MAKSADÎ/OZAN MAKSADÎ, Hamza Kırılmaz

(d. 01.02.1959 / ö. -)
âşık, aşçı
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Hamza Kırılmaz olan âşık, şiirlerinde Maksadî ve Ozan Maksadî mahlaslarını kullanır. 1 Şubat 1959 tarihinde Sivas'ın Gürün ilçesine bağlı Çipil köyünde dünyaya gelmiştir. Dört çocuklu ve dar gelirli ve bir ailenin ikinci çocuğudur. Hamza'nın doğduğu Çipil köyü dere yatağında, etrafı bozkır; sakinlerinin geçimini büyük oranda tarım ve hayvancılıkla sağladığı bir köydür. Henüz üç dört yaşlarında iken maddi sıkıntılar sebebiyle Çipil'den göç etmek zorunda kalırlar. İlk olarak Nevşehir, Hacıbektaş'a taşınan Kırılmaz ailesi, Hamza dokuz yaşına gelinceye kadar orada ikâmet eder. 1968'de Ankara'ya taşınırlar. İlkokulu Hacıbektaş'ta bitiren Hamza, Ankara'da Mamak Ortaokulu'na kaydolur, ancak çeşitli sebepler dolayısıyla okulunu bitiremez. Aile ekonomisine katkı sağlamak amacıyla çalışır. 1978'de askere gider ve 1980'de vatani görevini tamamlayarak Ankara'ya döner. Döndüğü yıl Dilber Hanım ile dünya evine girer. Bu evlilikten ikisi erkek, biri kız olmak üzere üç çocuğu dünyaya gelir. Pek çok işte çalışan Hamza Kırılmaz'ın asıl mesleği aşçılıktır. Aşçılığın yanı sıra Ankara'nın Mamak ilçesinde sanatsal faaliyetlerini de sürdürür. Hâlen Mamak'ta ikâmet etmektedir (Aydemir 2013: 188; www.biyografya.com).

Hamza Kırılmaz'ın halk şiirine yönelmesinde küçükken yaşamaya başladığı gurbetin ve yoksulluğun önemli bir payı vardır. 1975'te saz çalmayı öğrenen âşık, geleneğin pek çok unsurunu haiz olmasa da saz konusunda oldukça mahirdir. Rüya görme, bade içme gibi unsurları yaşamamıştır. Klasik anlamda bir ustası yoktur. Sazda ve sözde kendisine usta olarak Pir Sultan Abdal, Ȃşık Mahzunî Şerif, Ȃşık Maksudî ve Muhlis Akarsu'yu kabul eder. Şiirlerinde Maksadî ve Ozan Maksadî mahlasını kullanan Hamza Kırılmaz'a bu mahlası Ȃşık Mahzunî Şerif vermiştir. Maksadî mahlasını almadan önce çevresinde Ozan olarak tanındığı için zaman zaman Ozan ve Maksadî'yi birlikte kullanır. Şiirlerinde aşk, sevda, toplumsal olaylar ve çektiği acıları işler. Bazı şiirleri ise vatan ve adalet konularında olup "Alır Gider Gurbet Bizi", "Hasretim Sana" ve "Hakk'ın Adaleti" başlıklı şiirleri bizzat yaşadığı olaylar neticesinde yazılmıştır. Güzelleme, taşlama ve dertlenme en çok kullandığı nazım türleridir. Ȃşıklık geleneğinin geleceği konusunda bu işe gönül verenlerin bir araya gelerek ortak bir paydada buluşmaları gerektiğini savunur. Geleneğin icra mekânlarından kahvehaneleri önemser (Aydemir 2013: 188-189).

Şiirlerinin nazım birimi dörtlüktür. Halk şiirinin ölçüsü olan hece ölçüsü kullanan Maksadî, en çok da 11 ve 8'li hece kalıplarıyla şiirler üretmiştir. Bu bağlamda en sık başvurduğu nazım şekilleri koşma ve semaidir. Yer yer destan şeklinde de şiirler söyler. Şiirlerinde hem tek ayağa hem de döner ayağa tesadüf edilir.

Genç Tv, ve Radyo İmaj gibi televizyon ve radyo programlarına konuk olarak katılan Ozan Maksadî, Gönlüm Seninle Ağlama ve Bütün Çocuklar Gülsün isimlerinde iki şiir kitabı çıkarmıştır. Maksadî ile ilgili bugüne kadar kitap hacminde herhangi bir çalışma yapılmamıştır.

Kaynakça

Aydemir, Emrah (2013). “Hamza Kırılmaz (Ozan Maksadî)”, Sazın ve Sözün Sultanları X. ed. Fatma Ahsen Turan ve Ülkü Ayşe Oğuzhan Börekci. Ankara: Gazi Kitabevi. s. 188-193.

http://www.biyografya.com/biyografi/10172 [erişim tarihi: 24.11.2018].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BAŞARAN
Yayın Tarihi: 17.12.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Gönlüm Seninle AğlamaAlternatif Sanat Yayınları / Ankara2006Şiir
Bütün Çocuklar GülsünAlternatif Sanat Yayınları / Ankara2010Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1VEKLİ, Halit Turhan Karababad. 1928 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2KELAMÎ, İsmet Yılmazd. 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3OZAN DİRENÇ/DİRENÇ, Selahattin Akbıyıkd. 1958 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4VEKLİ, Halit Turhan Karababad. 1928 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5KELAMÎ, İsmet Yılmazd. 1956 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6OZAN DİRENÇ/DİRENÇ, Selahattin Akbıyıkd. 1958 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7VEKLİ, Halit Turhan Karababad. 1928 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8KELAMÎ, İsmet Yılmazd. 1956 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9OZAN DİRENÇ/DİRENÇ, Selahattin Akbıyıkd. 1958 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10VEKLİ, Halit Turhan Karababad. 1928 - ö. ?MeslekGörüntüle
11KELAMÎ, İsmet Yılmazd. 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
12OZAN DİRENÇ/DİRENÇ, Selahattin Akbıyıkd. 1958 - ö. ?MeslekGörüntüle
13VEKLİ, Halit Turhan Karababad. 1928 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14KELAMÎ, İsmet Yılmazd. 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15OZAN DİRENÇ/DİRENÇ, Selahattin Akbıyıkd. 1958 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16VEKLİ, Halit Turhan Karababad. 1928 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17KELAMÎ, İsmet Yılmazd. 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18OZAN DİRENÇ/DİRENÇ, Selahattin Akbıyıkd. 1958 - ö. ?Madde AdıGörüntüle