SEBZÎ, Hüseyin

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Hüseyin’dir. İstanbul’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Kendisinden bahseden kaynaklar, Kânûnî dönemi şairlerinden olduğunu ifade etmektedir. Âlim ve hafız olmasından dolayı Sebzî-i Hâfız ve Sebzî Çelebi sanıyla da tanınmaktadır. Sebzî; zamanın geçerli ilimlerini tahsil etmiş, sonradan şiire heves etmiştir. Kaynaklarda, şairin hafızlığına özellikle vurgu yapılmakta, sesinin çok güzel olduğu söylenmektedir. Mesleği imamlıktır. Sebzî’nin ölüm tarihi hakkında kaynaklarda herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak M. Nâil Tuman ve Mehmed Süreyyâ, onun Kânûnî Sultân Süleymân devrinde vefat ettiğini söylemektedir.

Sebzî’nin bilinen tek eseri Dîvân’ıdır. Yurt içi ve yurt dışı kütüphanelerde tespit edilen üç yazma nüshasının dışında yedi mecmuanın karşılaştırmasıyla hazırlanan Dîvân'da; 11 kaside, 1 terkib-bend, 19 murabba ve 893 gazel yer almaktadır.

Sebzî, tam anlamıyla bir gazel şairidir. Tezkirelerde sanatından övgüyle bahsedilen Sebzî’nin sade ve akıcı bir dille mana yüklü ve sanatlı şiirler söylediği ifade edilmektedir. Âşık Çelebi, Sebzî’nin özellikle nazire söylemekte mahir bir şair olduğunu belirtmektedir. Dîvân'ındaki 126 nazire, onun bu konudaki ustalığına işaret etmektedir. Ayrıca divanı dışında mecmualarda birçok şiirinin bulunması, Sebzî’nin okunan ve sevilen bir şair olduğunu göstermektedir. Sebzî; etkisinde kaldığı Necâtî Bey gibi külfetsiz, sade ve samimi bir dille söylediği gazellerine, duygu ve düşüncelerini Türkçenin sentaksını bozmadan başarıyla işlemiş bir şairdir.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ. Ankara: AKM Yay.

Karataş, İbrahim Hakan (2001). 16. Yüzyılda Bir Nazire Şairi: Sebzî ve Nazireleri. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i NâilîDîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Kut, Günay (hzl.) (1978). Heşt Bihişt The Tezkire by Sehî Beg. Harvard: Harvard Üniversitesi Yay.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1989). Kınalı-zade Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-Şuarâ. Ankara: TTK Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu‘arâsı (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 20.03.2013]

Şemsettin Sâmî. (1306). Kâmûsu’l-A‘lâm. İstanbul: Mihran Matbaası. 

Yaltkaya, Şerefettin (hzl.) (1941). Kâtib Çelebi Keşf-el-Zünûn. İstanbul: Maarif Matbaası.

Yekbaş, Hakan (2011). Sebzî Divanı (İnceleme-Tenkitli Metin). Doktora Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. HAKAN YEKBAŞ
Yayın Tarihi: 23.06.2013
Güncelleme Tarihi: 12.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

 Nîl-gûn câme ile mihr-i mu‘allâsın sen

 Gök çemen içre yahud ġonca-i ra‘nâsın sen

 

 Nîl-gûn câme ile kim ki seni gördi didi

 Halkı gömgök deli itdün nice zîbâsın sen

 

 Döneli lâle-i mâ’îye o gök câme ile

 Su kenârında biten serv-i dil-ârâsın sen

 

 Âb-gûn câme virelden sana zîb ü zînet

 Kûze-i şîşede bir âb-ı musaffâsın sen

 

 Sebzî sîm-âbî libâs ile görelden o mehi

 Dögünür taşlar ile ‘âşık-ı şeydâsın sen

 (Yekbaş, Hakan (2011). Sebzî Divanı (İnceleme-Tenkitli Metin). Doktora Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi. 622.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DERVİŞ MÛSÂd. ? - ö. 1727-1728Doğum YeriGörüntüle
2Gazanfer Eryükseld. 8 Eylül 1952 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3EMNÎ, Selîm-zâde Süleymân Emnî Efendid. ? - ö. 1698-99Doğum YeriGörüntüle
4DERVİŞ MÛSÂd. ? - ö. 1727-1728Doğum YılıGörüntüle
5Gazanfer Eryükseld. 8 Eylül 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6EMNÎ, Selîm-zâde Süleymân Emnî Efendid. ? - ö. 1698-99Doğum YılıGörüntüle
7DERVİŞ MÛSÂd. ? - ö. 1727-1728Ölüm YılıGörüntüle
8Gazanfer Eryükseld. 8 Eylül 1952 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9EMNÎ, Selîm-zâde Süleymân Emnî Efendid. ? - ö. 1698-99Ölüm YılıGörüntüle
10DERVİŞ MÛSÂd. ? - ö. 1727-1728MeslekGörüntüle
11Gazanfer Eryükseld. 8 Eylül 1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
12EMNÎ, Selîm-zâde Süleymân Emnî Efendid. ? - ö. 1698-99MeslekGörüntüle
13DERVİŞ MÛSÂd. ? - ö. 1727-1728Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Gazanfer Eryükseld. 8 Eylül 1952 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15EMNÎ, Selîm-zâde Süleymân Emnî Efendid. ? - ö. 1698-99Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16DERVİŞ MÛSÂd. ? - ö. 1727-1728Madde AdıGörüntüle
17Gazanfer Eryükseld. 8 Eylül 1952 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18EMNÎ, Selîm-zâde Süleymân Emnî Efendid. ? - ö. 1698-99Madde AdıGörüntüle