Madde Detay

İsmi Yahyâ’dır. Doğum tarihi bilinmeyen şair Niğde’nin Bor kazasında dünyaya geldi. Babası Hasan Fâzıl-zâde lakabıyla bilinen Atâullâh Efendi’dir. Farsçayı öğrenmek ve ilerletmek maksadıyla babasından Sadî’nin Gülistân’ını okudu. Ayrıca sarf ve nahiv derslerini, bazı Arapça ve Farsça ilimleri yine babasından öğrendi. Bor ulemâsından ve aynı zamanda babasının arkadaşlarından olan Hacı Tâlib-zâde Efendi’den mantık ve âdâb dersleri alarak medrese tahsilini tamamladı. İstanbul’a giderek Fâtih Medreseleri’nden birinde müderris olarak görev yaptı. Nâiblik vazifesiyle birçok şehri görme ve gezme fırsatı buldu. Vefat tarihi tam olarak bilinmemektedir. Ancak Râmiz’in Âdâb-ı Zurafâ’sının kaleme alındığı tarihte, şairin hayatta olduğu bilgisi göz önünde tutulduğunda vefat tarihi 1784 yılı veya sonrası olmalıdır. Şiirlerinde Sâib mahlasını kullanan Yahya Efendi’nin eserleri hakkında bilgi bulunmamaktadır. Kütüphane kayıtları ve kataloglarda yapılan taramalarda, bazı mecmualar içinde Sâib mahlaslı şairlere ait şiirler tespit edilmiştir. Fakat bu şiirlerin hangilerinin Sâib Yahyâ Efendi’ye, hangilerinin Sâib mahlaslı diğer şairlere (Sâatî-zâde Sâib, Dârendeli Sâib, divan kâtibi Sâib) ait olduğunu belirleyebilmek güçtür. Şairin edebî şahsiyetiyle alâkalı kaynaklarda övgü dolu ifadeler yer almaktadır.

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî. C.5. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 1475.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara: AKM Yay. 151-52.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.  415.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.1655.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi  (1990). “Sâib”. C.7.  İstanbul: Dergâh Yay. 81.