Madde Detay
GERÇEK/LÜTFİ/SEFİL GERÇEK, Lütfi Gerçek
(d. 1924 / ö. 1997)
?
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Asıl adı Lütfi Gerçek olan âşık, 1924 yılında Tokat Zile’nin Maşat, bugünkü adıyla Yalınyazı köyünde dünyaya gelmiştir. Deliyusufoğulları denilen aileden olup babası Hacı Hasan, dedesi de Zileli Halil Çavuş’tur. Lütfi’nin babası Kurtuluş Savaşında subay olarak görev yapmış, savaş sonrası da İstanbul’a yerleşmiş ve uzun bir süre de devlet memuru olarak çalışmıştır. İstanbul Kanlıca ilkokulunda okula başlayan Lütfi, babasının Doğu Anadolu’ya tayini nedeniyle aralıksız, devamlı ve düzenli bir eğitim görememiştir. Babasının memuriyeti gereği Anadolu’nun pek çok yerini yakından tanımış, askerlikten sonra babasının vefatı üzerine Ankara’ya yerleşip evlenmiş ve kamyon şöförlüğü yaparak geçimini sağlamıştır. 1997’de Ankara’da vefat etmiştir.
Küçük yaşta saz çalmayı öğrenen Lütfi, Türkmen bir kabileden olup Alevi bir aileden gelmesi nedeniyle kimi şiirlerinde: "Seherin vaktinde kalktım uyandım/ Kuşlar samahından cümbüşe geldim/ Dağlarla konuştum ikrarım verdim/ Dağlar Hak Muhammet Ali çağırır" örneğinde olduğu gibi içinde yetiştiği Bektaşi kültürünün önemli ritüellerinden samah ve ikrar verme gibi kavramları dizelerine yansıtmıştır. Şiirlerinde Gerçek, Lütfi, ve Sefil Gerçek mahlaslarını kullanan Lütfi Gerçek’in: "Sefil gerçek ver elini,/ Tuta gör mürşit elini./ Tanrı istekli kulunu/ Ara yere verir mola?" gibi Bektaşi inancı ve heyecanı ile söylediği bir çok şiirinde mürşit, ehl-i dil, miskin gibi sözcüklere sıkça yer vermiş ve birçok deyişini de duvaz biçiminde söylemiştir.
Kaynakça
Sevengil, Refik Ahmet (1967). Çağımız Halk Şairleri. İstanbul: Atlas Kitabevi.
Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 06.06.2018
Güncelleme Tarihi: 07.12.2020
İlişkili Maddeler
Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
---|---|---|---|---|
1 | Hayati Bice | d. 01 Mart 1959 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
2 | Osman Baş | d. 10 Mayıs 1959 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
3 | A. Duran Ayyıldız | d. 01 Ocak 1933 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
4 | Nebi Hezri Elekberoğlu Babayev | d. 1924 - ö. 15 Ocak 2007 | Doğum Yılı | Görüntüle |
5 | Naci Girginsoy | d. 1924 - ö. 26 Haziran 1982 | Doğum Yılı | Görüntüle |
6 | Salih Mehmet Baklacıev (Baklacı) | d. 1924 - ö. 14 Şubat 2002 | Doğum Yılı | Görüntüle |
7 | Rakım Çalapala | d. 1909 - ö. 12 Şubat 1997 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
8 | Ali Kadir | d. 1936 - ö. 1997 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
9 | ŞEMSİ/ALTINOĞLU, Şemsettin Ataman | d. 1911 - ö. 22.05.1997 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
10 | İZHARÎ, Mehmet Ayık | d. 1914 - ö. 1983 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
11 | DERTLİ MURAT/DUDAHİ, Murat Güvendik | d. 1943 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
12 | FAKI, Fakı Edeer | d. 1954 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
13 | ERKEMÎ | d. ? - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
14 | NİHÂNÎ, İskender | d. 1967 - ö. 1919 | Madde Adı | Görüntüle |
15 | KARANÎ, Hüseyin Kara | d. 1961 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |