PERİŞÂNÎ, Molla Mehmet

(d. ? / ö. ?)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Molla Mehmet 19. yüzyılın son çeyreği ile 20. yüzyılın ilk yarısında Sivas'ın Merkez ilçesine bağlı Çongar köyünde yaşamıştır. Doğum tarihi hakkında kesin bilgi yoktur. Şiirlerinde Perişanî mahlasını kullanmıştır. Perişanî mahlasını o zamanın âlimlerinden sayılan Tahyurtlu Hacı Said Efendi kendisine vermiştir. Molla Mehmet'in babası Mustafa, aslen Çongar köyü yakınlarında yer alan Hanlı köyündendir. Çongar’a daha sonra göç etmiştir. Ömrü fakirlik içerisinde geçen Perişanî, anlatılanlara göre kişilik olarak saf ve temiz bir insandır. Nakşıbendi tarikatine intisab etmiş, ömrünün çoğunu oruç tutarak geçirmiştir. Onun bu durumu, hakkında çeşitli menkıbeler ortaya çıkmasına neden olmuş, halk onun keramet sahibi bir insan olduğuna inanmıştır (Pürlü 2002: 239). Doğduğu köy olan Çongar’da vefat eden Molla Mehmet’in mezarı da aynı köyde (Kaya 2009: 403) olup ne zaman öldüğü bilinmemektedir.

Perişanî'nin şiirlerini yazmış olduğu defteri oğlu tarafından ırmağa düşürülerek kaybedilmiştir. Bu sebeple ne yazık ki günümüze kadar birkaç şiiri ulaşabilmiştir. Bunlar; "Kıtlık Destanı" ve "İhtiyarlık Destanı"dır. Bazı şiirlerinin başkaları tarafından yazılmış olma ihtimali ile zamanla ortaya çıkabileceği ümit edilmektedir. Mevcut şiirlerine bakıldığında Perişanî'nin güçlü bir şair olduğu anlaşılmaktadır (Pürlü 2002: 239-242).

Kaynakça

Karakuş, Mesut (2002). Sivas Güney Köyü Halk Edebiyatı Örnekleri. Bitirme Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi. 

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri IV. Sivas: Önder Matbaacılık.

Pürlü, Kadir (2002). Sivas'ta İlbeyli Türkmenleri I. Sivas: Doğan Matbaacılık.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. DOĞAN KAYA - ARAŞ. GÖR. MURAT ÇİL
Yayın Tarihi: 05.03.2019
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KALEMÎ, Süleyman Yılmazd. 1934 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2H. Cengiz Alpayd. 1922 - ö. 23 Haziran 1991Doğum YeriGörüntüle
3HASAN İRİSd. 1887 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KALEMÎ, Süleyman Yılmazd. 1934 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5H. Cengiz Alpayd. 1922 - ö. 23 Haziran 1991Doğum YılıGörüntüle
6HASAN İRİSd. 1887 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7KALEMÎ, Süleyman Yılmazd. 1934 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8H. Cengiz Alpayd. 1922 - ö. 23 Haziran 1991Ölüm YılıGörüntüle
9HASAN İRİSd. 1887 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10KALEMÎ, Süleyman Yılmazd. 1934 - ö. ?MeslekGörüntüle
11H. Cengiz Alpayd. 1922 - ö. 23 Haziran 1991MeslekGörüntüle
12HASAN İRİSd. 1887 - ö. ?MeslekGörüntüle
13KALEMÎ, Süleyman Yılmazd. 1934 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14H. Cengiz Alpayd. 1922 - ö. 23 Haziran 1991Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HASAN İRİSd. 1887 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KALEMÎ, Süleyman Yılmazd. 1934 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17H. Cengiz Alpayd. 1922 - ö. 23 Haziran 1991Madde AdıGörüntüle
18HASAN İRİSd. 1887 - ö. ?Madde AdıGörüntüle