Madde Detay

Asıl adı Ahmed’dir. Afyonkarahisar’da doğdu. Afyon’da bir süre ilim tahsil ettikten sonra Konya’ya gitti ve tanınmış müderrislerden Kara Halil Efendi’den Beyzavî Tefsiri okudu. Ârif Çelebi’nin Konya Mevlevîhânesi şeyhliğinin sonlarına doğru Mevlevîliğe ilgi duymaya başladı. Mevlevilik geleneklerine göre hizmetini tamamladıktan sonra külah giyerek Mevlevi oldu. Sâkıb Dede, Hâlis Ahmed Dede ve Muhammed Ali Dede gibi Mevlevi büyüklerinden istifade imkânı buldu. 1170/1756-57 yılında Yenikapı Mevlevihanesinde bulunurken hattat, Kazasker Ekşiaş-zâde Veliyyüddîn Efendi (ö.1182/1768) ile tanıştı. Kazasker, kendisini sevip beğenerek yakınlarında bulunan dergâhlardan birinin şeyhliğini teklif etti. Fakat kabul etmeyip Afyonkarahisar Mevlevihanesi şeyhi Dîvâne Mehmed Çelebi (Sultan Dîvânî)’yi ziyarete gitti. Nûrî, Ekşiaş-zâde Veliyyüddin Efendi’nin Şeyhülislamlığı sırasında (ilki 1760-1761, ikincisi 1766-1768) Afyon’da boş bulunan bir müderrisliğe tayin edildi. 1201/1786-87 yılında Kütahya’da vefat etti.

Esrâr Dede’ye göre ârifâne ve âşıkâne şiirleri vardır (Genç 2000:510). Semâhâne-i Edeb müellifi de Nûrî Efendi’nin şairliği hakkında müspet değerlendirmelerde bulunur ve devir ediplerinin de benzer ifadeleri olduğunu söyler (Erdem 2013: 210).

Erdem, Sadık (hzl.) (2013). Ali Enver-Semâ-hâne-i Edeb. Ankara: TTK Yay. 210.

Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 510-511.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 1104-1105.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi  (1990). C. 7. İstanbul: Dergâh Yay. 85.

Yâ men ve’ade’l-hubbi li-men dâme rızâhu

El-hubbu devâmî ve livâ’l-hubbi sivâhu

(Rızasını isteyen sevgi vaad eden kişi! Benim varlığımın devamı sevgidir. Sevgi olmazsa ben yokum.)

İn-şi’te vukûfen leke’l-idrâkü bî-şevkî

Lâ-tüs’el ‘ani’l-mer’i ve ebsır kuranâhu

(Benim sevgimi anlamak istersen şevkimi idrâk etmelisin. Nitekim kişiyi sorma, arkadaşlarına bak.)

(Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 511).