Madde Detay
Fırat Kızıltuğ
Kızıltuğ, Molla, Ozan Karakalpak, Kul Ozan, Çırak Hicvi, Mirza Kemankeş, Nim Kelâm
(d. 1 Nisan 1935 / ö. 25 Ekim 2024)
Müzisyen, Şair, Öğretmen, Bestekar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Giresun / Görele'de doğan Fırat Kızıltuğ, üç ay sonra Bayburt'a gittiklerinde nüfusa kaydedildi. Bu yüzden doğum tarihi kimliğinde 1 Nisan 1935'tir. İyi bir fotoğrafçı ve aynı zamanda Halkevi Belediye Bandosu şefı olan Ahmet Kızıltuğ ile Hacıhanım Hanım'ın oğlu olarak dünyaya geldi. Babasının yanında işe gidip gelen Kızıltuğ küçük yaşında fotoğrafçılığı öğrenmeye başladı. Mesleğin terimlerinin Fransızca olması dile aşinalık kazanmasına yardımcı oldu. Babasıyla koro çalışmalarına da katıldı ve müzik ile etkileşimi o yıllarda başladı.
Gözleri ileri derecede bozuk olmasına rağmen ikokul yıllarında çok başarılı bir öğrenciydi. Doktorların kör olma ihtimalinden bahsetmesi dolayısıyla ilkokuldan sonra beş yıl eğitimine ara verdi. Ailesiyle Tokat'a taşındıklarında müziği bırakan babası Fırat Kızıltuğ'un da ilgilenmesini istemedi fakat o komşu çocuğuna ud dersi veren babasını izledi ve böylece ud çalmayı öğrendi. Radyodaki programlara eşlik ederek enstrümanını babasından gizli geliştirdi.
15 yaşına geldiğinde bulundukları yere bir ortaokul açıldı ve Kızıltuğ ailesi okumasına izin vermediği için evden kaçarak bir fabrikada çalışmaya başladı. Nihayet ailesi razı olunca Turhal'a dönerek okula başladı. Ardından Trabzon Erzurum Öğretmen Okulu'na parasız yatılı olarak gitti. 1956'da mezun oldu ve dört buçuk yıllık zorunlu hizmetini Erciş ve Ergani'de yaptı. İstanbul'a geldiğinde İleri Türk Musikisi Konservatuvarı'nda yöneticilik ve hocalık yaptı. 1975'te sahneyi, 1980'de öğretmenliği bıraktı. Devlet Korosu kurulduğunda konservatuvardan ayrıldı ve emekliliği gelene kadar Devlet Korosu'nda çalıştı. Çok sayıda eser besteledi.
Çok küçük yaşlarından itibaren edebiyat sohbetlerinin yapıldığı ortamlarda bulunan Fırat Kızıltuğ 1954'te şiir yazmaya başladı. İlk şiiri "Türklük Bir İmtiyazdır", 1961 yılında Toprak'ta neşredildi. Şiirlerini hece ve aruz ölçüsü ile yazdı. Hicivler de kaleme aldı. "Çırak Hicvi" mahlasıyla yazdığı bu şiirleri Kitâb-ı Yâve'de topladı. Ayrıca hikâye ve roman da yazdı. Müzik tarihi alanında Satrançnâme, Dildeste ve Dilbeste'yi neşretti. Lavta, Blokflüt metodu ve viyoonsel kitabı da hazırlamış fakat henüz basılmamıştır. Yazıları, şiirleri, öyküleri ve makaleleri Türk Edebiyatı, Diyalog Avrasya, Haber 69, Kardaşlık, Kubbealtı Akademi Mecmuası, Yeni Avrasya ve Yesevi gibi dergilerde; Özbekistan Edebiyat, Önce Vatan, Medebiyet ve Ayyılldız gibi gazetelerde yayımlandı.
"Çoruh Çağlar Nenni Söyler" ile Necip Fazıl Kısakürek Senaryo Yarışması'nda jüri özel ödülü, 2011 yılında ESKADER'den Müzik Ödülü, yine 2011'de Bayburt BEKDER'den Sanat Ödülü aldı. Türk Edebiyatı Vakfı'nda Türk musikisi seminerleri verdi.
Kaynakça
https://kultursurasi.ktb.gov.tr/TR-174804/firat-kiziltug.html [erişim tarihi: 07.09.2019]
Özkaya, Menekşe (2017). İki Fırat İki Kızıltuğ: Edebiyatın ve Musikinin Yakın Tarihi. İstanbul: Akıl Fikir Yayınları.
"Kızıltuğ, Fırat" (2006). Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi. C.V. Ankara: Elvan Yayınları. 2207-2208.
"Kızıltuğ, Fırat" (2006). Türk Dünyası Ortak Edebiyatı: Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C.VI. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları. 23.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: HÜLYA TEPEDELENYayın Tarihi: 11.09.2019Güncelleme Tarihi: 27.10.2025
Yayın Tarihi: 11.09.2019Güncelleme Tarihi: 27.10.2025
Güncelleme Tarihi: 27.10.2025
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Bir Dâne Bir Dâne | Elcompany / İstanbul | 1990 | Şiir |
| Mavi Karanlık | Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları / İstanbul | 1998 | Şiir |
| Oğuz Destanı | Elofset Matbaacılık / İstanbul | 1998 | Şiir |
| Çocuklara Müzik | Pan Yayıncılık / İstanbul | 1999 | Diğer |
| Kitâb-ı Yâve | Bayrak Matbaacılık / İstanbul | 1999 | Şiir |
| Dildeste | Ötüken / İstanbul | 2001 | Diğer |
| Bandodan Klasik Müziğe | Pan Yayıncılık / İstanbul | 2002 | Diğer |
| Satrançname | Kubbealtı Neşriyat / İstanbul | 2003 | Deneme |
| Açıklamalı Şarkılarımız | Türk Edebiyatı Vakfı / İstanbul | 2005 | Diğer |
| Dilbeste | Kubbealtı Neşriyat / İstanbul | 2005 | Diğer |
| Bahar Neğmesi | Ötüken / İstanbul | 2006 | Şiir |
| Müzik Sohbetleri | Akıl Fikir Yayınları / İstanbul | 2015 | Sohbet |
| Şikesteler | Akıl Fikir Yayınları / İstanbul | 2016 | Şiir |
| Şiirler | Akıl Fikir Yayınları / İstanbul | 2016 | Şiir |
| Kop Dağından Birinci Orduya | Akıl Fikir Yayınları / İstanbul | 2017 | Roman |
| Tilmaç At Hikâyeleri | Akıl Fikir Yayınları / İstanbul | 2018 | Hikâye |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Muzaffer Civelek | d. 1942 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | DÜŞKÜN/KÜÇÜK İĞNE/NEJAT/KORKUT, Rahmi Korkut Öğütçü | d. 1898 - ö. 12.09.1950 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Ergin Günçe | d. 12 Şubat 1938 - ö. 16 Ocak 1983 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | SEYİT, Seyit Çetinkaya | d. 1935 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | Yusuf Samedoğlu | d. 25 Aralık 1935 - ö. 17 Ağustos 1998 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | İSMAİL HAKKI ŞAHİN | d. 1935 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Yakup Ömeroğlu | d. 25 Mart 1966 - ö. 16 Ağustos 2024 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | Ferit Edgü | d. 24 Şubat 1936 - ö. 22 Temmuz 2024 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Alev Alatlı | d. 1944 - ö. 2 Şubat 2024 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Ahmet Hikmet Müftüoğlu | d. 3 Haziran 1870 - ö. 19 Mayıs 1927 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Ahmet Miskioğlu | d. 9 Kasım 1924 - ö. 25 Ağustos 2015 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Seçkin Gündüz | d. 1949 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Yiğit Bener | d. 15 Temmuz 1958 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Çetin Altan | d. 22 Haziran 1927 - ö. 22 Ekim 2015 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | M. Rauf Alanyalı | d. 17 Ekim 1915 - ö. 16 Kasım 1997 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | KIZILTUĞ, Ali Kızıltuğ | d. 1944 - ö. 13.12.2017 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | KUL SALİH/SALİH/SALİHOĞLU, Ali Gök | d. 1938 - ö. 12.08.2012 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | FEZAÎ/KUL HALİL, Halil Karabulut | d. 01.05.1945 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |