YESARÎ, Çankırılı

(d. ?/? - ö. ?/?)
âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Çankırı’nın Yapraklı ilçesinin Tuht nahiyesinden olduğu bilinen Yesarî'nin hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. Tarihte “Yesarî” olarak tanınan -Filibeli Mustafa Yesarî, Konyalı Yesarî Baba (Mengüşlü Yesarî), Batumlu Yesarî Baba- dört evliyadan biridir. Doğum ve ölüm tarihleri kesin olarak bilinmeyen âşığın, 19. yüzyılda yaşadığı tahmin edilmektedir.

Yesarî’nin Bektaşi olduğu söylenmekte ise de Hacı Bektaş dergâhını sık sık ziyaret ettiği ve uzun süre orada kalması nedeniyle “Bekîa-şidir” denilmektedir. "Kaynaklarda ünlü bir Bektaşi ozanı olarak tanıtılmaktadır" (Yurt Ansiklopedisi 1982: 1994). Hacı Bektaş dergâhından Ankara’da Marif Vekaleti Kütüphanesi’ne nakledilen mecmualardan birinde ona ait pek çok şiire rastlanmıştır. "Elimizde bulunan cönklerde bu devir eserleri arasında şiirleri vardır" (Kocatürk 1963: 365). Yesarî’nin 1238 yılından sonra türbedar olduğu bilinmektedir. Hemşehrisi olan şair Zahmî ile zaman geçirdiği eserlerinden anlaşılmaktadır.

Çankırı’da düzenlenen yârân sohbetlerine katılan Çankırılı Âşık Ali, Cevheriye Bânu, Âşık Sabri, Efkârî, Nuri Baba, Sadık, Yâdi, Ilgazlı Nâilî gibi âşıklar arasında onun da adı geçmektedir. Dolayısıyla “Çankırı’nın âşık edebiyatı açısından önemli bir durak” olmasında önemli bir rol oynamıştır (Çakır 2012: 165).

Kaynakça

Çakır, Ömer (2012). “Çankırı’da Yârân Sohbetlerinin Edebî Cephesi Yahut Yârân Edebiyatı”, Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 1 (1):151-170.

Çobanoğlu, Özkul (2000). Âşık Tarzı Kültür Geleneği ve Destan Türü. Ankara: Akçağ Yay.

http://www.cansaati.org, Çankırı Araştırmaları Sitesi, 2002-2005 arşiv kayıtları, [erişim tarihi: 24.05.2014].

Kocatürk, Vasfi Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Edebiyat Yay.

Onay, A. Talât (1996). Türk Halk Şiirlerinin Şekil ve Nev’i. hzl. Cemal Kurnaz, Ankara: Akçağ Yay.

Yurt Ansiklopedisi (1982). C. 3. İstanbul: Anadolu Yay. 


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. SÜHEYLA SARITAŞ
Yayın Tarihi: 16.08.2014
Güncelleme Tarihi: 12.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Musammat Koşma

Sevdim bir dilberi, gönül serveri 
Dudağı sükkeri em, emcesine 
Gezmişim her yeri, böyle bir peri 
Görmedim ekseri âdemcesine

Sevdaya duş eder, aşkı çûş eder 
Her sözü gûş eder, ferâmuş eder 
Cilve cünbüş eder htır hoş eder 
Bâdeler nûş eder hemdemcesine

Yesarî bu zâre düştü ne çâre 
Eyledi âvâre, o kaşı kare 
Âlem âşikâre, derdine çâre 
Sarınca o yâri merhemcesine

Onay, A. Talât (1996). Türk Halk Şiirlerinin Şekil ve Nev’i. Ankara: Akçağ Yay. 109-110.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MEFHARÎ, Mustafad. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MECBÛR / VEFDÎd. 1856 - ö. 1919Doğum YeriGörüntüle
3MELÂNÎ/Tahsin Meland. 1954 - ö. -Doğum YeriGörüntüle
4MEFHARÎ, Mustafad. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5MECBÛR / VEFDÎd. 1856 - ö. 1919Doğum YılıGörüntüle
6MELÂNÎ/Tahsin Meland. 1954 - ö. -Doğum YılıGörüntüle
7MEFHARÎ, Mustafad. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8MECBÛR / VEFDÎd. 1856 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
9MELÂNÎ/Tahsin Meland. 1954 - ö. -Ölüm YılıGörüntüle
10MEFHARÎ, Mustafad. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11MECBÛR / VEFDÎd. 1856 - ö. 1919MeslekGörüntüle
12MELÂNÎ/Tahsin Meland. 1954 - ö. -MeslekGörüntüle
13MEFHARÎ, Mustafad. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MECBÛR / VEFDÎd. 1856 - ö. 1919Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MELÂNÎ/Tahsin Meland. 1954 - ö. -Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MEFHARÎ, Mustafad. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17MECBÛR / VEFDÎd. 1856 - ö. 1919Madde AdıGörüntüle
18MELÂNÎ/Tahsin Meland. 1954 - ö. -Madde AdıGörüntüle