O. Zeki Özturanlı

(d. 1926 / ö. 13 Eylül 1982)
Hikâyeci
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Osman Zeki Özturanlı, 1926'da Söke'de doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini burada tamamlayan yazar, 1951'de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Uzun yıllar Söke'de avukatlık yapan Özturanlı'nın hikâyeleri Yeditepe, Türk Dili, Beşparmak gibi dergilerde yayımlanmıştır. Dört hikâye kitabı ve bir tiyatro eseri olan yazar, 1982 yılında İzmir'de geçirdiği bir trafik kazasında vefat etmiştir.

Zeki Özturanlı hikâyelerini Mühür, Tabanca, Başakçılar ve Kör Karga adlı kitaplarda toplamıştır. Yazarın bu kitaplarında yer almayan "Amerikan Parası", "Kapanın Elinde", "Harman Yerine Kısa Bağlanmışlar", "Silindir Şapka" adlı hikâyeleri ise yetmişli yılların ikinci yarısında ve seksenli yılların başında Türk Dili dergisinde yayımlanmıştır. "Özturanlı'nın hikâyelerinde Söke'de avukatlık yaptığı otuz yıllık süreçte karşılaştığı olayların izdüşümü görülür." (Avcı 2012: 29) Özel bir yazma alışkanlığının olmadığını, bir cümle, bir söz ya da bir kişinin kendisini hikâye yazmaya ittiğini belirten yazar (Beyhangil 1970: 8), hikâyelerinde gözlemlere büyük ağırlık verir. Söke ve civarında şahit olduğu olayları hikâyelerinde kurgulayan Özturanlı, bunları yöresel dili kullanarak aktarmıştır. Haksızlık, hayal kırıklığı, cehalet, vefasızlık, kaçış vb. izleklerin ön planda olduğu hikâyelerinde yargı mensupları, nüfuzlu kişiler, devlet memurları, emekçiler vb. insan tipleriyle karşılaşılır. Daha çok köy ve kasaba gibi mekânlarda geçen hikâyelerinde yazarın farklı anlatım tekniklerini kullandığı görülür. "İki bölümden oluşan ve 1969'da yayımlanan Batak Göl adlı oyununda ise gölde hâkim olan çeşitli kişiler tarafından köylülerin gölden balık tutma haklarından vazgeçirilmeleriyle ortaya çıkan köylü-bey çatışması eksenindeki olaylar işlenmiştir." (Sakallı 2017: 374)

Kaynakça

Avcı, Talat (2012). "O. Zeki Özturanlı: O Bir Öykücü ve Oyun Yazarı". Afrodisyas Sanat. S. 35. 28-29.

Beyhangil, Halil (1970). "O. Zeki Özturanlı ile Bir Konuşma". Yeditepe. S. 173. 8.

Sakallı, Fatih (2017). "Zeki Özturanlı'nın Batak Göl Oyunu Üzerine Bir Değerlendirme". 3. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Araştırmaları Sempozyumu Bildiri Kitabı. İtalya. 374-381.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. FATİH SAKALLI
Yayın Tarihi: 09.11.2017
Güncelleme Tarihi: 13.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Mühürİstiklâl Matbaası / İzmir1962Hikâye
TabancaYeditepe / İstanbul1969Hikâye
Batak GölKent / İstanbul1969Tiyatro
BaşakçılarYeditepe / İstanbul1970Hikâye
Kör KargaYeditepe / İstanbul1972Hikâye
Evlatçıklar- / --Tiyatro

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Samim Kocagözd. 1332/ 1916 - ö. 05 Eylül 1993Doğum YeriGörüntüle
2Oyhan Hasan Bıldırkid. 10 Haziran 1947 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Ferzan Güreld. 1919 - ö. 24 Mart 2009Doğum YeriGörüntüle
4Talip Apaydınd. 1926 - ö. 27 Eylül 2014Doğum YılıGörüntüle
5Bekir Sıtkı Erdoğand. 8 Aralık 1926 - ö. 24 Ağustos 2014Doğum YılıGörüntüle
6ÖRGEL, Salim Örgeld. 1926 - ö. 1990Doğum YılıGörüntüle
7ŞEVKİ ESENd. 1914 - ö. 16.11.1982Ölüm YılıGörüntüle
8KARAVELLİ KADİR, Kadir İsmayılovd. 1893 - ö. 1982Ölüm YılıGörüntüle
9TURAN YILMAZd. 1900 - ö. 1982Ölüm YılıGörüntüle
10Halit Aliosmanov Dağlıd. 1932 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Orhan Özdemird. 01 Mayıs 1953 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Ülkü Ayvazd. 5 Mayıs 1955 - ö. 23 Nisan 2016MeslekGörüntüle
13Irmak Zilelid. 1978 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Mehmet Eroğlud. 02 Ağustos 1948 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Talip Apaydınd. 1926 - ö. 27 Eylül 2014Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ZEKİ AYHANd. 1943 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Ayanzade Namık Ekremd. 1878 - ö. 1917Madde AdıGörüntüle
18Zeki Mesut Alsand. 15 Mayıs 1889 - ö. 24 Eylül 1984Madde AdıGörüntüle