RÂİF, İskenderpaşa-zâde Yûsuf Râif Efendi

(d. ?/? - ö. 1888/1306)
divan ve tekke şairi
(Divan-Tekke / 19. Yüzyıl / Eski Uygur)

Asıl adı Yûsuf Râif’tir. Diyarbakır’ın tanınmış İskenderpaşa hanedanındandır. Emîrî, Hacı Ali Bey’in (Güner vd. 2003: 24), Râif’in torunlarından Reşit İskenderoğlu ise Reşîd Bey’in oğlu olduğunu söylemektedir (1990: 14; 2009: 78). Tahsilini tamamladıktan sonra çeşitli devlet memurluklarında bulunmuş adliyede aza mülazımı ve hâkim olarak görev yapmıştır. Tasavvufla da iştigal eden Yûsuf Râif Efendi Rufai tarikatindendir. Her ne kadar Emîrî onun Kadirî tarikatinden olduğunu söylese de (Kadıoğlu 2014: 373) Reşit İskenderoğlu 23 Şevval 1276 tarihli Rufai şeyhliği icazetnamesinin ellerinde bulunduğunu bildirmektedir (2009: 78). Ayrıca Rufai şeyhi olduğuna dair icazetnamenin bir özeti Şefik Korkusuz’un Tezkire-i Meşâyıh-ı Âmid adlı eserinde de vardır (2004: 211-212). Şair 1306/1888 yılında vefat etmiştir.

Yazma Dîvân'ı Beysanoğlu’na göre aileye mensup Avukat Reşit İskenderoğlu’ndadır (1959: 51). Ancak, İskenderoğlu şiirlerin divan teşkil edecek kadar olmadığını söylemektedir (1990: 14).

Yûsuf Râif mütevazı, haluk ve rindane bir tabiata sahiptir (İskenderoğlu 1990: 15). Tasavvufi dile aşina ve kendine has arifane bir üslubu vardır (Emîrî 1328: 336; Kadıoğlu 2014: 374). Şiirlerine Ali Emîrî Efendi nazireler yazmıştır (Emîrî 1328: 84; Kadıoğlu 2014: 116).

Kaynakça

Adak, Abdurrahman (2012). Ali Emiri’nin Gözüyle Diyarbakırlı Şairler. İstanbul: Kent Işıkları Yay.

Ali Emirî (1328). Tezkire-i Şuara-yı Âmid. C. I. Dersaadet: Matbaa-i Âmidî.

Beysanoğlu, Şevket (1959). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. C. 2. İstanbul: Işıl Matbaası.

Güner, R., N. Güner (hzl.) (2003). Ali Emirî Efendi, Esâmî-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara.

İskenderoğlu, Reşid (1990). Diyarbakırlı Şair Dede ve Torunu. Ankara: San Matbaası.

İskenderoğlu, Reşid (2009). Diyarbekir Beğlerbeği Gazi İskender Paşa-2 ve Bilginleri. Ankara.

Kadıoğlu, İdris (2010). “Diyarbekir ‘Encümen-i Dânişi’nin Üstad Şairi Âgâh ve Devrindeki Şairler Üzerindeki Etkisi”, T.C. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi (DÜSBED) ISSN: 1308-6219. (4): 35-45.

Kadıoğlu, İdris (hzl.) (2014). Ali Emîrî Efendi, Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: Sonçağ Yay.

Korkusuz, M. Şefik (2004). Tezkire-i Meşâyıh-ı Âmid (Diyarbekir Velileri) I-II. İstanbul: Kent Işıkları Yay.

Kurnaz, Cemal, Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN SARIÇİÇEK
Yayın Tarihi: 02.11.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Sebû-yı bâde-i vahdetle ben ‘işretdeyim şimdi

Olup sermest ü şeydâ vâdî-i hayretdeyim şimdi

Dilim bir Tûr-ı Sînâ Mûsî-i tab’ım tecellîde

Fenâ buldu fenâyım ‘âlem-i vahdetdeyim şimdi

Safâ-yı hâtırım var nefy ile isbâtdan geçdim

Yetişdim müntehâ-yı ‘aşka ben vuslatdayım şimdi

Şuhûd-ı ‘âlem-i ma‘nâdayım ben sormayın hâlim

Sadâ-yı len terânî'den ‘aceb dehşetdeyim şimdi

Rakîb-i bed-meniş varsın işitsin bağrı çâk olsun

Bi-hamdi’llâh Râ’if yâr ile sohbetdeyim şimdi

Kadıoğlu, İdris (hzl.) (2014). Ali Emîrî Efendi, Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: Sonçağ Yay. 374.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RÂSİM, Sarac-zâde Muhammed Kâsımd. 1781 - ö. 1845Doğum YeriGörüntüle
2EMÎRÎ, Seyyid Mehmed Emîrî Çelebid. 1625-26 - ö. 29 Nisan 1725Doğum YeriGörüntüle
3ÂHÛ BABA, Karaoğlud. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4RÂSİM, Sarac-zâde Muhammed Kâsımd. 1781 - ö. 1845Doğum YılıGörüntüle
5EMÎRÎ, Seyyid Mehmed Emîrî Çelebid. 1625-26 - ö. 29 Nisan 1725Doğum YılıGörüntüle
6ÂHÛ BABA, Karaoğlud. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7RÂSİM, Sarac-zâde Muhammed Kâsımd. 1781 - ö. 1845Ölüm YılıGörüntüle
8EMÎRÎ, Seyyid Mehmed Emîrî Çelebid. 1625-26 - ö. 29 Nisan 1725Ölüm YılıGörüntüle
9ÂHÛ BABA, Karaoğlud. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10RÂSİM, Sarac-zâde Muhammed Kâsımd. 1781 - ö. 1845MeslekGörüntüle
11EMÎRÎ, Seyyid Mehmed Emîrî Çelebid. 1625-26 - ö. 29 Nisan 1725MeslekGörüntüle
12ÂHÛ BABA, Karaoğlud. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13RÂSİM, Sarac-zâde Muhammed Kâsımd. 1781 - ö. 1845Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14EMÎRÎ, Seyyid Mehmed Emîrî Çelebid. 1625-26 - ö. 29 Nisan 1725Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ÂHÛ BABA, Karaoğlud. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RÂSİM, Sarac-zâde Muhammed Kâsımd. 1781 - ö. 1845Madde AdıGörüntüle
17EMÎRÎ, Seyyid Mehmed Emîrî Çelebid. 1625-26 - ö. 29 Nisan 1725Madde AdıGörüntüle
18ÂHÛ BABA, Karaoğlud. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle