GÜNDÜZ, Gazi Karaca

(d. 1935 / ö. 22.11.2012)
âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Gazi Karaca olan âşık 1935 yılında Sivas'ın Şarkışla ilçesine bağlı Mengensofular köyünde doğmuştur. Babasının adı Ali, annesinin adı Fatıma’dır. Tahsili olmayan Karaca'nın okuma yazması vardır (Kaya 2009: 502). Karaca'nın, gençlik döneminde köylerden satın aldığı tavuklarla ticaret yapmak istediği ve bunda başarılı olamadığı için sıkıntılar yaşadığı belirtilir. Ticaret hayatında yaşadığı bu sıkıntının şiirine şu şekilde yansıdığı görülür: "Dört kardeşiz, bir ananın kuzusu/ Hep bana feleğin kara yazısı/ Çok şükür ki sele gitti bazıs / Ciğerimi yakan melun tavuğun". Âşığın, vefatına kadar Mengensofular’a bağlı Çaykara mezrasında yaşamını sürdürdüğü ifade edilir. Yapılan güncel taramada, Gazi Karaca'nın evinde geçirdiği rahatsızlık sonucu 22 Kasım 2012 tarihinde Çaykara mezrasında vefat ettiği anlaşılmıştır (http://www.milliyet.com.tr).

Gazi Karaca'nın âşıklığa 1960 yılında başladığı belirtilir. Sefil Selimî, Doğu Âşığı, Hüroğlu, Ozan Faik ve Seren’in âşık olmasında önemli rol oynayan çoban Mehmed Can’ın etkisiyle âşıklığa yöneldiği ifade edilir. Şiirlerinde kullandığı Gündüz mahlasını da kendisine Çoban Mehmet vermiştir. İrticallen şiir söylemişse de saz çalamamıştır. Şiir tekniği güçlü olan Gündüz’ün üç yüzden fazla şiirinin bulunduğu ifade edilir (Kaya 2009: 502). Sivas Halk Şairleri adlı eserde paylaşılan şiirlerinden hareketle, eserlerinde ahlak, dürüstlük, insanın olduğu gibi görünmesi, yaşanılan topluma bağlılık, Atatürk, evlilikte eş tercihinin önemi ve Kıbrıs Barış Harekâtı'na ilişkin konuları işlediği söylenebilir. Ek olarak, şiirlerinde 11'li hece ölçüsüyle yazdığı ve nazım birimi olarak da dörtlüğü tercih ettiği görülmektedir. Gazi Karaca ile ilgili hazırlanmış herhangi bir müstakil çalışmaya rastlanmamıştır.

Kaynakça

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şairleri. Cilt II. Sivas: Sivas Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.

http://www.milliyet.com.tr/dogum-gunu-belli-degil-ama-olum-gunu-belli-gundem-1631223 [erişim tarihi: 22.03.2019].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. AHMET ERMAN ARAL
Yayın Tarihi: 01.04.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HÜSEYİN, Hüseyin Orhand. 1938 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2CEMAL, Cuma Bektaşd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3İHSAN KOYUNd. 1944 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4RESUL, Resul Kurbanîd. 1935 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Öz, Erdald. 26 Mart 1935 - ö. 06 Mayıs 2006Doğum YılıGörüntüle
6Alpöge, Atilad. 29 Mayıs 1935 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7RESUL, Resul Kurbanîd. 1935 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Öz, Erdald. 26 Mart 1935 - ö. 06 Mayıs 2006Ölüm YılıGörüntüle
9Alpöge, Atilad. 29 Mayıs 1935 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10RESUL, Resul Kurbanîd. 1935 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Öz, Erdald. 26 Mart 1935 - ö. 06 Mayıs 2006MeslekGörüntüle
12Alpöge, Atilad. 29 Mayıs 1935 - ö. ?MeslekGörüntüle
13RESUL, Resul Kurbanîd. 1935 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Öz, Erdald. 26 Mart 1935 - ö. 06 Mayıs 2006Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Alpöge, Atilad. 29 Mayıs 1935 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RESUL, Resul Kurbanîd. 1935 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Öz, Erdald. 26 Mart 1935 - ö. 06 Mayıs 2006Madde AdıGörüntüle
18Alpöge, Atilad. 29 Mayıs 1935 - ö. ?Madde AdıGörüntüle