Madde Detay

Atâ, 1164/1750-51’de İstanbul’da doğdu. Aksaray Sıbyan mektebi hocası Abdullah Efendi’nin oğludur. Öğrenimini tamamladıktan sonra Divan-ı Hümayûn kaleminde kâtip olarak çalıştı. Bir süre taşrada voyvoda ve mütesellim kâtibi olarak görev yaptı. 1198/1783’te Sa'diyye tarikatına intisap etti. İstanbul’a gelerek Çırçır semtine yerleşti. İstanbul’da gününü ibadet ile geçirirken öldü. “Bu yıl Allah deyü göçti Atâ aşk ile lâhûta” mısrası ölümüne düşürülen tarihtir. Sicill-i Osmanî’de Atâ’nın ölüm tarihi 1231/1814-15 olarak kayıtlıdır. Çırçır Mahallesi’ndeki Kilise Camii’nin avlusuna gömüldü. Bu yüzden “Çırçırlı Sadî” diye de tanındı. Fatin Tezkiresi’nde mürettep Dîvân sahibi olduğu belirtilmektedir. Fakat kütüphanelerde nüshasına rastlanmamıştır. 

Akbayar, Nuri ve Seyit Ali Kahraman (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Çifçi, Ömer (hzl.) (?). Fatîn Davud, Hâtimetü’l-Eş’âr. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219117/h/metin.pdf [erişim tarihi: 15.04.2013].

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri.  Ankara: Bizim Büro Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (2000). “Atâ”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 1.  Ankara: AKM Yay.  554.

Türk Dili Edebiyatı Ansiklopedisi. “Atâ”. C. 1.  İstanbul: Dergâh Yay. 208-209.

Gazel

Her dil olmaz cilvegâh-ı şâhid-i esrâr-ı feyz

Degme bir gonceye düşmez jâle-i âsâr-ı feyz

Âşık olmazsa çah-ı zindân ifet-dih-i mukîm

Yûsufâsâ olamaz şâyeste-i bâzâr-ı feyz

İtme İskender gibi âb-ı hayâtı cüst-cû

Neş’e-bahş-ı câvidandır sâgar-ı sersâr-ı feyz

Sûzen-i tevbîh-i mürşid zahmdâr eylerse de

Rabt ider çâk-ı dili elbet şu’a-ı tâze feyz

Sen hemân seyl-âb kıl eşk-i nedâmetle Atâ

Bâğ-ı âlemde virir nahl-ı hulûsun bâr-ı feyz

(Çifçi, Ömer (hzl.) (?). Fatîn Davud, Hâtimetü’l-Eş’âr. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219117/h/metin.pdf [erişim tarihi: 15.04.2013].