NÜZULÎ, Mustafa

(d. ?/? - ö. ?/1744)
tekke şairi
(Tekke / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mustafa olan âşık, şiirlerinde Nüzulî mahlasını kullanmıştır. Mutasavvıf bir şair olan Nüzulî Denizli’de doğmuştur. Kenan Erdoğan, “Manisalı Bir Şâir: Mustafa Nüzûli Efendi ve Taziyetnâmesi” başlıklı makalesinde doğum tarihinin kesin olmadığını, 1119/1707'de birinci divanını tertip ettiğine göre 17. yüzyılın ikinci yarısı veya son çeyreğinde doğduğunun tahmin edilebileceğini ifade etmiştir (Erdoğan 1999: 203). 1744’te Kula’da vefat etmiştir. Banuçiçek Kırzıoğlu, Nüzulî’nin Kula’da yaşayıp vefat ettiği için Kulavî olarak tanındığını belirtmiştir (2006: 672). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi’nde ise XVIII. yüzyıl tekke şiirinin ikinci derecede şairlerinden olduğu belirtilen Nüzulî’nin “Divan-ı Mustafa Nüzûlî Kulavî” (1915) adlı divanının basıldığı ifade edilmiştir (1990: 96). Ayrıca Osmanlı Müellifleri adlı eserde âşığın iki beyitine yer verilmiş ve Kula’da bir dergâhı olduğundan bahsedilmiştir (1972: 167). 

Kaynakça

Bursalı Mehmed Tahir Efendi (1972). Osmanlı Müellifleri. C. I. Hzl. A. Fikri Yavuz, İsmail Özen. İstanbul: Meral Yay. 

Erdoğan, Kenan (1999). “Manisalı Bir Şâir: Mustafa Nüzûli Efendi ve Taziyetnâmesi”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi. Erzurum. 13: 203-215.

Kırzıoğlu, Banuçiçek (2006). "Nüzuli", Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 6. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay. 672.

“Nüzulî Mustafa” (1990). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi.  C. 7. İstanbul: Dergâh Yay. 96.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ZEYNEP SAFİYE BAKİ
Yayın Tarihi: 13.12.2014
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Tarikata talip isen kardeş edep gözle edep

Hakikate râgıp isen kardeş edep gözle edep

 

Edepliler kâmil olur tizcek maksudunu bulur

Bi-edepler mahrum kalır kardeş edep gözle edep

 

Edep tarikat kanıdır irâdet nerdübânıdır

Her yolların âsânıdır kardeş edep gözle edep

 

Kâmil olmak ister isen Hakk'ı bulmak ister isen

Menzil almak ister isen kardeş edep gözle edep

 

Dinle beni iki gözüm Hakk'a doğrudur bil özüm

Cümle seninçündür sözüm kardeş edep gözle edep

 

Nüzûlî'nin tut pendini atma yabana kendini

Edepli bilir kendini kardeş edep gözle edep (Erdoğan 1999: 208).

 

Gazel

Sorun görün benim ile dost illerine kim gelir

Bana hem-râh olup bile dost illerine kim gelir

 

Müştâk olmuşam gitmeğe anda teferrüç etmeğe

Sırrile semâ tutmağa dost illerine kim gelir

 

Taşra ararken gülünü dost bağçesi sünbülünü

Gönülde buldum yolunu dost illerine kim gelir

 

Mâsivayı terk eylesin vuslat güllerin böylesin

Hicâb etmeyip söylesin dost illerine kim gelir

 

Hazırlanıp bu Nüzûlî revan olup tuttu yolu

Bağlandı cümle mahmili dost illerine kim gelir (Erdoğan 1999: 209).


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1VELİ AYKARd. 1954 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2M. Sadık Arslankarad. 12 Aralık 1948 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Kemal Yalçınd. 05 Eylül 1952 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4VELİ AYKARd. 1954 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5M. Sadık Arslankarad. 12 Aralık 1948 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Kemal Yalçınd. 05 Eylül 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7VELİ AYKARd. 1954 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8M. Sadık Arslankarad. 12 Aralık 1948 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Kemal Yalçınd. 05 Eylül 1952 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10VELİ AYKARd. 1954 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11M. Sadık Arslankarad. 12 Aralık 1948 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Kemal Yalçınd. 05 Eylül 1952 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13VELİ AYKARd. 1954 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14M. Sadık Arslankarad. 12 Aralık 1948 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15Kemal Yalçınd. 05 Eylül 1952 - ö. ?Madde AdıGörüntüle