Madde Detay

Asıl adı Mehmet Tokman olan âşık, 1921'de Afyon’da doğmuştur. Ortaokuldan mezun olduktan sonra askerliğini tamamlamış ve ardından bir süre devlet memuru olarak çalışmıştır. İki çocuğu vardır. 1950'de memuriyetini bırakarak Şuhut ilçesinde dava vekilliği yapmaya başlamıştır. 1959'da Cop adını verdiği gazeteyi Şuhut’ta yayımlamaya başlamıştır. 1981'e kadar yayın hayatını sürdüren bu gazete, Afyonkarahisar’daki yerel gazetecilik tarihinin önemli örneklerinden biridir. Tokman’ın şiirleri de ekseriyetle bu gazetede yayımlanmıştır. 23 Aralık 1993'te vefat etmiştir (Nasrattınoğlu 2006: 167).

Tokman saz çalamasa da âşıklık geleneğindeki şiir formlarını kullandığı için bu geleneğin bir parçası olarak kabul edilmektedir. Şairin kullandığı Copcu mahlası yıllarca yöneticiliğini yaptığı Cop Gazetesi’nden mülhemdir (Nasrattınoğlu 2006: 167). Şiirlerinin çoğu dörtlüklerle kurgulanmıştır, ancak istisnai olarak beyitlerle örülü şiirleri de bulunmaktadır. Ancak beyitlerle oluşturulan bu şiirlerde aruz ölçüsü bulunmamaktadır; hece tüm şiirlerinde kullandığı ölçü birimidir. Hecenin yedili, sekizli, on birli ve on dörtlü ölçülerini kullanan âşığın en çok kullandığı nazım türü taşlamadır. Bu taşlamalar bazen toplumsal düzenin bozulmasına neden olan kişilerle ilgili olabileceği gibi bazen de âşığın kişisel yaşantısı ile yolları kesişen ancak anlaşamadığı rakipleri üzerinedir. Döneminin Afyonkarahisar eşrafı içerisinde yer alan doktor, mühendis, avukat gibi pek çok farklı meslekten kişiyi hicvettiği taşlamaları ile yerel bir ün kazanmıştır. Şiirlerindeki eleştiriler kimi zaman da doğrudan kendisine yöneliktir. Hem âşıklık geleneğinde hem de basın tarihi içerisinde yeri olan Tokman üzerine yapılmış kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. İrfan Ünver Nasrattınoğlu’nun Afyonkarahisarlı Halk Ozanları (2006: 167-176) adını taşıyan eserinde âşığın hayatı hakkında kısaca bilgi verilip örnek olarak birkaç şiirine yer verilmektedir.