İFFETÎ, Saatçizâde Ahmed

(d. ?/? - ö. 1711-12/1123)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Ahmed’dir. Saatî veya Saatçi-zâde sanıyla tanınmıştır. Mahlası İffetî’dir. İffet ve salah sahibi biri olduğu için bu mahlası seçmiştir (Özcan 1989: IV/335). Edirne’de doğan şairin doğum tarihi bilinmemektedir. Kaynaklarda ailesi hakkında da hiçbir bilgi yoktur. İffetî genç yaşından itibaren iyi bir eğitim gördü. Medrese tahsilini tamamladıktan sonra Edirne’de Mirimiran (Beylerbeyi) Medresesi’nde müderrislik yaptı (Özcan 1989: IV/102, 335). Kütahya, Lefkoşa ve Belgrad kadılıklarında bulundu (Özcan 1989: IV/335; İnce 2005: 510). Ölüm tarihini kimi kaynaklar 1100/1688-89 (İpekten vd.1988: 224; İnce 2005: 510; Çapan 2005: 393 ) , kimisi 1122/1711 (Akbayar 1996: I/224), kimisi de 1123/1711-12 (Özcan 1989: IV/335; Tuman 2001: 691) olarak göstermektedir. Tuhfe-i Nailî’de 1100 ve 1122 tarihlerinin yanlış olduğu özellikle belirtilmiştir (Kurnaz ve Tatcı 2001: 691).

Müretteb ve mükemmel bir Dîvân’ı vardır (Özcan 1989: IV/335; Akbayar1996: I/224). Fakat kütüphanelerde nüshasına rastlanmamıştır. İffetî, hakkında bilgi veren kaynaklarda, iffetli ve sâlih bir kişi olarak tanıtılmıştır. Asrın şairleri arasında hayli makbul ve ünlü bir şair olduğu bildirilmektedir. 

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyya Sicill-i Osmanî. C.1. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 1/1224.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005), Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: (Nuhbetü’l-Âsâr min Fevâ’idi’l-Eş’âr, İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 393-94.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu’arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Başkanlığı Yay. 510.

İpekten, Haluk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay.

Kurnaz, C. ve M. Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî Dîvan Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. 2C.Ankara: Bizim Büro Yay. 691.

Özcan Abdülkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi, Şakâ’ik-i Nu’mâniye ve Zeyilleri: Vakâyi’u’l-Fuzalâ. İstanbul: Çağrı Yay. IV/335.

 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜLKÜ ÇETİNKAYA
Yayın Tarihi: 08.08.2014

Eserlerinden Örnekler

Olmadı ey dil müsâid baht-ı nâ-fîrûzumuz

Rûzumuz gamla geçürdük bilmedük nev-rûzumuz

Bezm-i gamda mutribâ her şeb gam u endûh ile

Nâle vü feryâd-ı şeb-gîr oldı sâz u sözümüz

Âteş-i hecr ile yandum vâsıl-ı kâm olınup

Bir perîde kaldı âhir hasret-i dil-sûzumuz

Rûz u şeb cevr eyleyüp pâ-mâl-i nâz eyler bizi

Ol meh-i nahşeb yüzi mihr-i cihân-efrûzumuz

İffetî hâhişger-i kâm-ı dil olma kim felek

Ber-murâd itmek degül bildüm dil-i pür-sûzumuz

2

Eyler gedâ-yı teşne-i mey hâtem-i neşât

Olsa ne denlü müflis-i bî-derhem-i neşât

Yârün lebi zülâline cân-teşne olalı

Dil çekmez oldı minnet-i câm-ı Cem-i neşât

Âlem safâda vuslat ile herkes ‘îd ider

Ben bilmezin felekde nedür âlem-i neşât

Çapan, Pervin (hzl.) (2005), Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: (Nuhbetü’l-Âsâr min Fevâ’idi’l-Eş’âr, İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 393-94


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NAKŞÎ, Şeyh Nakşî Mustafa Dede Efendid. ? - ö. 1853-54Doğum YeriGörüntüle
2MAHVÎ, Ahmed Çelebid. ? - ö. 1669-70Doğum YeriGörüntüle
3Fütûhî, Abdülaziz Fütûhî Efendid. ? - ö. 1644-45Doğum YeriGörüntüle
4NAKŞÎ, Şeyh Nakşî Mustafa Dede Efendid. ? - ö. 1853-54Doğum YılıGörüntüle
5MAHVÎ, Ahmed Çelebid. ? - ö. 1669-70Doğum YılıGörüntüle
6Fütûhî, Abdülaziz Fütûhî Efendid. ? - ö. 1644-45Doğum YılıGörüntüle
7NAKŞÎ, Şeyh Nakşî Mustafa Dede Efendid. ? - ö. 1853-54Ölüm YılıGörüntüle
8MAHVÎ, Ahmed Çelebid. ? - ö. 1669-70Ölüm YılıGörüntüle
9Fütûhî, Abdülaziz Fütûhî Efendid. ? - ö. 1644-45Ölüm YılıGörüntüle
10NAKŞÎ, Şeyh Nakşî Mustafa Dede Efendid. ? - ö. 1853-54MeslekGörüntüle
11MAHVÎ, Ahmed Çelebid. ? - ö. 1669-70MeslekGörüntüle
12Fütûhî, Abdülaziz Fütûhî Efendid. ? - ö. 1644-45MeslekGörüntüle
13NAKŞÎ, Şeyh Nakşî Mustafa Dede Efendid. ? - ö. 1853-54Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MAHVÎ, Ahmed Çelebid. ? - ö. 1669-70Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Fütûhî, Abdülaziz Fütûhî Efendid. ? - ö. 1644-45Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NAKŞÎ, Şeyh Nakşî Mustafa Dede Efendid. ? - ö. 1853-54Madde AdıGörüntüle
17MAHVÎ, Ahmed Çelebid. ? - ö. 1669-70Madde AdıGörüntüle
18Fütûhî, Abdülaziz Fütûhî Efendid. ? - ö. 1644-45Madde AdıGörüntüle