AYŞÎ/ÎŞÎ Îsâ Efendi/Hacı Himmet-zâde

(d. 980/1572-73 - ö. Cemaziyelûlâ 1061/Nisan-Mayıs 1651)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Îsâ'dır. 980/1572-73 yılında Aydın/Tire'de doğdu. Babasının adından dolayı Himmet-zâde sanıyla bilindi. Anadolu Beylerbeyi Azmî-zâde Mustafa Efendi görevde iken tezkirecilik hizmetinde bulundu. Öldüğünde 81 yaşında idi. Döneminin entelektüllerinden bir şairin, adı olan Îsâ'ya üç nokta konması halinde Ayşî olacağını ileri sürünce uğur sayarak mahlasını 'Ayşî olarak seçti. (Özcan 1989: 3/164-95). Kınalı-zâde Fehmî Mehmet Efendi'den mülazım oldu. 1029/1619-20 ile 1040/1630-31 yılları arasında çeşitli medreselerde müderrislik yaptı. 1040/1630-31 yılında Manisa, 1047/1637-38'de Sofya, 1049/1639-40'da Üsküdar kadılığı yaptı. 1061/1650-51'de Üsküdar Kadılığı ve Mekke-i Mükerreme payesi ihsan edildi. Cemaziyelûlâ 1061/ Nisan-Mayıs 1651'de vefat etti. Edirnekapı haricinde Emir Buharî Zaviyesi civarında, Kemal Paşa-zâde'nin yakınına defnedildi. Mezar taşında:

"Oldı Ayş'i cinânda vâsıl-ı ayş" (1061) tarih mısraı yazılıdır.

Kaynakça

Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay.

Altun, Kudret (hzl.)(1997). Tezkire-i Mûcib. Ankara: AKM Yay.

Bursalı Mehmed Tahir (1333). Osmanlı Müellifleri. C. 1-3. İstanbul: Matbaa-i Âmire.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri ,Vakâyiü’l-Fuzalâ. C. 5. İstanbul: Çağrı Yay.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 16.03.2014
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Rûşen eyler ehl-i derdün dîde-i ümmîdini

Kopsa nâgeh cünbiş-i pây-ı semendinden gubâr

 

Düşelden haste-diller bende-i gîsû-yı perîşâna

Anun her bir şikenci döndi bir şâm-ı girîbâna

(Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 285.)

 

Fasl-ı bahâr eyyâm-ı gül ahd-i şeh-i firûz ola

'Âlem nice şâd olmasun hem 'îd u hem rûz ola

***

 Şerâr-ı nâr-ı kahr-ı cân-sitân-ı şâh-ı Cem-câhın

Revânın aldı sanman cânın aldı şâh-ı güm-râhın

(Altun, Kudret (hzl.) (1997). Tezkire-i Mûcib. Ankara: AKM Yay. 45-46.)

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SÜLEYMAN, Süleyman Efendid. ? - ö. 1543Doğum YeriGörüntüle
2EYÜP, Eyüp Sarıbatırd. 1965 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Meriç Demirayd. 25 Şubat 1975 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SÜLEYMAN, Süleyman Efendid. ? - ö. 1543Doğum YılıGörüntüle
5EYÜP, Eyüp Sarıbatırd. 1965 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Meriç Demirayd. 25 Şubat 1975 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7SÜLEYMAN, Süleyman Efendid. ? - ö. 1543Ölüm YılıGörüntüle
8EYÜP, Eyüp Sarıbatırd. 1965 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Meriç Demirayd. 25 Şubat 1975 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10SÜLEYMAN, Süleyman Efendid. ? - ö. 1543MeslekGörüntüle
11EYÜP, Eyüp Sarıbatırd. 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Meriç Demirayd. 25 Şubat 1975 - ö. ?MeslekGörüntüle
13SÜLEYMAN, Süleyman Efendid. ? - ö. 1543Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14EYÜP, Eyüp Sarıbatırd. 1965 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Meriç Demirayd. 25 Şubat 1975 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SÜLEYMAN, Süleyman Efendid. ? - ö. 1543Madde AdıGörüntüle
17EYÜP, Eyüp Sarıbatırd. 1965 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Meriç Demirayd. 25 Şubat 1975 - ö. ?Madde AdıGörüntüle