları Kültür Derneği Genel Merkezi Yay.

Toska, Zehra (hzl.) (1994). Aşk-ı Vatan-Zafer Hanım. İstanbul: Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Yay.

Gazel

Niçün günden güne feryâdın efzûn itdin ey bülbül

Gülü güldürmedin bir lahza mahzûn itdin ey bülbül

Rakîbün hârhârından o goncayla muhâl ülfet

Girîbân-çâk olup hâlün diğergûn itdün ey bülbül

Ruh-ı âl-i güli gördün dilini tutmadun ötdün

Figân u nâleyi uşşâka kânûn itdün ey bülbül

Visâl-i yâre şermende Zafer-yâb olmadun sen de

Benümle eşki gülşende çü Ceyhûn itdün ey bülbül

(Toska, Zehra (hzl.) (1994). Aşk-ı Vatan-Zafer Hanım. İstanbul: Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Yay. 34-36.)