Özçelik, Mustafa

(d. 1 Kasım 1954 / ö. ?)
Araştırmacı, Şair, Yazar, Öğretmen
(Çocuk Edebiyatı / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Eskişehir/Günyüzü’de dünyaya geldi. İlköğrenimini Günyüzü İlkokulu'nda tamamlayan yazar, Eskişehir İmam Hatip Lisesi'ni 1972’de, Bursa Eğitim Enstitüsü Türkçe Bölümü'nü 1975’te bitirdi. Anadolu Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden 1991’de mezun oldu. Nevşehir ve Eskişehir’de 1976-1978 yıllarında Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenliği, Kütahya’da 1988 ve 1993 yıllarında özel dershane öğretmenliği yaptı. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi'nde 1993 ve 2002 yılları arasında öğretim görevlisi olarak çalıştı. 2002 yılında emekliye ayrıldı.

Mustafa Özçelik’in 24 Temmuz 1977’de Seher Hanım ile olan evliliğinden biri kız (Rumeysa Özçelik) diğeri oğlan (Ferhat Özçelik) iki çocuğu vardır.

Özçelik pek çok alanda ödül almıştır: 1984 Suffe Yayınları Şiir Ödülü, 1997 Gençlik Dergisi Şiir Ödülü, 2004 Çocuk Edebiyatçıları ve Sanatçıları Birliği Çocuk Romanı Ödülü, 2008 Türkiye Yazarlar Birliği Çocuk Edebiyatı Ödülü, 2006 Eskişehir Sanat Derneği Yunus Emre Araştırma Ödülü, 2014 ESKADER (Edebiyat Kültür Sanat Adamları Derneği Monografi Ödülü, 2015 Bursa Edebiyat Günleri Âşık Yunus Şiir Ödülü, 2017 Kazakistan Türkçenin Uluslararası Şiir Şöleni Mağcan Cumabay Şiir Ödülü.

İlk şiiri, 1975 yılında Gelişme dergisinde, ilk yazısı da 1976’da Mavera dergisinde yayımlanır. Şiir, deneme, hikâye ve inceleme yazıları; Mavera, Yönelişler, İlim ve Sanat, Yedi İklim, Dolunay, Dergâh, Kayıtlar, Düşçınarı, Kültür Dünyası, Kırağı, Kardelen, Seviye, Kitap Dergisi, Kalem ve Onur, Güneysu, Kubbealtı Akademi, Bizim Külliye, Yansıma, Bir Nokta, Edebiyat Ortamı, Taşra Edebiyat, Yitik Düşler, Ay Vakti, Türk Dili, Dil ve Edebiyat, Türk Edebiyatı gibi dergilerde yayımlanır. Daha çok şiirleriyle ön plana çıkan Özçelik’in eserleri üzerine pek çok çalışma yapılmıştır. Bunlar Fırat Üniversitesi’nde Mustafa Özçelik’in Şiirlerinin Tematik Bakımından İncelenmesi (Sadıklar 2008), Atatürk Üniversitesi’nde Mustafa Özçelik’in Şiirlerinde Hakim Temalar (Urhan 2013) ve Osmangazi Üniversitesi’nde, Şair ve Yazar Mustafa Özçelik’in Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri ve Şiirlerinin Tematik Bakımdan İncelenmesi (Şirvan 2014) adlı tez çalışmalarıdır. “Mustafa Özçelik’in şiiri sessiz fakat derinden akan bir ırmağın sakin yolculuğu gibidir. İçinde yaşadığımız çağın tüm olumsuzlukları karşısında şair sorumluluğu ile acı içindedir. Afganistan’la ilgili şiir bu acı ile yazılmıştır.” (Kurtulmuş 2013: 9) Özçelik, modernizmin insana ve tabiata açtığı savaşta, unuttuklarımızı yeniden hatırlatarak insanı kendisi olmaya davet eder.

“Mustafa Özçelik, yazar ve şairleri, ‘bizi besleyen bilgi, kültür, sanat ve dil anneleri’ olarak görür. Bu ‘anneler’, topluma olan borçlarını yazarak ödemişlerdir. Büyük bir sorumluluk duygusuna sahip Özçelik de aynı yolu izlemesi gerektiğine inanır. Yazılarını bu bilinçle kaleme alır.” (Akbaş 2013: 26) Nitekim öz Türkçe ile seslendiği eserlerinde ağırlıklı olarak Yunus Emre, Mehmet Akif Ersoy ve Nasreddin Hoca’nın engin felsefesi üzerinde durmuştur.

Kültürel değerlerine karşı sorumluluk sahibi olan Özçelik, bilinçli olarak hazırladığı kitaplarla okuyucusuna ulaşmayı hedeflemiştir. Özçelik, Bizim Yunus adlı çalışmasında Yunus Emre hakkındaki çeşitli belgelerin, menkıbelerin ve eserlerin ışığında kasıtlı yanlışlardan, çarpık yorumlardan arındırılmış bir Yunus Emre’yi tanıtmıştır. Aynı gayreti Nasreddin Hoca için de gösteren Özçelik, Nasreddin Hoca, Anadolu ve Dünya Bilgesi Nasreddin Hoca adlı çalışmalarında doğru anlaşılması gereken bir Nasreddin Hoca için çaba harcamıştır. Böylece Nasreddin Hoca’nın ısrarla bir “komedyen” olarak gösterilmesine, “mensubu olduğu din, kültür ve medeniyet gerçeğinden koparılmak” istenmesine karşı savaşmıştır. (Akbaş 2013: 27) Özçelik’in edebî hayatında en önemli üçüncü kişi Mehmet Akif Ersoy’dur. Mehmet Akif’e olan vefa ve hizmet borcu adına Nun ve Kalem, Şiir İklimi adlı kitaplarında büyük şair Mehmet Akif Ersoy’un dil anlayışı, okuduğu yazarlar ve eserler vb. gibi konular üzerinde durmuştur. Özçelik’in edebî hayatında derin izler bırakan diğer şairler şunlardır: Necip Fazıl, Ahmet Hamdi Tanpınar, Sezai Karakoç, Erdem Bayazıt, Bahattin Karakoç, Mehmet Kaplan, M. Akif İnan, Cahit Zarifoğlu, Ahmet Yakupoğlu, M. Önal Mengüşoğlu, Mevlana, vb. “Mustafa Özçelik, ıstırabı olan, derdi ve davası olan bir yazardır." (Ayayadın 2013: 24) Bunu Şiir İklimi adıyla bir araya getirdiği denemelerinde görmek mümkündür. Eserin belli başlı yazıları “Şiir ve Şehir”, “Şiir Nerede Duruyor?”, “Şiirin Ufku”, “Şiirin Vakti”, “Hayatın Şiiri”, “Şiir ve Ahlâk”tır.

Özçelik, çocuklar ve gençler için edebî eserler de hazırlamıştır. Çocuk dünyasına ulaşarak onları eğitebilmenin en iyi yolunun masallardan geçtiğini bilen yazar, Balıkçıl Kuşu ile Yengeç, Keloğlan Masalları, Papağan Hikâyeleri, Zengin Dilenci, Denizdeki Hazine, Kırmızı Uçurtma vb. gibi masal ve hikâye kitapları yayımlamıştır. Ayrıca gençler için yazdığı Şehitler Tepesi, Benim Adım Çanakkale, Asım-Özlenen Gençlik adlı romanları bulunmaktadır.

Şiir, masal, hikâye, roman, deneme ve araştırma yazılarıyla edebiyatımıza katkıda bulunan Özçelik, düşünce ufkunun genişliğiyle pek çok konuya el atarak bilinçli bireyler yetiştirmeyi amaçlamış, edebiyatımızın önemli kültür taşıyıcılarındandır.

Kaynakça

Akbaş, A. Vahap (2013). “Mustafa Özçelik’in Yazar ve Şairleri”. İstanbul Bir Nokta Mustafa Özçelik Özel Sayısı. 134: 26-28.

Ayaydın, Kibar (2013). “Mustafa Özçelik’in Denemeciliği”. İstanbul Bir Nokta Mustafa Özçelik Özel Sayısı. 133: 22-27.

Işık, İhsan (2006). Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi . Cilt: 7. Ankara: Elvan Yayınları.

Kurtulmuş, Şakir (2013). “Dağın Önünde Yunus’la Buluşmayı Bekleyen Şair”. İstanbul Bir Nokta Mustafa Özçelik Özel Sayısı. 133. 8-10.

Sadıklar, Cansu (2008). Mustafa Özçelik’in Şiirlerinin Tematik Bakımdan İncelenmesi. Yayımlanmamış Lisans Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi.

Şirvan, Uğur (2014). Şair ve Yazar Mustafa Özçelik’in Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri ve Şiirlerinin Tematik Bakımdan İncelenmesi. Yayımlanmamış Lisans Tezi. Eskişehir: Osmangazi Üniversitesi.

Urhan, Melike (2013). Mustafa Özçelik’in Şiirlerinde Hakim Temalar. Yayımlanmamış Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. EBRU ŞENOCAK
Yayın Tarihi: 26.09.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Yunus EmreBeyan Yayınları / İstanbul1984Biyografi
İfşaAkabe Yayınları / İstanbul1985Şiir
Balıkçıl Kuşu ile YengeçBeyan Yayınları / İstanbul1990Masal
Kelile ve DimneBeyan Yayınları / İstanbul1990Masal
Güle Yağmura ve Bahara SelamMEB Yayınları / Ankara1992Şiir
Şehitler TepesiMEB Yayınları / Ankara1992Roman
Papağanın Anlattığı HikayeleriNehir Yayınları / İstanbul1993Masal
SerenatEsra Sanat Yayınları / Konya1995Şiir
Gülün SırrıMEB Yayınları / Ankara1995Masal
Dünyanın TenhasındaEsra Sanat Yayınları / Konya1996Şiir
Güneş ve AynaBeyan Yayınları / İstanbul1997Şiir
Diriliş TürküsüYaşayan Kitaplar Yayınları / İstanbul1997Şiir
Şiir İklimiEsra Sanat Yayınları / Konya1998Deneme
Son Günün SevinciMEB Yayınları / Ankara1999Hikâye
Gül ve Hançerİstanbul Yayınları / İstanbul2002Şiir
Şairin Duası - Dua Şiirleri AntolojisiSelis Yayınları / İstanbul2002Antoloji
Mehmet Âkif ve İstiklâl MarşıEminönü Belediyesi Yayınları / İstanbul2003İnceleme
Denizdeki HazineNar Yayınları / İstanbul2003Masal
Bir Testi SuNar Yayınları / İstanbul2004Masal
Gece IşıltısıNar Yayınları / İstanbul2005Deneme
Yedi Güzel Adamdan Biri: M. Akif İnanEğitim Bir Sen Yayınları / Ankara2005Biyografi
Nasreddin HocaOdunpazarı Belediyesi Yayınları / Eskişehir2005Biyografi
Sufi ŞiirlerLamure Yayınları / İstanbul2005Antoloji
Aşk ve NiyazNüve Yayınları / Konya2006Şiir
Nun ve KalemNar Yayınları / İstanbul2006Deneme
Aybüke’nin ÇiçekleriNar Yayınları / İstanbul2006Hikâye
Dünyanın Bütün Çiçekleri-Öğretmen Şiirleri AntolojisiOdunpazarı Belediyesi Yayınları / Eskişehir2006Antoloji
Gül’e Salavat-Hz. Peygamber ŞiirleriMavi Yayınları / İstanbul2006Antoloji
Zengin DilenciNar Yayınları / İstanbul2006Masal
Keloğlan MasallarıBeyan Yayınları / İstanbul2006Masal
Bizim YunusOdunpazarı Belediyesi Yayınları / Eskişehir2007Biyografi
Eylül IrmaklarıNar Yayınları / İstanbul2007Deneme
Seyfi BabaNar Yayınları / İstanbul2007Hikâye
Ben Öğretmenim Çocuklar –Öğretmen Hikayeleri AntolojisiOdunpazarı Belediyesi Yayınları / Eskişehir2007Antoloji
Kırmızı UçurtmaNar Yayınları / İstanbul2007Hikâye
Başak AnneBaşak Yayınları / İstanbul2007Hikâye
Sakarya’nın Destan Olduğu Yer: PolatlıPolatlı Belediyesi Yayınları / Polatlı2008Derleme
Eğitime Adanmış Hayatlar –Unutulmayan Öğretmenler AntolojisiOdunpazarı Belediyesi Yayınları / Eskişehir2008Antoloji
Mehmet Akif ve ÇanakkaleYarımada Yayınları / İstanbul2009İnceleme
Battal GaziEskişehir Valiliği Yayınları / Eskişehir2009Biyografi
Mehmet Akif Ersoy/Kronolojik Hayat HikayesiErguvan Yayınları / İstanbul2009İnceleme
Gençler İçin Mehmet Akif ve SafahatNar Yayınları / İstanbul2009İnceleme
Minyatürlerle Menakıb-ı Nasreddin HocaAkşehir Belediyesi Yayınları / Akşehir2009Diğer
Minyatürlerle Menakıb-ı Yunus EmreKaraman Yayınları / Karaman2009Diğer
Cahit Zarifoğlu-MektuplarBeyan Yayınları / İstanbul2010Derleme
Bir Irmak DüşüBir Nokta Yayınları / İstanbul2011Şiir
Anadolu’nun Sönmeyen Işıkları Mevlana ve Yunus EmreKitap Dünyası Yayınları / Konya2011Biyografi
Ateş DeniziEbabil Yayınları / Ankara2012Şiir
Risalet’ün Nushiyye-Nasihat RisalesiKaraman Valiliği Yayınları / Karaman2012İnceleme
Dilim Ol SöyleÇıra Akademi Yayınları / İstanbul2012Şiir
Evliya Çelebi Seyahatnamesinde Mevlana, Mevlevilik ve MevlevihanelerKitap Dünyası Yayınları / Konya2012İnceleme
Dilimiz Yunus Söyler-Yunus’a Adanmış Şiirler AntolojisiKaraman Valiliği Yayınları / Karaman2012Antoloji
Bursa’nın Yunus’u Âşık YunusBursa Büyükşehir Belediyesi Yayınları / Bursa2013Biyografi
Yunus Emre’nin DostlarıBüyüyen Ay Yayınları / İstanbul2014Biyografi
Şairin Şiirle İmtihanıOkyr kitaplığı Yayınları / İstanbul2015Deneme
Yunus Emre MenkıbeleriBüyüyen Ay Yayınları / İstanbul2016Biyografi
Gönül Gözü Gönül Sözüİncir Yayınları / Kayseri2017Deneme
Kitap Kitabı ÇağırırÇıra Yayınları / İstanbul2017Deneme
Benim Adım ÇanakkaleNar Yayınları / İstanbul2017Roman
Asım-Özlenen GençlikNar Yayınları / İstanbul2017Roman
Anadolu’nun Manevi Irmağı Yunus EmreEdebiyat Ortamı Dergisi Yayınları / Ankara2018Biyografi

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Gevrek, Ahmet İhsand. 1926 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Ârif, Ali Efendid. ? - ö. 1688Doğum YeriGörüntüle
3Yılmaz, Nilayd. 1 Ocak 1971 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Dede, Hüseyin Avnid. 1954 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Selim Gündüzalpd. 1954 - ö. 12 Eylül 2017Doğum YılıGörüntüle
6CUMA/DEVRANî/DER DEVRANî/BU DEVRANî, Cuma Azbayd. 1954 - ö. -Doğum YılıGörüntüle
7HOCADEDE, Recep Çalışkand. 1959 - ö. ?MeslekGörüntüle
8DERUN ABDALd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
9Elif Sofyad. 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Ayşe Sevim (Ayşe Günay)d. 20 Nisan 1979 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Oral, Ünverd. 1937 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Eryalaz, Zekaid. 1921 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SÂLİM, Seyyid Mustafa Sâlim Efendid. 1780-81 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14MU’ÎNÎ, MU’ÎN, Mu’înüddîn bin Mustafâd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15Mustafa Ulusoyd. 01 Mart 1965 - ö. ?Madde AdıGörüntüle