MEHMET ÇAKIRTAŞ

(d. 1920 / ö. 01.11.1988)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Şair ve yazar Mehmet Çakırtaş 1920'de Balıkesir'in Balya (Edremit) ilçesinde doğmuştur. Ortaokulu dışarıdan bitirmiştir. Usta-çırak geleneğinin dışında kendi kendini yetiştirmiştir. Uzun yıllar Ankara'da yaşamıştır. Bu sebeple "kentli bir halk ozanı" denilebilir. Âşık, Ankara'da 1947-1961 yılları arasında Maden Tetkik Arama Enstitüsünde memur olarak çalışmıştır. Âşık buradaki işinden ayrıldıktan sonra Zafer ve Yeni Gün gazetesinde baş düzeltmen olarak görev yapmıştır. Âşığın son çalışma yeri Türkiye Kömür İşletmeleri olmuştur. 1979 yılında emekli olan şair, 1 Kasım 1988 tarihinde vefat etmiştir (Arısoy 1985: 479; www.edebiyatdunyamiz.com).

Mehmet Çakırtaş; ortaokul yıllarında şiirle tanışmış, babasının saz şairi olmasından dolayı halk şiirine ilgi duymuştur. Şiirlerini genellikle irticalen söyleyen Mehmet Çakırtaş’ın ilk şiirleri yetişmesine katkı sağlayan Çınaraltı dergisinde yayımlanmıştır. Şiirleri âşık tarzına yakın olup birçoğu bestelenmiştir. Âşık tarzına yeni bir hamle getiren şair; sade bir dille, hece ölçüsünde şiirler yazmış, halk şiirinin izinden gitmiştir. Çakırtaş’ın şiirleri söyleyiş tarzı Köroğlu gibi yiğit, Karacaoğlan gibi âşık, bazen de Yunus gibi tasavvufî-mistik karakterdedir. Şiirlerinde doğa, yurt, gurbet, vuslat vb. şeklinde geniş bir tema çeşitliliği olan şair, sevda şiirlerini yoğun olarak işlemiştir. Çakırtaş şiirlerinde; Edremit, Konya, Kazdağı, Isparta, Ankara, Kıbrıs şeklinde yurdun çeşitli yörelerinden tablolar çizmiştir (Dizdaroğlu 1957: 524-526; Gözler 1989: 77; Tekin 1995: 483; Yardım 2012: 270).

Kaynakça

Arısoy, Sunullah (1985). Türk Halk Şiiri Antolojisi. İstanbul: Bilgi Yayınevi.

Dizdaroğlu, Hikmet (1957). "İki Şiir Kitabı [Nedim Çapman: Okyanusun Ötesi; Mehmet Çakırtaş: Gün Dönümünden Sonra". Türk Dili Dergisi. C: VI. 69: 523-526.

Gözler, H. Fethi (1989). Edebiyatımızdaki Dinî, Hikmetli ve Tasavvufî Manzum Sözlerden Bir Demet. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

http://www.edebiyatdunyamiz.com/index.php/makaleler/yazarlarimiz-makaleleri/1330-mehmet-cakirtas) [erişim tarihi: 16.01.2019].

Tekin, Arslan (1995). Edebiyatımızda İsimler ve Terimler. İstanbul: Ötüken Yay.

Yardım, Mehmet Nuri (2012). Edebiyatımızın Güleryüzü. İstanbul: Yağmur Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ERDEM AKIN
Yayın Tarihi: 25.03.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
GündönümüAR Basımevi / Ankara1949Şiir
Çakırtaş'tan DamlalarDoğuş Matbaası / Ankara1945Şiir
Gündönümünden Sonra? / ?1957Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÂFİTÂBÎ (ÂFTÂBÎ), Şerîfed. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Turgay Fişekçid. 1 Ocak 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3İsmail Habip Sevükd. 1892 - ö. 17 Ocak 1954Doğum YeriGörüntüle
4Ratib Kazancıgild. 1920 - ö. 12 Ağustos 2017Doğum YılıGörüntüle
5Rüştü Onurd. 3 Ağustos 1920 - ö. 2 Aralık 1942Doğum YılıGörüntüle
6İbrahim Minnetoğlud. 5 Ocak 1920 - ö. 24 Temmuz 1993Doğum YılıGörüntüle
7Ratib Kazancıgild. 1920 - ö. 12 Ağustos 2017Ölüm YılıGörüntüle
8Rüştü Onurd. 3 Ağustos 1920 - ö. 2 Aralık 1942Ölüm YılıGörüntüle
9İbrahim Minnetoğlud. 5 Ocak 1920 - ö. 24 Temmuz 1993Ölüm YılıGörüntüle
10Ratib Kazancıgild. 1920 - ö. 12 Ağustos 2017MeslekGörüntüle
11Rüştü Onurd. 3 Ağustos 1920 - ö. 2 Aralık 1942MeslekGörüntüle
12İbrahim Minnetoğlud. 5 Ocak 1920 - ö. 24 Temmuz 1993MeslekGörüntüle
13Ratib Kazancıgild. 1920 - ö. 12 Ağustos 2017Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Rüştü Onurd. 3 Ağustos 1920 - ö. 2 Aralık 1942Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15İbrahim Minnetoğlud. 5 Ocak 1920 - ö. 24 Temmuz 1993Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Ratib Kazancıgild. 1920 - ö. 12 Ağustos 2017Madde AdıGörüntüle
17Rüştü Onurd. 3 Ağustos 1920 - ö. 2 Aralık 1942Madde AdıGörüntüle
18İbrahim Minnetoğlud. 5 Ocak 1920 - ö. 24 Temmuz 1993Madde AdıGörüntüle