AZMÎ, Mustafa Azmî Efendi

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi, derviş, katip
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Priştinelidir. Asıl adı Mustafa olup Sürmeli Kadın sanıyla tanındı. Nûhî ve Levhî’nin kardeşidir. Şehzâde Mehmed’e Manisa’da mutfak kâtipliği yaptı. Şehzâdenin ölümü üzerine İstanbul’a döndü. Defterdar kalemine girdi. Esrar Dede mevlevî olduğunu belirtir. Aklî dengesini kaybettiği için emekli edilen Azmî ölünceye kadar İsfendiyarlı Mustafa Paşa’nın himayesinde kaldı (Kılıç 2010: 1067-1069, Genç 2000: 363, 364).

Kaynakça

Enver, Ali (1891). Semâ‘hâne-i Edeb. İstanbul: Rıfat Matbaası. (166,167).

Genç, İlhan (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay.

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Aşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara:Kültür Bakanlığıe-kitap:http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219121/h/girishc.pdf [erişim tarihi 06.03.2014]

Şemseddin Sâmî (1311). Kâmûsü’l-A’lâm. C. 4. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ŞERİFE ÖRDEK
Yayın Tarihi: 14.03.2014

Eserlerinden Örnekler

Dil-berün sînedeki şevkiye dâgın yakasın

Tâ kıyâmet yine bir ‘ışk çerâgın yakasın

Ey musavvir kadd-i dildârı idersen tasvîr

Hâk-rîz eylemege serv budâgın yakasın (Kılıç 2010: 1070)

***

Dinle diyem derd ile birkaç makâl

Pûte-i ‘aşk içre tenüm oldı kâl

Döne döne murg-ı dil oldı kebâb

Kalmadı sûz ile yanup perr ü bâl

Kalmış idi tende hemân bir ramak

Buldı yine ‘aşk ile bir pâre-hâl

Gamlar ile mûya dönüp cism-i zâr

Nâle ile oldı bu ten hem-çu nâl

Nukta döküp reml urursam eger

Hâne-i âteşde düşer bana fâl

Âh mine’l-ışkı ve hâlâtihî

Ahraka kalbî bi-harârâtihî

Zerresi ‘aşkun kime kılsa eser

Mihr-sıfat anı ider der-be-der

Ehl-i vakâr olsa misâl-i cibâl

Hâke salup eyleye zîr ü zeber

Bagladılar böyle tılsımın ‘ıyan

Kim ki ayak basa virür cân u ser

Sûfî ne tan bilmeye keyfiyyetin

Anlayamaz mertebe-i ‘aşkı har

Aşk odına duymaya âhın dahi

Girse semenderde yakar bâl ü per

Âh mine’l-ışkı ve hâlâtihî

Ahraka kalbî bi-harârâtihî (Genç 2000: 364, 365)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NÛHÎd. ? - ö. 1533/34Doğum YeriGörüntüle
2MUSTAFÂ ÇELEBİ, Defteremînid. ? - ö. 1569Doğum YeriGörüntüle
3MESÎHÎ, Îsâd. ? - ö. 1512Doğum YeriGörüntüle
4NÛHÎd. ? - ö. 1533/34Doğum YılıGörüntüle
5MUSTAFÂ ÇELEBİ, Defteremînid. ? - ö. 1569Doğum YılıGörüntüle
6MESÎHÎ, Îsâd. ? - ö. 1512Doğum YılıGörüntüle
7NÛHÎd. ? - ö. 1533/34Ölüm YılıGörüntüle
8MUSTAFÂ ÇELEBİ, Defteremînid. ? - ö. 1569Ölüm YılıGörüntüle
9MESÎHÎ, Îsâd. ? - ö. 1512Ölüm YılıGörüntüle
10NÛHÎd. ? - ö. 1533/34MeslekGörüntüle
11MUSTAFÂ ÇELEBİ, Defteremînid. ? - ö. 1569MeslekGörüntüle
12MESÎHÎ, Îsâd. ? - ö. 1512MeslekGörüntüle
13NÛHÎd. ? - ö. 1533/34Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MUSTAFÂ ÇELEBİ, Defteremînid. ? - ö. 1569Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MESÎHÎ, Îsâd. ? - ö. 1512Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NÛHÎd. ? - ö. 1533/34Madde AdıGörüntüle
17MUSTAFÂ ÇELEBİ, Defteremînid. ? - ö. 1569Madde AdıGörüntüle
18MESÎHÎ, Îsâd. ? - ö. 1512Madde AdıGörüntüle