KÂDİRÎ, Îsâ Fakîhoğlu

(d. ?/? - ö. 1512 civarı/917 civarı)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Edirnelidir. Asıl adı Îsâ’dır. II. Murâd zamanında Edirne’de kadılık ve defterdarlık yapan Îsâ Fakîh’in oğludur. Îsâ Fakîh’in, Edirne’nin önde gelen âlimlerinden olduğu, Edirne’de adına bir medrese bulunduğu ve bir mahalleye de adının verildiği bilinmektedir. Şair, babasının lakabına istinaden Îsâ Fakîhoğlu diye tanınmıştır. Medrese eğitimini tamamladıktan sonra müderrisliğe başlamıştır. II. Bâyezîd devrinin sonlarında Edirne’de müderris iken genç yaşta vefat etmiştir. Latîfî (1314: 271), şairin ömrü vefa etmediği için şiirlerini tedvin edemediğini, üstelik bunların çok da yaygınlaşıp şöhret bulamadığını belirtmiştir. Kâdirî’nin, Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde ve Pervâne Bey Mecmû’ası’nda çok sayıda şiiri tespit edilmiştir. Latîfî (1314: 271); annesi ve babası sevdiğini bir başkasına vermeye kalkınca şairin, durumu şikâyet makamında II. Bâyezîd’e “Ey şehenşeh ki âsitânunda / Cümle-i müşkilât olur münhal” matlalı arz-ı hâli sunduğuna ve padişahtan yardım talep ettiğine dair bir nükteyi de tezkiresine kaydetmiştir. Gerek tezkirecilerin ifadelerinden gerekse nazire mecmualarındaki şiirlerinden Kâdirî’nin, devrinde beğenilen ve ilgi gören bir sanatkâr olduğu anlaşılmaktadır. Sehî (1325: 92), Kâdirî’nin hayâlengiz, parlak ve benzersiz gazeller yazdığını belirtmiştir. Latîfî (1314: 271) de onun el değmemiş düşünceler ve özgün hayaller icat etmeye kâdir bir şair olduğunu işaret etmiştir. 

Kaynakça

Canım, Rıdvan (1995). Edirne Şairleri. Ankara: Akçağ Yay.

Fâizî. Zübdetü’l-Eş’âr. Milli Kütüphane. Yz. A 679. vr. 89a.

Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 25.08.2013].

Latîfî (1314). Tezkire-i Latîfî. İstanbul.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi. Bağdat. No. 406. vr. 110a, 122b, 157a…

Sehî (1325). Tezkire-i Sehî. İstanbul.

Tuman, Mehmet Nâil (2001). Tuhfe-i Nâilî - Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. hzl. C. Kurnaz; M. Tatcı. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 04.10.2013

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Çeşme-i çeşmüm kenârında koyalı kadd yâr

Bir nihâl-i tâzedür baglanmış etrâfında hâr

Cânumı odlara yandurdı hevâ-yı zülf-i yâr

Dökdi yüzüm suyını topraga çeşm-i eşk-bâr

Dil görüp çâh-ı zenahdânunda hattundan eser

Didi kim ol mûr kılmış âşyânında karâr

Cân u dil sînemde sensüz nice ârâm eylesün

Yâr içün âsân olur ışk ehline terk-i diyâr

Göz yaşından Kâdirî ol hak-i pâyı sakla kim

Bir şehün atı ayagından kalupdur yâdigâr

Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 25.08.2013]. 570.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SİHRÎ, Mehmed Sihrî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2CEVRÎ, Harrat-zâde İbrahim Cevrîd. ? - ö. 1585Doğum YeriGörüntüle
3NASÛHÎd. ? - ö. 1533/34 veya 1536/37Doğum YeriGörüntüle
4SİHRÎ, Mehmed Sihrî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5CEVRÎ, Harrat-zâde İbrahim Cevrîd. ? - ö. 1585Doğum YılıGörüntüle
6NASÛHÎd. ? - ö. 1533/34 veya 1536/37Doğum YılıGörüntüle
7SİHRÎ, Mehmed Sihrî Çelebid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8CEVRÎ, Harrat-zâde İbrahim Cevrîd. ? - ö. 1585Ölüm YılıGörüntüle
9NASÛHÎd. ? - ö. 1533/34 veya 1536/37Ölüm YılıGörüntüle
10SİHRÎ, Mehmed Sihrî Çelebid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11CEVRÎ, Harrat-zâde İbrahim Cevrîd. ? - ö. 1585MeslekGörüntüle
12NASÛHÎd. ? - ö. 1533/34 veya 1536/37MeslekGörüntüle
13SİHRÎ, Mehmed Sihrî Çelebid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14CEVRÎ, Harrat-zâde İbrahim Cevrîd. ? - ö. 1585Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NASÛHÎd. ? - ö. 1533/34 veya 1536/37Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SİHRÎ, Mehmed Sihrî Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17CEVRÎ, Harrat-zâde İbrahim Cevrîd. ? - ö. 1585Madde AdıGörüntüle
18NASÛHÎd. ? - ö. 1533/34 veya 1536/37Madde AdıGörüntüle