O. Zeki Özturanlı

(d. 1926 / ö. 13 Eylül 1982)
Hikâyeci
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Osman Zeki Özturanlı, 1926'da Söke'de doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini burada tamamlayan yazar, 1951'de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Uzun yıllar Söke'de avukatlık yapan Özturanlı'nın hikâyeleri Yeditepe, Türk Dili, Beşparmak gibi dergilerde yayımlanmıştır. Dört hikâye kitabı ve bir tiyatro eseri olan yazar, 1982 yılında İzmir'de geçirdiği bir trafik kazasında vefat etmiştir.

Zeki Özturanlı hikâyelerini Mühür, Tabanca, Başakçılar ve Kör Karga adlı kitaplarda toplamıştır. Yazarın bu kitaplarında yer almayan "Amerikan Parası", "Kapanın Elinde", "Harman Yerine Kısa Bağlanmışlar", "Silindir Şapka" adlı hikâyeleri ise yetmişli yılların ikinci yarısında ve seksenli yılların başında Türk Dili dergisinde yayımlanmıştır. "Özturanlı'nın hikâyelerinde Söke'de avukatlık yaptığı otuz yıllık süreçte karşılaştığı olayların izdüşümü görülür." (Avcı 2012: 29) Özel bir yazma alışkanlığının olmadığını, bir cümle, bir söz ya da bir kişinin kendisini hikâye yazmaya ittiğini belirten yazar (Beyhangil 1970: 8), hikâyelerinde gözlemlere büyük ağırlık verir. Söke ve civarında şahit olduğu olayları hikâyelerinde kurgulayan Özturanlı, bunları yöresel dili kullanarak aktarmıştır. Haksızlık, hayal kırıklığı, cehalet, vefasızlık, kaçış vb. izleklerin ön planda olduğu hikâyelerinde yargı mensupları, nüfuzlu kişiler, devlet memurları, emekçiler vb. insan tipleriyle karşılaşılır. Daha çok köy ve kasaba gibi mekânlarda geçen hikâyelerinde yazarın farklı anlatım tekniklerini kullandığı görülür. "İki bölümden oluşan ve 1969'da yayımlanan Batak Göl adlı oyununda ise gölde hâkim olan çeşitli kişiler tarafından köylülerin gölden balık tutma haklarından vazgeçirilmeleriyle ortaya çıkan köylü-bey çatışması eksenindeki olaylar işlenmiştir." (Sakallı 2017: 374)

Kaynakça

Avcı, Talat (2012). "O. Zeki Özturanlı: O Bir Öykücü ve Oyun Yazarı". Afrodisyas Sanat. S. 35. 28-29.

Beyhangil, Halil (1970). "O. Zeki Özturanlı ile Bir Konuşma". Yeditepe. S. 173. 8.

Sakallı, Fatih (2017). "Zeki Özturanlı'nın Batak Göl Oyunu Üzerine Bir Değerlendirme". 3. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Araştırmaları Sempozyumu Bildiri Kitabı. İtalya. 374-381.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. FATİH SAKALLI
Yayın Tarihi: 09.11.2017
Güncelleme Tarihi: 13.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Mühürİstiklâl Matbaası / İzmir1962Hikâye
TabancaYeditepe / İstanbul1969Hikâye
Batak GölKent / İstanbul1969Tiyatro
BaşakçılarYeditepe / İstanbul1970Hikâye
Kör KargaYeditepe / İstanbul1972Hikâye
Evlatçıklar- / --Tiyatro

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Samim Kocagözd. 1332/ 1916 - ö. 05 Eylül 1993Doğum YeriGörüntüle
2Oyhan Hasan Bıldırkid. 10 Haziran 1947 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Ferzan Güreld. 1919 - ö. 24 Mart 2009Doğum YeriGörüntüle
4Kemal Demireld. 9 Eylül 1926 - ö. 4 Kasım 2009Doğum YılıGörüntüle
5Ziya Mısırlıd. 5 Şubat 1926 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6NAHİDE, Nahide Yılmazd. 1926 - ö. 28.04.2009Doğum YılıGörüntüle
7MEMİŞ, Memiş Karadağd. 1902 - ö. 1982Ölüm YılıGörüntüle
8MAHMUT GOLOĞLUd. 1915 - ö. 11.10.1982Ölüm YılıGörüntüle
9Ali Avni Öneşd. 30 Nisan 1926 - ö. 11 Kasım 1982Ölüm YılıGörüntüle
10Secaettin Ziya Kokad. 1945 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Aysel Özakınd. 7 Eylül 1942 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Gökhan Özcand. 19 Mart 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Tanju Cılızoğlud. 1936 - ö. 23 Ocak 2021Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Ferhan Oğuzkand. 1921 - ö. 1999Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Cem Karaerd. 1952 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Zeki Mesut Alsand. 15 Mayıs 1889 - ö. 24 Eylül 1984Madde AdıGörüntüle
17Zeki Erdoğand. 19 Mart 1941 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18TAYYARÎ, Zeki Tipid. 1949 - ö. ?Madde AdıGörüntüle