ARAS, Fatma Aras

(d. 1954 / ö. -)
Kimya Teknisyeni
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Fatma Aras, 1954 yılında Iğdır’ın Aralık ilçesine bağlı Yukarı Aratan köyünde doğmuştur (Bolçay 2011: 163). Babasının hayatındaki yerini ve önemini “Yürürüm ardında koyduğun ize/ Edepten hazine bıraktın bize/ Bakışın yeterdi gereksiz söze/ Önce Hak, sonra sen takdirdin baba” dizelerinde anlatır.

Aras, ilkokulu doğduğu köyde okur. Daha sonra İzmir’de Endüstri Meslek Lisesi, Kimya bölümünü bitirir. Bir müddet Almanya’da yaşar (Bolçay 2011: 163). Türkiye’ye döndükten sonra kimya teknisyeni olarak çalışır. 1999 yılında İzmir’de Maden Tetkik Arama Müdürlüğünden emekli olur (www. biyografya. com). Fatma Aras, şiire küçük yaşlarda ilgi duymaya başlar. İlkokul sıralarında mâni yazmaya başlayan Aras, ilk şiirini on dört yaşında iken kaleme alır. Almanya’dan döndükten sonra şiir yazmaya daha da yoğunlaşır, karşılaştığı bazı şairler ve okuduğu kitaplar aracılığıyla kendini geliştirir (Bolçay 2011: 163; Turan vd. 2014: 174).

Fatma Aras, geleneksel bir usta çırak ilişkisi içerisinde yetişmemiştir; ancak Veysel Çolak’tan şiirlerinin genel yapısı ve üslubu konusunda yardımlar almıştır. Bunun yanı sıra takdir ettiği, beğendiği halk şairlerini usta olarak kabul etmiş, sanatında bu ustalardan feyz almıştır. En çok Karacaoğlan, Pir Sultan Abdal ve Âşık Veysel’den etkilenmiştir. Âşık tarzı şiir geleneğinde rüya ve badenin bir kültür öğesi olarak var olduğunu ancak günümüzde, geçmişteki o büyülü anlamını kaybettiği düşünen Aras, rüya ve badenin şiirlerinde etkili olmadığını, şiirlerine yansıyanları hayatın bütününden aldığını dile getirmiştir (Bolçay 2011: 163). Fatma Aras, Şerafettin Hansu’nun “Soyadın mahlas olmaya çok uygun” sözleri üzerine soyadını mahlas olarak kullanır. Zaman zaman şiirlerinde adıyla soyadını birlikte kullandığı da olmuştur. Fatma Aras, Mihriban Aras’tan halk hikâyeleri de öğrenmiştir (Bolçay 2011: 163). Şiirlerini çoğunlukla 11’li hece ölçüsüyle yazar. Sevdikleri, hasreti, kırgınlıkları, tecrübeleri, sitemleri şiirinde yer alır. “Kendini bilmezi lafla yoklamam/ Cemali gül koksa yine koklamam/ Bin yıllık ömrümde bir gün saklamam/ Ben Yunus’um derin sular severim” dizeleri Aras’ın hayat felsefesini göstermektedir.

Aras’ın çeşitli dergi ve gazetelerde şiirleri yayımlanmış, sanatıyla ilgili yazılar yazılmıştır (Bolçay 2011: 164). Aras, ilk olarak Saklıyım (2008) adlı şiir kitabını yayımlar. Bu kitabı daha sonra Göğü Azalan Kuşlar (2012) Turna Ağıtı (2015), Ağrılı Beklemeler (2015), Söz ve Hançer (2017), Dağ Su Korku adlı kitapları izler.

Kaynakça

Ezgi Bolçay (2011). "Fatma Aras (Aras)". Sazın Sözün Sultanları Yaşayan Halk Şairleri-V. Ed. Fatma Ahsen Turan, Ezgi Bolçay. Ankara: Gazi Kitabevi. 163-172.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ed. Nezahat Özcan. Ankara: Gazi Kitabevi. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. FATMA AHSEN TURAN
Yayın Tarihi: 08.03.2019
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
SaklıyımEtki-Dize Yayınları / İzmir2008Şiir
Göğü Azalan Kuşlar,Etki/Dize Yayınları / İzmir2012Şiir
Turna Ağıtı,Mühür Yayınları / İstanbul2015Mektup
Ağrılı BeklemelerEtki/Dize Yayınları / İzmir2015Şiir
Söz ve HançerEtki/Dize Yayınları / İzmir2017Şiir
Dağ Su KorkuZengin Yayıncılık / İstanbul?Hikâye

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Müslüm Oğuzd. 20 Şubat 1951 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2KURBANÎ, Kurban Ali Piroğlu Kılıçd. 1923 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3EMİNE KARADENİZd. 1945 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4BEKİR İMAM OĞLU EHMEDOVd. 1954 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5DERTLİ KÂZIM, Kâzım Gülled. 1954 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Osman Baymakd. 13 Mayıs 1954 - ö. 13 Eylül 2018Doğum YılıGörüntüle
7Ferman Karaçamd. 30 Ocak 1955 - ö. -MeslekGörüntüle
8Tarık Gülmend. 12 Temmuz 1951 - ö. ?MeslekGörüntüle
9HADİ, Yaşar Hadi Önderd. 1948 - ö. ?MeslekGörüntüle
10FATMA, Fatma Üzümd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11KAHRAMAN, Ali Kahramand. 1948 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12DERTLİ POLAT/DERTLİ ŞAİR, Polat Çetind. 1936 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13KORKULUK, Ömer Bald. 1916 - ö. 1966Madde AdıGörüntüle
14Fatma Çiğdem Gökçend. 15 Haziran 1963 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15KANDİLLİ ÂŞIKd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle