EMRAH PAŞA OĞLU GÜLMEMEDOV

(d. 1913/1914 / ö. 1987)
âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

20. yüzyıl Azerbaycan sahası âşıklarından olan Emrah Paşa oğlu Gülmemmedov, 1913 yılında Borçalı’nın Kepenekçi köyünde doğmuştur (Gara 2004: 143). Bazı kaynaklarda doğum tarihi 1914 olarak verilmektedir (Sakaoğlu vd. 1993: 146). Emrah, önce iki yıl mollahanede, sonra Garayazı’da yeni açılan yedi yıllık okulda eğitim almıştır. II. Dünya Savaşı’na katılmış; savaştan döndükten sonra saymanlık, askerî komisyonda vekillik ve kolhoz başkanlığı görevlerini yürütmüştür. Ancak bu görevlere devam etmemiş ve saza yönelmiştir. Gülmemmedov, 1987 yılında vefat etmiştir (Gara 2004: 143).

Âşık Emrah, küçük yaşlardan itibaren saz çalıp şiir söylemiştir. Babası Paşa Gülmemmed oğlu, âşığın ilk ustasıdır (Sakaoğlu vd. 1993: 146). 1928-1934 yılları arasında ise Borçalı’da meşhur Âşık Mesim Yediyarov’un çırağı olmuştur. Âşık Emrah’ın saza olan sevdası, onu usta bir ifacı yapmıştır. Perdelere ilaveler yapmış, bazı havaları daha da güzelleştirmiştir. Böylece âşık, sanatseverler arasında oldukça meşhur olmuştur. Âşık Emrah, Saraçlı Âşık Hüseyn ve çıraklarıyla Azerbaycan ve Gürcistan’da yayınlanan radyo-televizyon programları ile festivallere, III. Âşıklar Kurultayı’na katılmıştır. Emrah; Kamandar Efendiyev, Ziyeddin İsmayılov, Hüseyn Kerimov, Ürfet Sediyev, Letif Ezizov, Müslüm Süleymanov’a ustalık yapmış ve onların üstat âşık olarak yetişmesinde büyük emek sarf etmiştir. Meşhur destanlarla birlikte şimdiye kadar derlenip yayımlanmamış ve çoğu âşığın bilmediği pek çok destanı da ustalıkla söylemiştir. Usta bir saz ifacısı ve klasik âşık sanatının ustası olarak büyük hürmet ve itibar kazanmıştır. Saz sanatından söz edildiğinde akla ilk gelen isim Âşık Emrah olmuştur. Âşık Emrah’ın lirik şiirleri ve güzellemeleri halk şenliklerinde söylenmiştir. Ancak üstadnameleri daha meşhurdur (Gara 2004: 143). Emrah Gülmemmedov, halk şiirinin çeşitli türlerinde yüzlerce şiir söylemiştir. Koşma ve divanileri oldukça başarılıdır (Sakaoğlu vd. 1993: 146).

Kaynakça

Namazov, Gara (2004). Aşıglar. Bakı: Seda Neşriyyatı.

Sakaoğlu, Saim, Ali Berat Alptekin, Esma Şimşek (1993). Başlangıcından Günümüze Kadar Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi (Nesir-Nazım) 3/ Azerbaycan Edebiyatı III. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. TUĞBA BAYRAKDARLAR
Yayın Tarihi: 06.02.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1CEYHANÎ, Durmuş Ali Sayıcıd. 13.01.1964 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SADİ ORUCOVd. 1940 - ö. 1986Doğum YeriGörüntüle
3KARALI, İbrahim Karalıd. 1926 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4CEYHANÎ, Durmuş Ali Sayıcıd. 13.01.1964 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5SADİ ORUCOVd. 1940 - ö. 1986Doğum YılıGörüntüle
6KARALI, İbrahim Karalıd. 1926 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7CEYHANÎ, Durmuş Ali Sayıcıd. 13.01.1964 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8SADİ ORUCOVd. 1940 - ö. 1986Ölüm YılıGörüntüle
9KARALI, İbrahim Karalıd. 1926 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10CEYHANÎ, Durmuş Ali Sayıcıd. 13.01.1964 - ö. ?MeslekGörüntüle
11SADİ ORUCOVd. 1940 - ö. 1986MeslekGörüntüle
12KARALI, İbrahim Karalıd. 1926 - ö. ?MeslekGörüntüle
13CEYHANÎ, Durmuş Ali Sayıcıd. 13.01.1964 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SADİ ORUCOVd. 1940 - ö. 1986Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KARALI, İbrahim Karalıd. 1926 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16CEYHANÎ, Durmuş Ali Sayıcıd. 13.01.1964 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17SADİ ORUCOVd. 1940 - ö. 1986Madde AdıGörüntüle
18KARALI, İbrahim Karalıd. 1926 - ö. ?Madde AdıGörüntüle