Madde Detay

Zihnî hakkındaki yegâne bilgiler Alî Emîrî’nin Tezkire-i Şuarâ-yı Âmid adlı eserindedir. Buna göre Zihnî Efendi 1274/1858 yılında Diyarbakır’da doğmuştur. Adı Zülfikâr Zihnî’dir. Babası Hacı Osman Ağa, dedesi Sâlih Ağa’dır. Anne tarafından da Diyarbakır’ın meşhur hattatlarından Muhammed Derviş Efendi’nin torunlarındandır. Alî Emîrî ile yaşıttır. İlk eğitimini Şa'bân Kâmî Efendi’den almış, 1293/1877’de Diyarbekir Rüsumat Nezareti’nde kitabet memurluğunda çalışmaya başlamıştır. Ayrıca sesi güzel olduğu için musıki ile meşgul olmuş ve dede mesleği olan hattatlığı da sürdürmüştür. Şairin ne zaman vefat ettiğine ilişkin bir bilgi yoktur. Alî Emîrî, Zihnî’nin Tezkire-i Şuarâ-yı Âmid’in basımı esnasında (1328/1910 dolayları) Duyûn-ı Umûmiye Nezareti Edirne Şubesi’nde muhasebeci olarak çalıştığı notunu düşmüştür (1328: 328-331).

Alî Emîrî’nin, Zihnî’nin kişiliği ve şairliği hakkındaki kanaatleri olumludur. Ona göre Zihnî’nin fenn-i şi’r ü inşâya kabiliyeti olmakla beraber daha ziyade nazire yazmıştır.

Adak, Abdurrahman (2012). Ali Emiri’nin Gözüyle Diyarbakırlı Şairler. İstanbul: Kent Işıkları Yay.

Alî Emîrî (1328). Tezkire-yi Şu’arâ-yı Âmid. C. I. Dersa’âdet: Âmidî Matbaası.

Beysanoğlu, Şevket (1996). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. C. I. Ankara: San Yay.

Güner, Galip ve Nurhan Güner (hzl.) (2003). Alî Emîrî-Esâmî-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: Anıl Mat.

Gazel

Hâl-i bîmârî ile geçmede şâm u seherüm

Ufk-ı râhatda tulû’ itmedi şems ü kamerüm

Ye’s-i müstakbel olur her nefes aldıkça karîb

Eksilür ömr-i safâ-perverüm artar kederüm

Gül-ruhun yâd iderek dökmede hûn-âb-ı hazîn

İki fevvâre-i ye’s oldı bana çeşm-i terüm

Hâl-i gamnâkümi bilmez gibi lâkaydâne

Dir imiş bilmiyorum söylemedi yok haberüm

Çeşm ile çîn-i cebîn eyledi peydâ o perî

Şimdi keşf oldı bana Zihnî hutût-ı kaderüm

(Alî Emîrî (1328). Tezkire-yi Şu’arâ-yı Âmid. C. I. Dersa’âdet: Âmidî Matbaası. 330.)