ŞAH SULTAN

(d. ?/? - ö. 1264/1848)
âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Şah Şultan, 18. yüzyılın sonu, 19. yüzyılın başında yaşamıştır. Malatya’nın Arguvan İlçesine bağlı İsaköy’de doğdu. Babasının adı Babo Ahmed'dir. Hayatı hakkında etraflı malumat sahibi olmadığımız Şah Sultan’ın doğum tarihi ve asıl adı bilinmemektedir (Özmen 1998: 35). Sazda ve sözde ustası Derviş Muhammed’dir. Şah Sultan, Derviş Muhammed’in içki, yolsuzluk, haksızlıklar karşısındaki mücadelesinde onun yanında yer aldı. Köyünden ayrılıp önce üstadı Derviş Muhammed’in yanına gitti. Daha sonra onun izniyle Bozan köyüne yerleşti ve 1264/1848’ de öldü. Müjgan Cunbur ve Neriman Saryal'a göre de vefat tarihi 1845'tir (Cunbur-Saryal Duranoğlu 1996: 55’ten alıntılayan Turan-Saluk 2014:468). Mezarı Bozan köyündedir.

Şah Sultan, Malatya ve çevresinde keramet sahibi olarak da bilinmektedir. Şiirleri Mustafa Bal tarafından toplanarak Derviş Muhammed’in şiirleri ile beraber “Derviş Muhammed’in Nuru Vahit-Eseri Dillerde Şahit” (İstanbul 1989) adıyla yayımlandı. Şiirlerinde Allah’a, Hz. Muhammed’e, Hz. Ali’ye olan muhabbetini, şeyhi, ustası Derviş Muhammed’e bağlılığını hesap gününü işlemiştir (Turan-Saluk 2014: 468).

Kaynakça

Bal, Mustafa (1989). Derviş Muhammed’im Nuru Vahit- Eseri Dillerde Şahit. İstanbul: yyy.

Cunbur, Müjgân (2007). "Şah Sultan", Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C.8. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay. 8.

Cunbur, Müjgân, Saryal Duranoğlu Neriman (1996). Türk Kadınının Şiiri. C.1. 2. Baskı. Ankara, Kadının Sosyal Hayatının Araştırma ve İnceleme Yay.

Özmen, İsmail (1998). Alevi- Bektaşi Şiirleri Antolojisi. C. V. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay. 

Sevengil, Refik Ahmet (1965). Yüzyıllar Boyunca Halk Şairleri Radyo Konuşmaları. İstanbul: Tan Gazetesi ve Matbaası.

Şentürk, A. Gülseven, M. (1991). Malatyalı Şairler Antolojisi. Malatya: Yeni Malatya Dergisi Yay. 

Turan, F. Ahsen, Reyhan Gökben Saluk , Ünal Özlem Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitapevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. FATMA AHSEN TURAN
Yayın Tarihi: 10.02.2015
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Turnam, gökyüzünde ne hoş süzersiz

Ne hûb katarsız, güzel düzersiz

Urum'u, Türkmen'i siz mi gezersiz

Gel bizim illere, gez, kerem eyle

Uzatıp başını, açmış kanadın

Gökyüzünde semah dönmek muradın

Böyle miydi bana ahdin, amanın

Gel bizim, illere, gez, kerem eyle

Turnam, gökyüzünde yüksek gidersin

Adûdân, zâlimden haber m'idersin

Yalınız kalırsam gadir idersin

Gel bizim illere, gez, kerem eyle

Güzel turnam, pervâz idüp, gel gitme

Gidüp gurbet ilde bir mekân durma

Garib kaldım beni böyle terk itme

Gel bizim illere, gez, kerem eyle

Turnam, böyle mahzun, mükedder gitme

Ali'yi seversen beni terk itme

Şâh Sultan yaralı göğsünden, yitme

Gel bizim illere, gez, kerem eyle

Cunbur, Müjgân (2011). Osmanlı Dönemi Türk Kadın Şairleri. Ankara: Türk Kadınları Kültür Derneği Genel Merkezi Yay. 245.

Özmen, İsmail (1998). Alevi- Bektaşi Şiirleri Antolojisi. Cilt IV Ankara: Kültür Bakanlığı Yay. 45.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SADIK BABA, Hüseyind. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ABDî, Abdullah Ertemd. 1916 - ö. 22.05.2001Doğum YeriGörüntüle
3HAYRET, Mehmed Hayret Efendid. ? - ö. 1824Doğum YeriGörüntüle
4SADIK BABA, Hüseyind. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ABDî, Abdullah Ertemd. 1916 - ö. 22.05.2001Doğum YılıGörüntüle
6HAYRET, Mehmed Hayret Efendid. ? - ö. 1824Doğum YılıGörüntüle
7SADIK BABA, Hüseyind. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8ABDî, Abdullah Ertemd. 1916 - ö. 22.05.2001Ölüm YılıGörüntüle
9HAYRET, Mehmed Hayret Efendid. ? - ö. 1824Ölüm YılıGörüntüle
10SADIK BABA, Hüseyind. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ABDî, Abdullah Ertemd. 1916 - ö. 22.05.2001Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HAYRET, Mehmed Hayret Efendid. ? - ö. 1824Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SADIK BABA, Hüseyind. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14ABDî, Abdullah Ertemd. 1916 - ö. 22.05.2001Madde AdıGörüntüle
15HAYRET, Mehmed Hayret Efendid. ? - ö. 1824Madde AdıGörüntüle