BÂKÎ, Abdülbâkî Efendi

(d. 1865-66/1282 - ö. 1912-1916-17/1330-35)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Abdülbâkî, mahlası Bâkî'dir. Yaklaşık 1282/1865-66’da Diyarbakır’da doğdu. Âşâr ve ağnâm memuriyetlerinde hizmette bulunan Diyarbakırlı Mehmed Ali Efendi adında birinin oğludur. Diyarbakır Mektubî Kalemi’ne girdi. O zamana kadar ismiyle değil “Kara Ağa” olarak anıldı. Kalemde 20 kuruş maaşla görev aldı ve sonrasında evrak kalemine nakledildi. Ek hizmet olarak Rüşdî-i Askerî Mektebi’ne imla muallimi olarak tayin edildi. Fransızca tahsiline çalıştıysa da öğrenemedi. 1330/1912 ve 1335/1916-17 seneleri arasında Diyarbakır’da vefat etti.

Takrîzler ve mukaddimeyle beraber kırk sekiz küçük sayfadan ibaret olan Nâle adlı şiir mecmuası 1311/1893-94’de basıldı. Onun hediye ettiği Nâle'den dolayı hemşehrilerinden Süleyman Nazîf Bey, yazdığı teşekkürnâmeye şu kıt’ayı ilave etmiştir: Savt-ı hazîni dilleri rikkat pezîr eder / Âgâz edince “Nâle”ye kilk-i hünerverin/Bâkî, bekâ-yı nâmını temîn için yeter / Meydân-ı intişâra çıkan “Nâle”-i terin.

Gazellerinin çoğunu, Muallim Nâci’ye nazire olarak söyledi.

 

Kaynakça

İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemâl (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. I. İstanbul. Dergâh Yay. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 29.12.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Gördüm ol meh âşikâr olmuş nikâb-ı işveden

Dîdesi mahmûrdur nûş-i şerâb-ı işveden

Musikî âhengi reftârından olmuş âşikâr

Bir ilâhî nagmedir çıkmış rübâb-ı işveden

Zannım ol mâh-ı safâ on dördi ikmâl eylemiş

Feyz-yâb olmuş vücûdı âfitab-ı işveden

Pek yakışmış zülf-i zerrîni ruh-ı dil-cûsuna

Bir müzehheb safhadır sanki kitâb-ı işveden

Nâz ü işve toplanıp gûyâ ki olmuş yâl ü bâl

Bir yere gelmiş mehâsin incizâb-ı işveden

Sevdiğim Bâkî gibi çeşminde mest-i mey midir

Şimdi mi bî-dâr oldun yoksa hâb-ı işveden

(İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemâl (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. I. İstanbul. Dergâh Yay. 159.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İSKENDER PAŞAZÂDE, Derviş Bey b. İskender Paşad. 1529 - ö. 1590Doğum YeriGörüntüle
2FÂMÎ, İsmail Fâmî Efendi, Ferâiz Nâzımıd. ? - ö. 1693-94Doğum YeriGörüntüle
3MUHİB, Diyarbakırlıd. 1812 - ö. 1842Doğum YeriGörüntüle
4İSKENDER PAŞAZÂDE, Derviş Bey b. İskender Paşad. 1529 - ö. 1590Doğum YılıGörüntüle
5FÂMÎ, İsmail Fâmî Efendi, Ferâiz Nâzımıd. ? - ö. 1693-94Doğum YılıGörüntüle
6MUHİB, Diyarbakırlıd. 1812 - ö. 1842Doğum YılıGörüntüle
7İSKENDER PAŞAZÂDE, Derviş Bey b. İskender Paşad. 1529 - ö. 1590Ölüm YılıGörüntüle
8FÂMÎ, İsmail Fâmî Efendi, Ferâiz Nâzımıd. ? - ö. 1693-94Ölüm YılıGörüntüle
9MUHİB, Diyarbakırlıd. 1812 - ö. 1842Ölüm YılıGörüntüle
10İSKENDER PAŞAZÂDE, Derviş Bey b. İskender Paşad. 1529 - ö. 1590MeslekGörüntüle
11FÂMÎ, İsmail Fâmî Efendi, Ferâiz Nâzımıd. ? - ö. 1693-94MeslekGörüntüle
12MUHİB, Diyarbakırlıd. 1812 - ö. 1842MeslekGörüntüle
13İSKENDER PAŞAZÂDE, Derviş Bey b. İskender Paşad. 1529 - ö. 1590Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FÂMÎ, İsmail Fâmî Efendi, Ferâiz Nâzımıd. ? - ö. 1693-94Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MUHİB, Diyarbakırlıd. 1812 - ö. 1842Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İSKENDER PAŞAZÂDE, Derviş Bey b. İskender Paşad. 1529 - ö. 1590Madde AdıGörüntüle
17FÂMÎ, İsmail Fâmî Efendi, Ferâiz Nâzımıd. ? - ö. 1693-94Madde AdıGörüntüle
18MUHİB, Diyarbakırlıd. 1812 - ö. 1842Madde AdıGörüntüle