RÂİF, İskenderpaşa-zâde Yûsuf Râif Efendi

(d. ?/? - ö. 1306/1888)
Divan Şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Yûsuf Râif’tir. Diyarbakır’ın tanınmış İskenderpaşa hanedanındandır. Emîrî, Hacı Ali Bey’in (Güner vd. 2003: 24), Râif’in torunlarından Reşit İskenderoğlu ise Reşîd Bey’in oğlu olduğunu söylemektedir (1990: 14; 2009: 78). Tahsilini tamamladıktan sonra çeşitli devlet memurluklarında bulunmuş adliyede aza mülazımı ve hâkim olarak görev yapmıştır. Tasavvufla da iştigal eden Yûsuf Râif Efendi Rufai tarikatindendir. Her ne kadar Emîrî onun Kadirî tarikatinden olduğunu söylese de (Kadıoğlu 2014: 373) Reşit İskenderoğlu 23 Şevval 1276 tarihli Rufai şeyhliği icazetnamesinin ellerinde bulunduğunu bildirmektedir (2009: 78). Ayrıca Rufai şeyhi olduğuna dair icazetnamenin bir özeti Şefik Korkusuz’un Tezkire-i Meşâyıh-ı Âmid adlı eserinde de vardır (2004: 211-212). Şair 1306/1888 yılında vefat etmiştir.

Yazma Dîvân'ı Beysanoğlu’na göre aileye mensup Avukat Reşit İskenderoğlu’ndadır (1959: 51). Ancak, İskenderoğlu şiirlerin divan teşkil edecek kadar olmadığını söylemektedir (1990: 14).

Yûsuf Râif mütevazı, iyi huylu ve rindane bir tabiata sahiptir (İskenderoğlu 1990: 15). Tasavvufî dile aşina ve kendine has arifane bir üslubu vardır (Emîrî 1328: 336; Kadıoğlu 2014: 374). Şiirlerine Ali Emîrî Efendi nazireler yazmıştır (Emîrî 1328: 84; Kadıoğlu 2014: 116).

Kaynakça

Adak, Abdurrahman (2012). Ali Emiri’nin Gözüyle Diyarbakırlı Şairler. İstanbul: Kent Işıkları Yay.

Ali Emirî (1328). Tezkire-i Şuara-yı Âmid. C. I. Dersaadet: Matbaa-i Âmidî.

Beysanoğlu, Şevket (1959). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. C. 2. İstanbul: Işıl Matbaası.

Güner,Galip ve Nurhan Güner (hzl.) (2003). Ali Emirî Efendi, Esâmî-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: yyy.

İskenderoğlu, Reşid (1990). Diyarbakırlı Şair Dede ve Torunu. Ankara: San Matbaası.

İskenderoğlu, Reşid (2009). Diyarbekir Beğlerbeği Gazi İskender Paşa-2 ve Bilginleri. Ankara.

Kadıoğlu, İdris (2010). “Diyarbekir ‘Encümen-i Dânişi’nin Üstad Şairi Âgâh ve Devrindeki Şairler Üzerindeki Etkisi”, T.C. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi (DÜSBED) ISSN: 1308-6219. (4): 35-45.

Kadıoğlu, İdris (hzl.) (2014). Ali Emîrî Efendi, Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: Sonçağ Yay.

Korkusuz, M. Şefik (2004). Tezkire-i Meşâyıh-ı Âmid (Diyarbekir Velileri) I-II. İstanbul: Kent Işıkları Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri.  C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN SARIÇİÇEK
Yayın Tarihi: 02.11.2014
Güncelleme Tarihi: 30.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Sebû-yı bâde-i vahdetle ben ‘işretdeyim şimdi

Olup sermest ü şeydâ vâdî-i hayretdeyim şimdi

Dilim bir Tûr-ı Sînâ Mûsî-i tab’ım tecellîde

Fenâ buldu fenâyım ‘âlem-i vahdetdeyim şimdi

Safâ-yı hâtırım var nefy ile isbâtdan geçdim

Yetişdim müntehâ-yı ‘aşka ben vuslatdayım şimdi

Şuhûd-ı ‘âlem-i ma‘nâdayım ben sormayın hâlim

Sadâ-yı len terânî'den ‘aceb dehşetdeyim şimdi

Rakîb-i bed-meniş varsın işitsin bağrı çâk olsun

Bi-hamdi’llâh Râ’if yâr ile sohbetdeyim şimdi

(Kadıoğlu, İdris (hzl.) (2014). Ali Emîrî Efendi, Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: Sonçağ Yay. 374.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FAZLÎ, Şeyh Seyyid Fazlullah Fazlî Efendid. ? - ö. 1686Doğum YeriGörüntüle
2BÂKÎ, Abdülbâkî Efendid. 1865-66 - ö. 1912-1916-17Doğum YeriGörüntüle
3İSKENDER PAŞA-ZÂDE, Derviş Bey b. İskender Paşad. 1529 - ö. 1590Doğum YeriGörüntüle
4FAZLÎ, Şeyh Seyyid Fazlullah Fazlî Efendid. ? - ö. 1686Doğum YılıGörüntüle
5BÂKÎ, Abdülbâkî Efendid. 1865-66 - ö. 1912-1916-17Doğum YılıGörüntüle
6İSKENDER PAŞA-ZÂDE, Derviş Bey b. İskender Paşad. 1529 - ö. 1590Doğum YılıGörüntüle
7FAZLÎ, Şeyh Seyyid Fazlullah Fazlî Efendid. ? - ö. 1686Ölüm YılıGörüntüle
8BÂKÎ, Abdülbâkî Efendid. 1865-66 - ö. 1912-1916-17Ölüm YılıGörüntüle
9İSKENDER PAŞA-ZÂDE, Derviş Bey b. İskender Paşad. 1529 - ö. 1590Ölüm YılıGörüntüle
10FAZLÎ, Şeyh Seyyid Fazlullah Fazlî Efendid. ? - ö. 1686MeslekGörüntüle
11BÂKÎ, Abdülbâkî Efendid. 1865-66 - ö. 1912-1916-17MeslekGörüntüle
12İSKENDER PAŞA-ZÂDE, Derviş Bey b. İskender Paşad. 1529 - ö. 1590MeslekGörüntüle
13FAZLÎ, Şeyh Seyyid Fazlullah Fazlî Efendid. ? - ö. 1686Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14BÂKÎ, Abdülbâkî Efendid. 1865-66 - ö. 1912-1916-17Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15İSKENDER PAŞA-ZÂDE, Derviş Bey b. İskender Paşad. 1529 - ö. 1590Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FAZLÎ, Şeyh Seyyid Fazlullah Fazlî Efendid. ? - ö. 1686Madde AdıGörüntüle
17BÂKÎ, Abdülbâkî Efendid. 1865-66 - ö. 1912-1916-17Madde AdıGörüntüle
18İSKENDER PAŞA-ZÂDE, Derviş Bey b. İskender Paşad. 1529 - ö. 1590Madde AdıGörüntüle