O. Zeki Özturanlı

(d. 1926 / ö. 13 Eylül 1982)
Hikâyeci
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Osman Zeki Özturanlı, 1926'da Söke'de doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini burada tamamlayan yazar, 1951'de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Uzun yıllar Söke'de avukatlık yapan Özturanlı'nın hikâyeleri Yeditepe, Türk Dili, Beşparmak gibi dergilerde yayımlanmıştır. Dört hikâye kitabı ve bir tiyatro eseri olan yazar, 1982 yılında İzmir'de geçirdiği bir trafik kazasında vefat etmiştir.

Zeki Özturanlı hikâyelerini Mühür, Tabanca, Başakçılar ve Kör Karga adlı kitaplarda toplamıştır. Yazarın bu kitaplarında yer almayan "Amerikan Parası", "Kapanın Elinde", "Harman Yerine Kısa Bağlanmışlar", "Silindir Şapka" adlı hikâyeleri ise yetmişli yılların ikinci yarısında ve seksenli yılların başında Türk Dili dergisinde yayımlanmıştır. "Özturanlı'nın hikâyelerinde Söke'de avukatlık yaptığı otuz yıllık süreçte karşılaştığı olayların izdüşümü görülür." (Avcı 2012: 29) Özel bir yazma alışkanlığının olmadığını, bir cümle, bir söz ya da bir kişinin kendisini hikâye yazmaya ittiğini belirten yazar (Beyhangil 1970: 8), hikâyelerinde gözlemlere büyük ağırlık verir. Söke ve civarında şahit olduğu olayları hikâyelerinde kurgulayan Özturanlı, bunları yöresel dili kullanarak aktarmıştır. Haksızlık, hayal kırıklığı, cehalet, vefasızlık, kaçış vb. izleklerin ön planda olduğu hikâyelerinde yargı mensupları, nüfuzlu kişiler, devlet memurları, emekçiler vb. insan tipleriyle karşılaşılır. Daha çok köy ve kasaba gibi mekânlarda geçen hikâyelerinde yazarın farklı anlatım tekniklerini kullandığı görülür. "İki bölümden oluşan ve 1969'da yayımlanan Batak Göl adlı oyununda ise gölde hâkim olan çeşitli kişiler tarafından köylülerin gölden balık tutma haklarından vazgeçirilmeleriyle ortaya çıkan köylü-bey çatışması eksenindeki olaylar işlenmiştir." (Sakallı 2017: 374)

Kaynakça

Avcı, Talat (2012). "O. Zeki Özturanlı: O Bir Öykücü ve Oyun Yazarı". Afrodisyas Sanat. S. 35. 28-29.

Beyhangil, Halil (1970). "O. Zeki Özturanlı ile Bir Konuşma". Yeditepe. S. 173. 8.

Sakallı, Fatih (2017). "Zeki Özturanlı'nın Batak Göl Oyunu Üzerine Bir Değerlendirme". 3. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Araştırmaları Sempozyumu Bildiri Kitabı. İtalya. 374-381.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. FATİH SAKALLI
Yayın Tarihi: 09.11.2017
Güncelleme Tarihi: 13.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Mühürİstiklâl Matbaası / İzmir1962Hikâye
TabancaYeditepe / İstanbul1969Hikâye
Batak GölKent / İstanbul1969Tiyatro
BaşakçılarYeditepe / İstanbul1970Hikâye
Kör KargaYeditepe / İstanbul1972Hikâye
Evlatçıklar- / --Tiyatro

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Ferzan Güreld. 1919 - ö. 24 Mart 2009Doğum YeriGörüntüle
2Samim Kocagözd. 1332/ 1916 - ö. 05 Eylül 1993Doğum YeriGörüntüle
3Oyhan Hasan Bıldırkid. 10 Haziran 1947 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Bekir Sıtkı Erdoğand. 8 Aralık 1926 - ö. 24 Ağustos 2014Doğum YılıGörüntüle
5Şükrü Sarıd. 1926 - ö. 8 Mart 1995Doğum YılıGörüntüle
6Halim Uğurlud. 10 Mart 1926 - ö. 26 Aralık 2001Doğum YılıGörüntüle
7Numan Sabit Osmançelebioğlud. 1896 - ö. 24 Kasım 1982Ölüm YılıGörüntüle
8Tufan Hikmet Dayed. 02 Ocak 1943 - ö. 01 Nisan 1982Ölüm YılıGörüntüle
9Naci Girginsoyd. 1924 - ö. 26 Haziran 1982Ölüm YılıGörüntüle
10İlhan Duruseld. 09 Mart 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Oktay Akbald. 10 Nisan 1923 - ö. 28 Ağustos 2015MeslekGörüntüle
12Salim Nizamd. 06 Temmuz 1970 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Murat Arıcıd. 04 Mart 1967 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Mahir Ünsal Erişd. 1980 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Aysel Biçerd. 1936 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Mustafa Ruhi Şirind. 2 Ocak 1955 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17TAYYARÎ, Zeki Tipid. 1949 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ZEKİ, Sarkis Narlıyand. 1842 - ö. 1882Madde AdıGörüntüle