RÛHÎ, Mustafa

(d. 1720-21/1133 - ö. 1798-99/1213)
divan şairi ve yazar
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Mustafa’dır. Kilis eşrafından Çelebizâdelerdendir. 1133/1720-21 yılında Kilis’te doğdu. Çekmecelizâde’nin derslerine katıldı ve ondan icazetname aldıktan sonra Güllü Camii Medresesinde dersler vermeye başladı (Kilisli Kadri 1932: 150). Rûhî, doğum yeri olan Kilis’te 1213/1798-99 yılında vefat etti. Surûrî, Rûhî’nin ölümüyle ilgili olarak şu tarih mısraını yazmıştır: “Cihândan Mustafa Rûhî Efendi göçdü cennete” (Çınarcı 2007: 63).

Kilisli Kadri (1932: 150-155), Rûhî’nin Rûhu’ş-şurûh, Dîvân, Ta’bîrnâme, İnşâ ve Kur’an-ı Kerim Havassı olmak üzere beş eserinden bahsetmekte ve bunların matbu olmadığını, yazma nüshalarının Rûhî’nin çocuklarında olduğunu söylemektedir. Bu eserlerden sadece Attar’ın Pend-nâme’sinin şerhi olan Rûhu’ş-şurûh günümüze ulaşmış ve bu eser üzerinde bir doktora çalışması yapılmıştır (Ün 2007). Diğer dört esere ulaşılamamıştır.

Âlim ve salih bir şair olan Rûhî, dönemindeki devlet adamlarından hürmet görmüş, halk kendisine ziyadesiyle izzet ve ikramda bulunmuştur. Türkçe, Arapça ve Farsçayı şiir yazacak derecede iyi bilen Rûhî, şair olduğu kadar bir ilim adamıdır. Hikmetli şiirler yazmış ve Fuzûlî tarzında şiirler söylemiş olan (Kilisli Kadri 1932: 150) Rûhî’nin elimizde edebi kişiliğini yansıtan yeterince örnek bulunmamaktadır. 

Kaynakça

Çınarcı, M. Nuri (2007). Şeyhü’l-İslam Arif Hikmet Bey’in Tezkiretü’ş-şu’arâsı ve Transkripsiyonlu Metni. Yüksek LisansTezi. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi.

Kilisli Kadrî (1932). Kilis Tarihi. İstanbul:Burhaneddin Matbaası.

Şener Hasan (2014). "Tezkirelerde Adı Geçen Kilisli Divan Şairleri". Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (1): 33-47. 

Ün, Cumhur (2007). Kilisli Mustafa Rûhî Efendi’nin Ruhu’ş-şurûhu. Doktora Tezi. Edirne: Trakya Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ŞENER
Yayın Tarihi: 07.08.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Âsiyāb-ı dehr-i dûn eyyāma etmez ilticâ 

Hâsılı devr-i felek dolâba etmez ilticâ

Bîm-i seng-i hâdisât ile humârın fikreden

ŞÎşe-i bezm-i şarâb-ı nâba etmez ilticâ

Âsitân-ı Kâbe-i aşkın gedâsı kâm için

Arz-ı hâcâtında ġayri bâba etmez ilticâ

Giryeden vakt-i ferâğı bulmayan üftâdenin

Dîdesi şâm ü seherde hâba etmez ilticâ

Rûhiyâ bâlâ-nişîn-i evc-i istiġnâ olan

Kâse-i hurşīîd-i âlem-tâba etmez ilticâ

Kilisli Kadrî (1932). Kilis Tarihi. İstanbul:Burhaneddin Matbaası. 155.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İdil Önemlid. 4 Aralık 1977 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Doğum YeriGörüntüle
3BEKİR VAHİD-İ ZAMAN/AŞIK KUTLU, Hasan Şahmaranoğlud. 1935 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4İdil Önemlid. 4 Aralık 1977 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Doğum YılıGörüntüle
6BEKİR VAHİD-İ ZAMAN/AŞIK KUTLU, Hasan Şahmaranoğlud. 1935 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7İdil Önemlid. 4 Aralık 1977 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Ölüm YılıGörüntüle
9BEKİR VAHİD-İ ZAMAN/AŞIK KUTLU, Hasan Şahmaranoğlud. 1935 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10İdil Önemlid. 4 Aralık 1977 - ö. ?MeslekGörüntüle
11VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29MeslekGörüntüle
12BEKİR VAHİD-İ ZAMAN/AŞIK KUTLU, Hasan Şahmaranoğlud. 1935 - ö. ?MeslekGörüntüle
13İdil Önemlid. 4 Aralık 1977 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15BEKİR VAHİD-İ ZAMAN/AŞIK KUTLU, Hasan Şahmaranoğlud. 1935 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İdil Önemlid. 4 Aralık 1977 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Madde AdıGörüntüle
18BEKİR VAHİD-İ ZAMAN/AŞIK KUTLU, Hasan Şahmaranoğlud. 1935 - ö. ?Madde AdıGörüntüle