ZUHÛRÎ, Pîrî-zâde Zuhûrî Mustafa Çelebi

(d. ?/? - ö. ?/III. Murad dönemi (1574-1595))
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Şam’da doğdu. Hayatı hakkında eldeki bilgiler sınırlıdır. Asıl adı Mustafa’dır. Şam muhasebecisi Pîrî-zâde Mehmed Çelebi’nin oğludur. Bu yüzden Pîrî-zâde sanıyla meşhur oldu. On sekiz yaşında sipahi ve zeamet sahibi oldu (Solmaz 2005: 410, Eyduran 2009: 21). Mehmed Süreyyâ, Zuhûrî’nin III. Murad döneminde (1574-1595) öldüğünü belirtir (Akbayar 1998: 1718).

Zuhûrî’nin herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Ancak çeşitli mecmualarda şaire ait şiirlere rastlanmaktadır. Tezkirecilerin şair hakkındaki değerlendirmeleri olumludur. Ahdî, Zuhûrî’yi yaradılışı güzel, ileride meşhur bir şair olabilecek, kabiliyetli bir genç olarak tanımlar (Solmaz 2005: 411). Hasan Çelebi de Zuhûrî’nin parlak şiirlerinin olduğunu ve bunların herkesçe tanındığını söyleyerek ondan övgüyle bahseder (Eyduran 2009: 21).

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 5. İstanbul: KB-Tarih Vakfı Ortak Yay.

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 05.01.2014].

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin B. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 05.01.2014].

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 27.01.2014
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Gelür fürkat başında kalbe giryân oldugum demler

İrüp rûz-ı visâli yâre handân oldugum demler

 

Eyâ mihr-i cihân-ârâ hazer kıl dûd-ı âhumdan

Seher geh âteş-i hicrünle sûzân oldugum demler

 

Sakın âlûde-h˘ân bulmasun ey şûh dâmânun

Visâlün ‘ıydına şevk ile kurbân oldugum demler

 

Tuyurdı sırr-ı ‘ışkun dâg-ı sînem mest olup cânâ

Lebün şevki ile çâk-i girîbân oldugum demler

 

Semâ’ından Zuhûrî vecd olup çarha girür eflâk

Dem-i hicrânda ney gibi nâlân oldugum günler

(Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 411.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞÂMÎ, Ahmed Şâmî Efendid. ? - ö. 1604-05Doğum YeriGörüntüle
2EMÎN, Cündî-zâde Mehmed Emîn Efendi, Şamlıd. ? - ö. 1878Doğum YeriGörüntüle
3YAHYÂ, Yahyâ Efendid. 1823 - ö. 1896Doğum YeriGörüntüle
4ŞÂMÎ, Ahmed Şâmî Efendid. ? - ö. 1604-05Doğum YılıGörüntüle
5EMÎN, Cündî-zâde Mehmed Emîn Efendi, Şamlıd. ? - ö. 1878Doğum YılıGörüntüle
6YAHYÂ, Yahyâ Efendid. 1823 - ö. 1896Doğum YılıGörüntüle
7ŞÂMÎ, Ahmed Şâmî Efendid. ? - ö. 1604-05Ölüm YılıGörüntüle
8EMÎN, Cündî-zâde Mehmed Emîn Efendi, Şamlıd. ? - ö. 1878Ölüm YılıGörüntüle
9YAHYÂ, Yahyâ Efendid. 1823 - ö. 1896Ölüm YılıGörüntüle
10ŞÂMÎ, Ahmed Şâmî Efendid. ? - ö. 1604-05MeslekGörüntüle
11EMÎN, Cündî-zâde Mehmed Emîn Efendi, Şamlıd. ? - ö. 1878MeslekGörüntüle
12YAHYÂ, Yahyâ Efendid. 1823 - ö. 1896MeslekGörüntüle
13ŞÂMÎ, Ahmed Şâmî Efendid. ? - ö. 1604-05Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14EMÎN, Cündî-zâde Mehmed Emîn Efendi, Şamlıd. ? - ö. 1878Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15YAHYÂ, Yahyâ Efendid. 1823 - ö. 1896Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞÂMÎ, Ahmed Şâmî Efendid. ? - ö. 1604-05Madde AdıGörüntüle
17EMÎN, Cündî-zâde Mehmed Emîn Efendi, Şamlıd. ? - ö. 1878Madde AdıGörüntüle
18YAHYÂ, Yahyâ Efendid. 1823 - ö. 1896Madde AdıGörüntüle