RÂİF, İskenderpaşa-zâde Yûsuf Râif Efendi

(d. ?/? - ö. 1306/1888)
Divan Şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Yûsuf Râif’tir. Diyarbakır’ın tanınmış İskenderpaşa hanedanındandır. Emîrî, Hacı Ali Bey’in (Güner vd. 2003: 24), Râif’in torunlarından Reşit İskenderoğlu ise Reşîd Bey’in oğlu olduğunu söylemektedir (1990: 14; 2009: 78). Tahsilini tamamladıktan sonra çeşitli devlet memurluklarında bulunmuş adliyede aza mülazımı ve hâkim olarak görev yapmıştır. Tasavvufla da iştigal eden Yûsuf Râif Efendi Rufai tarikatindendir. Her ne kadar Emîrî onun Kadirî tarikatinden olduğunu söylese de (Kadıoğlu 2014: 373) Reşit İskenderoğlu 23 Şevval 1276 tarihli Rufai şeyhliği icazetnamesinin ellerinde bulunduğunu bildirmektedir (2009: 78). Ayrıca Rufai şeyhi olduğuna dair icazetnamenin bir özeti Şefik Korkusuz’un Tezkire-i Meşâyıh-ı Âmid adlı eserinde de vardır (2004: 211-212). Şair 1306/1888 yılında vefat etmiştir.

Yazma Dîvân'ı Beysanoğlu’na göre aileye mensup Avukat Reşit İskenderoğlu’ndadır (1959: 51). Ancak, İskenderoğlu şiirlerin divan teşkil edecek kadar olmadığını söylemektedir (1990: 14).

Yûsuf Râif mütevazı, iyi huylu ve rindane bir tabiata sahiptir (İskenderoğlu 1990: 15). Tasavvufî dile aşina ve kendine has arifane bir üslubu vardır (Emîrî 1328: 336; Kadıoğlu 2014: 374). Şiirlerine Ali Emîrî Efendi nazireler yazmıştır (Emîrî 1328: 84; Kadıoğlu 2014: 116).

Kaynakça

Adak, Abdurrahman (2012). Ali Emiri’nin Gözüyle Diyarbakırlı Şairler. İstanbul: Kent Işıkları Yay.

Ali Emirî (1328). Tezkire-i Şuara-yı Âmid. C. I. Dersaadet: Matbaa-i Âmidî.

Beysanoğlu, Şevket (1959). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. C. 2. İstanbul: Işıl Matbaası.

Güner,Galip ve Nurhan Güner (hzl.) (2003). Ali Emirî Efendi, Esâmî-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: yyy.

İskenderoğlu, Reşid (1990). Diyarbakırlı Şair Dede ve Torunu. Ankara: San Matbaası.

İskenderoğlu, Reşid (2009). Diyarbekir Beğlerbeği Gazi İskender Paşa-2 ve Bilginleri. Ankara.

Kadıoğlu, İdris (2010). “Diyarbekir ‘Encümen-i Dânişi’nin Üstad Şairi Âgâh ve Devrindeki Şairler Üzerindeki Etkisi”, T.C. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi (DÜSBED) ISSN: 1308-6219. (4): 35-45.

Kadıoğlu, İdris (hzl.) (2014). Ali Emîrî Efendi, Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: Sonçağ Yay.

Korkusuz, M. Şefik (2004). Tezkire-i Meşâyıh-ı Âmid (Diyarbekir Velileri) I-II. İstanbul: Kent Işıkları Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri.  C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN SARIÇİÇEK
Yayın Tarihi: 02.11.2014
Güncelleme Tarihi: 30.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Sebû-yı bâde-i vahdetle ben ‘işretdeyim şimdi

Olup sermest ü şeydâ vâdî-i hayretdeyim şimdi

Dilim bir Tûr-ı Sînâ Mûsî-i tab’ım tecellîde

Fenâ buldu fenâyım ‘âlem-i vahdetdeyim şimdi

Safâ-yı hâtırım var nefy ile isbâtdan geçdim

Yetişdim müntehâ-yı ‘aşka ben vuslatdayım şimdi

Şuhûd-ı ‘âlem-i ma‘nâdayım ben sormayın hâlim

Sadâ-yı len terânî'den ‘aceb dehşetdeyim şimdi

Rakîb-i bed-meniş varsın işitsin bağrı çâk olsun

Bi-hamdi’llâh Râ’if yâr ile sohbetdeyim şimdi

(Kadıoğlu, İdris (hzl.) (2014). Ali Emîrî Efendi, Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: Sonçağ Yay. 374.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Cem Özaydınd. 1975 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2NİGÂHÎ BABAd. 1780\\\'ler - ö. 1860Doğum YeriGörüntüle
3Yılmaz Odabaşıd. 15 Ağustos 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Cem Özaydınd. 1975 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5NİGÂHÎ BABAd. 1780\\\'ler - ö. 1860Doğum YılıGörüntüle
6Yılmaz Odabaşıd. 15 Ağustos 1962 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Cem Özaydınd. 1975 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8NİGÂHÎ BABAd. 1780\\\'ler - ö. 1860Ölüm YılıGörüntüle
9Yılmaz Odabaşıd. 15 Ağustos 1962 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Cem Özaydınd. 1975 - ö. ?MeslekGörüntüle
11NİGÂHÎ BABAd. 1780\\\'ler - ö. 1860MeslekGörüntüle
12Yılmaz Odabaşıd. 15 Ağustos 1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Cem Özaydınd. 1975 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14NİGÂHÎ BABAd. 1780\\\'ler - ö. 1860Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Yılmaz Odabaşıd. 15 Ağustos 1962 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Cem Özaydınd. 1975 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17NİGÂHÎ BABAd. 1780\\\'ler - ö. 1860Madde AdıGörüntüle
18Yılmaz Odabaşıd. 15 Ağustos 1962 - ö. ?Madde AdıGörüntüle