SEBZÎ, Hüseyin

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Hüseyin’dir. İstanbul’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Kendisinden bahseden kaynaklar, Kânûnî dönemi şairlerinden olduğunu ifade etmektedir. Âlim ve hafız olmasından dolayı Sebzî-i Hâfız ve Sebzî Çelebi sanıyla da tanınmaktadır. Sebzî; zamanın geçerli ilimlerini tahsil etmiş, sonradan şiire heves etmiştir. Kaynaklarda, şairin hafızlığına özellikle vurgu yapılmakta, sesinin çok güzel olduğu söylenmektedir. Mesleği imamlıktır. Sebzî’nin ölüm tarihi hakkında kaynaklarda herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak M. Nâil Tuman ve Mehmed Süreyyâ, onun Kânûnî Sultân Süleymân devrinde vefat ettiğini söylemektedir.

Sebzî’nin bilinen tek eseri Dîvân’ıdır. Yurt içi ve yurt dışı kütüphanelerde tespit edilen üç yazma nüshasının dışında yedi mecmuanın karşılaştırmasıyla hazırlanan Dîvân'da; 11 kaside, 1 terkib-bend, 19 murabba ve 893 gazel yer almaktadır.

Sebzî, tam anlamıyla bir gazel şairidir. Tezkirelerde sanatından övgüyle bahsedilen Sebzî’nin sade ve akıcı bir dille mana yüklü ve sanatlı şiirler söylediği ifade edilmektedir. Âşık Çelebi, Sebzî’nin özellikle nazire söylemekte mahir bir şair olduğunu belirtmektedir. Dîvân'ındaki 126 nazire, onun bu konudaki ustalığına işaret etmektedir. Ayrıca divanı dışında mecmualarda birçok şiirinin bulunması, Sebzî’nin okunan ve sevilen bir şair olduğunu göstermektedir. Sebzî; etkisinde kaldığı Necâtî Bey gibi külfetsiz, sade ve samimi bir dille söylediği gazellerine, duygu ve düşüncelerini Türkçenin sentaksını bozmadan başarıyla işlemiş bir şairdir.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ. Ankara: AKM Yay.

Karataş, İbrahim Hakan (2001). 16. Yüzyılda Bir Nazire Şairi: Sebzî ve Nazireleri. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i NâilîDîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Kut, Günay (hzl.) (1978). Heşt Bihişt The Tezkire by Sehî Beg. Harvard: Harvard Üniversitesi Yay.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1989). Kınalı-zade Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-Şuarâ. Ankara: TTK Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu‘arâsı (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 20.03.2013]

Şemsettin Sâmî. (1306). Kâmûsu’l-A‘lâm. İstanbul: Mihran Matbaası. 

Yaltkaya, Şerefettin (hzl.) (1941). Kâtib Çelebi Keşf-el-Zünûn. İstanbul: Maarif Matbaası.

Yekbaş, Hakan (2011). Sebzî Divanı (İnceleme-Tenkitli Metin). Doktora Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. HAKAN YEKBAŞ
Yayın Tarihi: 23.06.2013
Güncelleme Tarihi: 12.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

 Nîl-gûn câme ile mihr-i mu‘allâsın sen

 Gök çemen içre yahud ġonca-i ra‘nâsın sen

 

 Nîl-gûn câme ile kim ki seni gördi didi

 Halkı gömgök deli itdün nice zîbâsın sen

 

 Döneli lâle-i mâ’îye o gök câme ile

 Su kenârında biten serv-i dil-ârâsın sen

 

 Âb-gûn câme virelden sana zîb ü zînet

 Kûze-i şîşede bir âb-ı musaffâsın sen

 

 Sebzî sîm-âbî libâs ile görelden o mehi

 Dögünür taşlar ile ‘âşık-ı şeydâsın sen

 (Yekbaş, Hakan (2011). Sebzî Divanı (İnceleme-Tenkitli Metin). Doktora Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi. 622.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SÂ'İB, Ahmed Sâ'ib Efendi, Acem Bahâr Efendi-zâded. 1812 - ö. 1846Doğum YeriGörüntüle
2Gülse Birseld. 11 Mart 1971 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3HAKKÎ, Süleymân Beyzâde İsmâil Hakkı Beyd. 1828 - ö. 1883Doğum YeriGörüntüle
4SÂ'İB, Ahmed Sâ'ib Efendi, Acem Bahâr Efendi-zâded. 1812 - ö. 1846Doğum YılıGörüntüle
5Gülse Birseld. 11 Mart 1971 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6HAKKÎ, Süleymân Beyzâde İsmâil Hakkı Beyd. 1828 - ö. 1883Doğum YılıGörüntüle
7SÂ'İB, Ahmed Sâ'ib Efendi, Acem Bahâr Efendi-zâded. 1812 - ö. 1846Ölüm YılıGörüntüle
8Gülse Birseld. 11 Mart 1971 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9HAKKÎ, Süleymân Beyzâde İsmâil Hakkı Beyd. 1828 - ö. 1883Ölüm YılıGörüntüle
10SÂ'İB, Ahmed Sâ'ib Efendi, Acem Bahâr Efendi-zâded. 1812 - ö. 1846MeslekGörüntüle
11Gülse Birseld. 11 Mart 1971 - ö. ?MeslekGörüntüle
12HAKKÎ, Süleymân Beyzâde İsmâil Hakkı Beyd. 1828 - ö. 1883MeslekGörüntüle
13SÂ'İB, Ahmed Sâ'ib Efendi, Acem Bahâr Efendi-zâded. 1812 - ö. 1846Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Gülse Birseld. 11 Mart 1971 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HAKKÎ, Süleymân Beyzâde İsmâil Hakkı Beyd. 1828 - ö. 1883Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SÂ'İB, Ahmed Sâ'ib Efendi, Acem Bahâr Efendi-zâded. 1812 - ö. 1846Madde AdıGörüntüle
17Gülse Birseld. 11 Mart 1971 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18HAKKÎ, Süleymân Beyzâde İsmâil Hakkı Beyd. 1828 - ö. 1883Madde AdıGörüntüle