Aker, Haluk

HA
(d. 13 Haziran 1940 / ö. 20 Mart 2018)
Şair, yazar, eleştirmen, yayıncı
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Tam adı Raşit Haluk Aker'dir. Mersin Cumhuriyet İlkokulu (1952) ve Mersin Tevfik Sırrı Gür Lisesini bitirdi (1960). Ankara Üniversitesi DTCF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu (1971). Öğrencilik yıllarında Türk Dil Kurumu Yayın ve Tanıtma Kolu'nda çalıştı. Askerliğini Adıyaman'da öğretmen olarak yaptı. Hacettepe Üniversitesi Temel Bilimler Fakültesi'nde Türkçe öğretim görevlisi olarak, Türk Dil Kurumu Terim Kolu'nda ve Başbakanlık Özel Kalem Bürosu'nda çalıştı.

Düşünde-Dörütte Elek (Mersin), Devinim 60 (Ankara), Yordam (Ankara) dergilerini yönetti. 1975'ten emekli olana dek Frankfurt Başkonsolosluğu'nda çalıştı. Yurda dönerek Milas Güllük'e yerleşti. Öykücü Oya Aker'le evli ve iki çocuk babasıdır.

Haluk Aker, ilk şiirini 1959 yılında Elek dergisinde, arkadaşlarıyla ortak yayınladığı Tanrı Katı (1959) adlı bir kitapta, sonra da İzmir’de Evrim dergisinde (1962-1964) yayınladı. Daha sonra şiirleri, öyküleri ve yazıları Devinim 60, Dönem, Elek, Evrim, Soyut, Türk Dili, Yelken, Yordam, Ulus gibi dergi ve gazetelerde yayımlandı.

Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi'nde Aker'in şiiri, 1960'larda II. Yeni ve halk şiirinden yararlanan, biçimsel deneylere girişen, yalın ve yer yer mistik, acılı, karamsar bir şiir, 1960 sonrasındaysa yurt gerçeklerine yönelen, umutlu, dirençli bir şiir olarak tanımlanmaktadır (Yalçın, 2010: 59).

Bilgin Adalı, Sürgün Hızı'nı "Aker’in 1965-1973 yılları arasında yayımladığı şiirlerin bir derlemesi, bu yıllardaki şiir serüveninin bir göstergesi" olarak değerlendirmiştir (1979: 149-151).

Bilge Karasu'nun yakın dostu Halûk Aker'e otuz yıl boyunca yazdığı mektupları ve Halûk Aker'in 1980'den itibaren ona yazdığı mektupları Halûk'a Mektuplar'da toplamıştır (Karasu 2013). 1960 sonrasının çok önemli edebiyat eleştirmeni ve yayıncısı Hüseyin Cöntürk'ün Haluk Aker'e yazdığı mektuplar da Eleştirmenin Arzusu: Hüseyin Cöntürk'ten Haluk Aker'e Mektuplar (1968-2003) adlı eserde toplanmıştır (Cöntürk 2015).

Haluk Aker'in sağlığında yayınladığı bu mektuplar modern Türk edebiyatı tarihinin çok değerli birer kaynağıdır. Onun şair kimliğinin yanında iyi bir yayıncı ve iyi bir belgeci olduğunun kanıtıdır.

Kaynakça

Adalı, Bilgin (1979). "Gecikmiş Bir Kitap Üstüne Notlar [Halûk Aker'in Sürgün Hızı kitabı üzerine]". Türk Dili. C.XXXIX. S. 329. ss.149-151.

Alpay, Necmiye (2006) "Haluk'un Kitabı", Heves: Şiir Eleştiri, 11.

Alpay, Necmiye (2018) "Haluk'un Kitabı Kırk Yaşında", http://t24.com.tr/k24/yazi/halukun-kitabi-kirk-yasinda,1681, Erişim: 26.7.2018

Cöntürk, Hüseyin (2015) Eleştirmenin Arzusu: Hüseyin Cöntürk'ten Haluk Aker'e Mektuplar (1968-2003). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Karasu, Bilge (2013). Haluk'a Mektuplar. (Hazırlayan: Haluk Aker) İstanbul: Metis Yayınları.

Onart, Ülker (1975). "Haluk Aker'in Sevgiyi Acıtır Dünya Adlı Şiiri Üzerine". Türk Dili. XXXII (290): 667-672.

Yalçın, Murat (2010). Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. 3. Bas. İstanbul: Yapı Kredi Yay. 59.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. NECATİ TONGA
Yayın Tarihi: 03.08.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Tanrı KatıZemin Matbaası / Adana1959Şiir
Sürgün HızıŞehir-Tiyatro Yayınları / Ankara1978Şiir
Bilge Karasu, Haluk'a MektuplarDevin Yayınları / ?2002Mektup
Hüseyin Cöntürk, Eleştirmenin Arzusu: Hüseyin Cöntürk\'ten Haluk Aker\'e Mektuplar (1968-2003)Yapı Kredi Yayınları / İstanbul2015Mektup

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Erişirgil, Mehmet Emind. 1891 - ö. 07 Şubat 1965Doğum YeriGörüntüle
2AHMED ŞU'AYB BEY, İstanbullud. 1876 - ö. 1910Doğum YeriGörüntüle
3ŞÜKRÎ, Üsküdarî Mehmed Şükrullah Efendid. ? - ö. 30 Mayıs 1806Doğum YeriGörüntüle
4Ayhan, Mehmet Doğand. 1940 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5SÜMBÜL, Müslüm Sümbüld. 1940 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Atalay, Hikmet Recaid. 05 Ocak 1940 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Tamer, Ülküd. 20 Şubat 1937 - ö. 01 Nisan 2018Ölüm YılıGörüntüle
8HANMUSA, Hanmusa Musayev Musahanoğlud. 1926 (1920?) - ö. 22.01.2018Ölüm YılıGörüntüle
9Özdemir, Mehmet Niyazid. 8 Nisan 1942 - ö. 11 Mayıs 2018Ölüm YılıGörüntüle
10Efnan Dervişoğlud. 1970 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Köksal Alverd. 26 Nisan 1970 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Ömür İklim Demird. 20 Ocak 1980 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Çanga, A. Necmettind. 10 Ekim 1933 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Karaman, İlhand. 23 Mart 1948 - ö. 8 Ağustos 2008Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mehmet Akif Alacaoğullarıd. 1961 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Haluk İnanıcıd. 20 Mayıs 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Göker, Haluk Hilmid. 1921 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Dursun, Halukd. 02 Ocak 1957 - ö. 19 Ağustos 2019Madde AdıGörüntüle