NÜZULÎ, Mustafa

(d. ?/? - ö. 1744/?)
tekke şairi
(Tekke / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Mustafa olan âşık, şiirlerinde Nüzulî mahlasını kullanmıştır. Mutasavvıf bir şair olan Nüzulî Denizli’de doğmuştur. Kenan Erdoğan, “Manisalı Bir Şâir: Mustafa Nüzûli Efendi ve Taziyetnâmesi” başlıklı makalesinde doğum tarihinin olmadığını, 1119/1707'de birinci divanını tertip ettiğine göre 17. yüzyılın ikinci yarısı veya son çeyreğinde doğduğunun tahmin edilebileceğini ifade etmiştir (Erdoğan 1999: 203). 1744’te ise Kula’da vefat etmiştir. Banuçiçek Kırzıoğlu Nüzulî’nin Kula’da yaşayıp öldüğü için Kulavî olarak tanındığını belirtmiştir (2006: 672). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi’nde ise XVIII. yüzyıl tekke şiirinin ikinci derecede şairlerinden olduğu belirtilen Nüzulî’nin “Divan-ı Mustafa Nüzûlî Kulavî” (1915) adlı divanının basıldığı ifade edilmiştir (1990: 96). Ayrıca Osmanlı Müellifleri adlı eserde âşığın iki beyitine yer verilmiş ve Kula’da bir dergâhı olduğundan bahsedilmiştir (1972: 167). Nüzluli’nin hayatı hakkında kaynaklarda başka bir bilgi tespit edilememiştir. Nüzulî’nin yaşamı ve şairliği cönk ve mecmualar üzerine yapılacak çalışmalarla aydınlatılabilir.

Kaynakça

Bursalı Mehmed Tahir Efendi (1972). Osmanlı Müellifleri. I. Cilt, hzl.: A. Fikri Yavuz, İsmail Özen. İstanbul: Meral Yay. s. 167.

Erdoğan, Kenan (1999). “Manisalı Bir Şâir: Mustafa Nüzûli Efendi ve Taziyetnâmesi”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi. Sayı: 13, Erzurum, s. 203-215.

Kırzıoğlu, Banuçiçek (2006). "Nüzuli", Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 6. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay. s. 672.

“Nüzulî Mustafa” (1990). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi  7. Cilt, İstanbul: Dergah Yay. s. 96.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ZEYNEP SAFİYE BAKİ
Yayın Tarihi: 13.12.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Tarikata talip isen kardeş edep gözle edep

Hakikate râgıp isen kardeş edep gözle edep

Edepliler kâmil olur tizcek maksudunu bulur

Bi-edepler mahrum kalır kardeş edep gözle edep

Edep tarikat kanıdır irâdet nerdübânıdır

Her yolların âsânıdır kardeş edep gözle edep

Kâmil olmak ister isen Hakk'ı bulmak ister isen

Menzil almak ister isen kardeş edep gözle edep

Dinle beni iki gözüm Hakk'a doğrudur bil özüm

Cümle seninçündür sözüm kardeş edep gözle edep

Nüzûlî'nin tut pendini atma yabana kendini

Edepli bilir kendini kardeş edep gözle edep (Erdoğan 1999: 208).

Gazel

Sorun görün benim ile dost illerine kim gelir

Bana hem-râh olup bile dost illerine kim gelir

Müştâk olmuşam gitmeğe anda teferrüç etmeğe

Sırrile semâ tutmağa dost illerine kim gelir

Taşra ararken gülünü dost bağçesi sünbülünü

Gönülde buldum yolunu dost illerine kim gelir

Mâsivayı terk eylesin vuslat güllerin böylesin

Hicâb etmeyip söylesin dost illerine kim gelir

Hazırlanıp bu Nüzûlî revan olup tuttu yolu

Bağlandı cümle mahmili dost illerine kim gelir (Erdoğan 1999: 209).


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞERÎF, Müftîzâde İsmail Şerif Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2VİSALÎ, Bekir Sıdkı Halıcıoğlud. 1881 - ö. 22.01.1962Doğum YeriGörüntüle
3ŞERÎF, Müftîzâde İsmail Şerif Efendid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
4VİSALÎ, Bekir Sıdkı Halıcıoğlud. 1881 - ö. 22.01.1962Doğum YılıGörüntüle
5ŞERÎF, Müftîzâde İsmail Şerif Efendid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
6VİSALÎ, Bekir Sıdkı Halıcıoğlud. 1881 - ö. 22.01.1962Ölüm YılıGörüntüle
7ŞERÎF, Müftîzâde İsmail Şerif Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
8VİSALÎ, Bekir Sıdkı Halıcıoğlud. 1881 - ö. 22.01.1962Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
9ŞERÎF, Müftîzâde İsmail Şerif Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
10VİSALÎ, Bekir Sıdkı Halıcıoğlud. 1881 - ö. 22.01.1962Madde AdıGörüntüle