KUL MUSTAFA

(d. ?/? - ö. ?/?)
âşık
(Âşık / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Mustafa olan âşık, şiirlerinde Kul Mustafa mahlasını kullanmıştır. Fahri Bilge'nin derlemeleri sayesinde haberdar olunan Kul Mustafa, Afşarlara mensup bir aşiret âşığıdır. Fahri Bilge, Kul Mustafa’nın doğum yeri, doğum tarihi, ailesi ve mesleği hakkındaki bilgileri ulaşamadığı için kaydedememiştir. Fahri Bilge’nin verdiği bilgilere göre Kul Mustafa, tahminen 18. yüzyılda yaşamıştır. Kırıkhan’da (Hatay) Reyhanlı aşireti beylerinden birisinin hizmetinde bulunmuştur. Bu hizmeti esnasında beyin kızına âşık olmuştur. Fakat kız, Reyhanlı aşireti beylerinden birisini oğluna gönül verdiği için Kul Mustafa muradına nail olamamıştır (Çapraz 2008: 214).

Fahri Bilge’ye ait defterde Kul Mustafa’ya ait sadece bir adet türkülü-hikâye bulunmaktadır. Vaka kısmı bulunmayan türkülü-hikâyede Kul Mustafa, sevip de kavuşamadığı Reyhanlı beyinin kızına olan aşkını dile getirmiştir. Kul Mustafa'nın türkülü-hikâyesinde Afşarlara/yöreye özgü ağız özelliği gösteren ifadelere yer verilmiştir. 11’li hece ölçüsü ve koşma nazım şekli ile söylenilen şiirde, sade bir dil ve duygulu bir ifade tarzı ön plandadır. Kul Mustafa, göçerevli Türkmen yaşamının güzelliklerini eserinde yansıtmıştır.

Kaynakça

Çapraz, Erhan (2008). Fahri Bilge Defterleri Işığında Kayseri ve Yöresi Halk Şairleri. Kayseri: Laçin Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ERHAN ÇAPRAZ
Yayın Tarihi: 09.09.2013
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Kalktı Bey Dağı’ndan sökün eyledi

Arap atlar koç yiğidi boyladı

Kadir Mevlâ’m bize netti neyledi

Mihnetinen kazandığım ir gitti

 

Kırıkhan’dan yükletmişler göçünü

Sünbül inen donatmışlar saçını

Yâd illerde çekip gider göçünü

Bizim ilden bir domurcuk gül gitti

 

Sarılalım bekleyelim virânı

Avcıların sıyırdıyor kenârı

Sana diyom sana bağler çenârı

Sağ boğründen selvi boylu yâr gitti

 

 Güher’in elinden batıyor yasa

Tellice durnam da gidiyor Has’a

Tutup koyamadım altın kafese

Ellenmeden nâzlı yârim toy gitti

 

Kul Mustafa’m der ki yıkıldı ören

Sırça saray gönlüm sen oldun viran

Yenile tez verdik bir ağca ceren

Senin eşin bizim ilden bir gitti

 Çapraz, Erhan (2008). Fahri Bilge Defterleri Işığında Kayseri ve Yöresi Halk Şairleri. Kayseri: Laçin Yay. 214.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1GÂLİB, Çivici-zâded. 1876 - ö. 1906Doğum YeriGörüntüle
2SOMUNCU BABAd. ? - ö. 20.09.1412Doğum YeriGörüntüle
3İBRETİ, Hıdır Güreld. 1920 - ö. 05.11.1976Doğum YeriGörüntüle
4GÂLİB, Çivici-zâded. 1876 - ö. 1906Doğum YılıGörüntüle
5SOMUNCU BABAd. ? - ö. 20.09.1412Doğum YılıGörüntüle
6İBRETİ, Hıdır Güreld. 1920 - ö. 05.11.1976Doğum YılıGörüntüle
7GÂLİB, Çivici-zâded. 1876 - ö. 1906Ölüm YılıGörüntüle
8SOMUNCU BABAd. ? - ö. 20.09.1412Ölüm YılıGörüntüle
9İBRETİ, Hıdır Güreld. 1920 - ö. 05.11.1976Ölüm YılıGörüntüle
10GÂLİB, Çivici-zâded. 1876 - ö. 1906MeslekGörüntüle
11SOMUNCU BABAd. ? - ö. 20.09.1412MeslekGörüntüle
12İBRETİ, Hıdır Güreld. 1920 - ö. 05.11.1976MeslekGörüntüle
13GÂLİB, Çivici-zâded. 1876 - ö. 1906Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SOMUNCU BABAd. ? - ö. 20.09.1412Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15İBRETİ, Hıdır Güreld. 1920 - ö. 05.11.1976Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16GÂLİB, Çivici-zâded. 1876 - ö. 1906Madde AdıGörüntüle
17SOMUNCU BABAd. ? - ö. 20.09.1412Madde AdıGörüntüle
18İBRETİ, Hıdır Güreld. 1920 - ö. 05.11.1976Madde AdıGörüntüle