NÜZULÎ, Mustafa

(d. ?/? - ö. 1744/?)
tekke şairi
(Tekke / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Mustafa olan âşık, şiirlerinde Nüzulî mahlasını kullanmıştır. Mutasavvıf bir şair olan Nüzulî Denizli’de doğmuştur. Kenan Erdoğan, “Manisalı Bir Şâir: Mustafa Nüzûli Efendi ve Taziyetnâmesi” başlıklı makalesinde doğum tarihinin kesin olmadığını, 1119/1707'de birinci divanını tertip ettiğine göre 17. yüzyılın ikinci yarısı veya son çeyreğinde doğduğunun tahmin edilebileceğini ifade etmiştir (Erdoğan 1999: 203). 1744’te Kula’da vefat etmiştir. Banuçiçek Kırzıoğlu, Nüzulî’nin Kula’da yaşayıp vefat ettiği için Kulavî olarak tanındığını belirtmiştir (2006: 672). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi’nde ise XVIII. yüzyıl tekke şiirinin ikinci derecede şairlerinden olduğu belirtilen Nüzulî’nin “Divan-ı Mustafa Nüzûlî Kulavî” (1915) adlı divanının basıldığı ifade edilmiştir (1990: 96). Ayrıca Osmanlı Müellifleri adlı eserde âşığın iki beyitine yer verilmiş ve Kula’da bir dergâhı olduğundan bahsedilmiştir (1972: 167). 

Kaynakça

Bursalı Mehmed Tahir Efendi (1972). Osmanlı Müellifleri. C. I. Hzl.: A. Fikri Yavuz, İsmail Özen. İstanbul: Meral Yay. 

Erdoğan, Kenan (1999). “Manisalı Bir Şâir: Mustafa Nüzûli Efendi ve Taziyetnâmesi”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi. Erzurum. 13: 203-215.

Kırzıoğlu, Banuçiçek (2006). "Nüzuli", Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 6. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay. 672.

“Nüzulî Mustafa” (1990). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi.  C. 7. İstanbul: Dergâh Yay. 96.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ZEYNEP SAFİYE BAKİ
Yayın Tarihi: 13.12.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Tarikata talip isen kardeş edep gözle edep

Hakikate râgıp isen kardeş edep gözle edep

 

Edepliler kâmil olur tizcek maksudunu bulur

Bi-edepler mahrum kalır kardeş edep gözle edep

 

Edep tarikat kanıdır irâdet nerdübânıdır

Her yolların âsânıdır kardeş edep gözle edep

 

Kâmil olmak ister isen Hakk'ı bulmak ister isen

Menzil almak ister isen kardeş edep gözle edep

 

Dinle beni iki gözüm Hakk'a doğrudur bil özüm

Cümle seninçündür sözüm kardeş edep gözle edep

 

Nüzûlî'nin tut pendini atma yabana kendini

Edepli bilir kendini kardeş edep gözle edep (Erdoğan 1999: 208).

 

Gazel

Sorun görün benim ile dost illerine kim gelir

Bana hem-râh olup bile dost illerine kim gelir

 

Müştâk olmuşam gitmeğe anda teferrüç etmeğe

Sırrile semâ tutmağa dost illerine kim gelir

 

Taşra ararken gülünü dost bağçesi sünbülünü

Gönülde buldum yolunu dost illerine kim gelir

 

Mâsivayı terk eylesin vuslat güllerin böylesin

Hicâb etmeyip söylesin dost illerine kim gelir

 

Hazırlanıp bu Nüzûlî revan olup tuttu yolu

Bağlandı cümle mahmili dost illerine kim gelir (Erdoğan 1999: 209).


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Oğan, Münevverd. 01 Ocak 1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Yıldırım, Necatid. 1946 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3MAHMUTOĞLU/NİHAT/OZAN NİHAT, Nihat Sönmezd. 14.10.1950 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Oğan, Münevverd. 01 Ocak 1957 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Yıldırım, Necatid. 1946 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6MAHMUTOĞLU/NİHAT/OZAN NİHAT, Nihat Sönmezd. 14.10.1950 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Oğan, Münevverd. 01 Ocak 1957 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Yıldırım, Necatid. 1946 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9MAHMUTOĞLU/NİHAT/OZAN NİHAT, Nihat Sönmezd. 14.10.1950 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Oğan, Münevverd. 01 Ocak 1957 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Yıldırım, Necatid. 1946 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12MAHMUTOĞLU/NİHAT/OZAN NİHAT, Nihat Sönmezd. 14.10.1950 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Oğan, Münevverd. 01 Ocak 1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14Yıldırım, Necatid. 1946 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15MAHMUTOĞLU/NİHAT/OZAN NİHAT, Nihat Sönmezd. 14.10.1950 - ö. ?Madde AdıGörüntüle