Madde Detay

Âşığın adının kaynaklarda Zeyneb Zerbeli gızı (Ceferzade 1991: 145; Ceferzade 2005: 120) ve Zeyneb Hanım Kolanlı (Namazov 2004: 427) olarak iki şekilde geçtiği görülmektedir. Âşık, tahmini olarak 1860-1862 yılları arasında Şirvan’ın Kolanı vilayetinin Goran köyünde dünyaya gelmiştir. Babasının çobanı olan İsmayıl adlı bir genci sevdiği ancak onunla evlenmesine izin verilmediği bilinmektedir. Âşığın üç oğlu ve bir kızı vardır. 1942 yılında vefat etmiş ve Küdrü ovasındaki Dağ Kolanı kabristanlığına defnedilmiştir (Ceferzade 1991: 145).

Zeyneb Hanım, babası şair Çürük İslam’ın yanında büyümüş ve onun etkisiyle şiire ilgi duyup bu sanatın kaidelerini öğrenmiştir (Ceferzade 1991: 145; Ceferzade 2005: 120). Âşık daha çok bayatı türündeki şiirleriyle ünlenmiştir. Fikirlerini serbest şekilde ifade etmiş, bayatı türünde yeni hisler ve duygular uyandırmıştır (Namazov 2004: 427). Babasının vefatı, 1919 yılında baş gösteren veba salgını, haksızlık, zulüm ve 1941-1945 yılları arasındaki savaşla ilgili çok sayıda şiir ve bayatı söylemiştir (Ceferzade 1991: 145; Ceferzade 2005: 120). Kavuşamadığı sevdiği için “İsmayıl” redifli bir geraylı koşmuştur (Ceferzade 1991: 145). Mektubunda yazdığı bu şiir (Namazov 2004: 427) üç dörtlükten meydana gelmekte ve her mısrasında âşık sevgilisine seslenmektedir. Özellikle üçüncü dörtlükte geçen “Gel eşit Zeynab sözünü,/ Yoldan yığ yarın gözünü./ Çoh da incitme özünü,/ Götür meni, gaç İsmayıl.” mısralarında sevgilisine yaptığı çağrı göze çarpmaktadır. Âşığın elimizde bulunan şiirlerinden hareketle sade bir dil ve akıcı bir üslup kullandığını söylemek mümkündür.