ENÎSÎ, Yol Kulu Beg Şamlu

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Çağatay)

Asıl adı Yol Kulu’dur; mahlası ise Enîsî’dir. Türkmenlerin Şamlu oymağındandır (Çağlayan 2005:133).Doğum ve ölüm tarihi bilinmemektedir. Sadıkî, Herât Beylerbeyi Alî Kulu Han’ın kitabdarı olduğunu belirtir. Alçak gönüllü, ahlaklı, iyi kişilikli ve kuvvetli bir genç olduğunu söyler (2012:596). Sâdıkî’den öğrendiğimize göre Mahmûd ve Ayaz adında bir mesnevisi vardır ve bu mesnevi henüz o devirde pek meşhur değildir. Özbek hükümdarı Abdullah Han, Herat’a geldiğinde Hindistan’a gitmiştir (Kuşoğlu 2012: 599; Sümer 1976: 142; Çağlayan 2005:133). Sümer, Abdullah Han’ın 1586 yılında Herat’a geldiğini belirtir (1976: 141). Bu bilgilerden yola çıkarak şairin 16. yüzyılın ortalarında doğduğunu ve son çeyreğinde ise genç yaşlarında olduğunu söyleyebiliriz. Sâdıkî, on gazelinden toplamda 26 Farsça beyit örnek vermiştir.

Kaynakça

Çağlayan, H. Hilal (2005). Ekber Şah Döneminde Hindistan (1542-1605). Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.

Kuşoğlu, M. Oğuzhan (2012). Sâdıkî-i Kitâbdâr'ın Mecma‘u’l-Havâs Adlı Eseri: İnceleme - Metin – Dizin.  Doktora Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

Sümer, Faruk (1976). Safevî Devletinin Kuruluşu ve Gelişmesinde Anadolu Türklerinin Rolü (Şah İsmail ile Halefleri ve Anadolu Türkleri). Ankara: Güven Matbaası. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUNİSE KOÇ
Yayın Tarihi: 13.12.2017
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Evvel ışk est eger girîd kesî mazûr dâr

Kûze-i mâ âb nâ-dîde est nem bîrûn dehed

 

Ger ne-gûyem pîş-i kes ez gâyet âzürdegî est

Zahm çün nâsûr şod hûn-âbe kem bîrûn dehed

(Aşkın başıdır, birisi ağlarsa mazur gör, bizim testimiz su görmemiştir, nem sızdırıyor. Kimsenin yanında bir şey söylemezsem oldukça incindiğimdendir. Yara nasırlaştığı zaman dışarıya kan suyu sızdırır.)

***

Dârem dilî ber-âteş-i hasret sepend-i tû

Üftâdeî besân-i girih-i der-kemend-i tû

 

Hâtır be-fikr-i kâr-ı diger bûd nâsıhâ

Mazûr dâr eger ne-şenîdîm pend-i tû

 

Ber-hâk-i küşte-i tû melek nûr gûmrîz

Gerdî kifâyet est zi-somm-i semend-i tû

(Senin hasretinin ateşinde tütsü gibi olan bir gönlüm var. Senin kemendine düşmüş bir düğüm gibidir. Ey nasihat eden! Hâtır başka bir işi yapmayı düşünüyordu. Senin öğüdünü işitmediysek bizi mazur gör! Meleğe söyle, senin öldürdüğünün toprağının üzerine ışık saçmasın. Senin atının toynağından bir toz yeterlidir. )

(Kuşoğlu, M. Oğuzhan (2012). Sâdıkî-i Kitâbdâr'ın Mecma‘u’l-Havâs Adlı Eseri: İnceleme - Metin – Dizin.  Doktora Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MEHMED EFENDİ (HİNDÎ)d. ? - ö. 1733-34Doğum YeriGörüntüle
2HÂZIK, Cüneydullâ İslâmşeyh Oğlud. ? - ö. 1843Doğum YeriGörüntüle
3FÂ'İZ, Mehmed Fâ'iz Efendid. ? - ö. 1732-33Doğum YeriGörüntüle
4MEHMED EFENDİ (HİNDÎ)d. ? - ö. 1733-34Doğum YılıGörüntüle
5HÂZIK, Cüneydullâ İslâmşeyh Oğlud. ? - ö. 1843Doğum YılıGörüntüle
6FÂ'İZ, Mehmed Fâ'iz Efendid. ? - ö. 1732-33Doğum YılıGörüntüle
7MEHMED EFENDİ (HİNDÎ)d. ? - ö. 1733-34Ölüm YılıGörüntüle
8HÂZIK, Cüneydullâ İslâmşeyh Oğlud. ? - ö. 1843Ölüm YılıGörüntüle
9FÂ'İZ, Mehmed Fâ'iz Efendid. ? - ö. 1732-33Ölüm YılıGörüntüle
10MEHMED EFENDİ (HİNDÎ)d. ? - ö. 1733-34MeslekGörüntüle
11HÂZIK, Cüneydullâ İslâmşeyh Oğlud. ? - ö. 1843MeslekGörüntüle
12FÂ'İZ, Mehmed Fâ'iz Efendid. ? - ö. 1732-33MeslekGörüntüle
13MEHMED EFENDİ (HİNDÎ)d. ? - ö. 1733-34Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HÂZIK, Cüneydullâ İslâmşeyh Oğlud. ? - ö. 1843Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15FÂ'İZ, Mehmed Fâ'iz Efendid. ? - ö. 1732-33Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MEHMED EFENDİ (HİNDÎ)d. ? - ö. 1733-34Madde AdıGörüntüle
17HÂZIK, Cüneydullâ İslâmşeyh Oğlud. ? - ö. 1843Madde AdıGörüntüle
18FÂ'İZ, Mehmed Fâ'iz Efendid. ? - ö. 1732-33Madde AdıGörüntüle