NAHVÎ, Nahvî İsmail Efendi

(d. ?/? - ö. 1110/1698-99)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Nahvî İsmail Efendi, İstanbulludur. Şairin ailesi ve yakın çevresi hakkında bilgi yoktur. Tasavvuf yoluna girerek şeyh olmuştur. Dinî emir ve yasaklara uyma konusunda hayatının her döneminde hassas davrandığı ve yaptığı işlerin hepsinde doğru yolu gözettiği kaynaklarda ifade edilmektedir (İnce 2005: 658). Boş vakitlerini camilerde, mescidlerde insanlara öğüt ve nasihat vererek değerlendiren şair, 1110/1698-99 yılında kendi evinde öldürül­müştür. İsmail Efendi'yi öldüren şahsın kimliği hususunda bir açıklık yok­tur. Sâlim Tezkiresi'nde "ol esnada bazı levendana öğüt ve nasihatta bulunmak merhumun alışkanlığı olması sebebiyle ol süfehadan bazı­ları bu büyük suçu işlemeye cür’et ettiler diyü şöhret bulmuştur" denilmektedir (İnce 2005: 659). Dostlarından birinin düşürdüğü şu tarihle durum biraz daha açıklık ka­zanmaktadır:

"Olup bir gice mihmân hânesinde

Şehîd etdi anı kalyon levendi

Didüm gûş eyleyüp fevtine târih

"Şehîden gitdi İsmail Efendi" 1110 /1698-99 (İnce 2005: 659).

Bu kıtadan anlaşıldığı kadarıyla Nahvî'nin katli, misafiri bulunan kalyon levendi tarafından gerçekleştirilmiştir (Özcan 1989: 246). Nahvî, Yenikapı Mevlevihanesi haricine defnolundu (Özcan 1989: 246; İnce 2005: 659; Kurnaz 2001:1039).

Vakayiü'l-Fuzala'da İsmail Efendi hakkında "talâkat-ı lisân ile meşhur, maarife âşinâ, hoş sohbet, şuh meşrep, sıcak kanlı bir âdem denilir. (Özcan 1989: 246) Sâlim'de ise "ilmi yönünden başka şiir ve inşa ile" de ilgi­sinin olduğu belirtilir. (İnce 2005: 659)

Kaynakça

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 660-62.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 

Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Vekayiü’l-Fuzelâ. Şakayık-ı Numaniye ve Zeyilleri. C.4. İstanbul: Çağrı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 19.12.2013
Güncelleme Tarihi: 25.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Tâze çemen ki feyz-i bahâr ile cûş ider

Ol serv-i bâg-ı behceti hem sebz-pûş ider

 

Sahbâ-yı nâz u işvesi geldikde çeşmine

Mest-i müdâm-ı meclis-i nahvet-fürûş ider

(İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 660-62).

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Ali Mümtaz Arolatd. 23 Temmuz 1897 - ö. 4 Eylül 1967Doğum YeriGörüntüle
2RE'FET, Abdullah Re'fet Beyd. ? - ö. 1744-45Doğum YeriGörüntüle
3İFFET, Hatice İffet Hanımd. 1854 - ö. 1912Doğum YeriGörüntüle
4Ali Mümtaz Arolatd. 23 Temmuz 1897 - ö. 4 Eylül 1967Doğum YılıGörüntüle
5RE'FET, Abdullah Re'fet Beyd. ? - ö. 1744-45Doğum YılıGörüntüle
6İFFET, Hatice İffet Hanımd. 1854 - ö. 1912Doğum YılıGörüntüle
7Ali Mümtaz Arolatd. 23 Temmuz 1897 - ö. 4 Eylül 1967Ölüm YılıGörüntüle
8RE'FET, Abdullah Re'fet Beyd. ? - ö. 1744-45Ölüm YılıGörüntüle
9İFFET, Hatice İffet Hanımd. 1854 - ö. 1912Ölüm YılıGörüntüle
10Ali Mümtaz Arolatd. 23 Temmuz 1897 - ö. 4 Eylül 1967MeslekGörüntüle
11RE'FET, Abdullah Re'fet Beyd. ? - ö. 1744-45MeslekGörüntüle
12İFFET, Hatice İffet Hanımd. 1854 - ö. 1912MeslekGörüntüle
13Ali Mümtaz Arolatd. 23 Temmuz 1897 - ö. 4 Eylül 1967Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14RE'FET, Abdullah Re'fet Beyd. ? - ö. 1744-45Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15İFFET, Hatice İffet Hanımd. 1854 - ö. 1912Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Ali Mümtaz Arolatd. 23 Temmuz 1897 - ö. 4 Eylül 1967Madde AdıGörüntüle
17RE'FET, Abdullah Re'fet Beyd. ? - ö. 1744-45Madde AdıGörüntüle
18İFFET, Hatice İffet Hanımd. 1854 - ö. 1912Madde AdıGörüntüle