Osman Hulusi Ateş

Hulûsî
(d. 1914 / ö. 14 Haziran 1990)
İmam-hâtip, Marangoz, Mücellid, Hakkâk
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Malatya’nın Darende ilçesinde doğdu. İlk dinî eğitimini Şeyh Hamîd-i Velî Somuncu Baba Camii imam-hatibi olan babası Hasan Feyzî Efendi’den aldı, ilkokulu bitirdikten sonra devrinin hocalarından Arapça ve Farsça öğrendi. Henüz çocuk sayılabilecek yaşlarda Nakşibendî-Hâlidî şeyhi Sivaslı İhrâmcı-zâde İsmâil Hakkı Toprak Efendi’ye intisap etti. Tarikat silsilesi Hacı Ahmed Niksârî, Mustafa Hâkî Tokâdî, Halil Hamdi Tokâdî, Mustafa Çorumî, Yahya Dağıstânî ve Abdullah Mekkî vasıtasıyla Nakşibendiyye-Halidiyye’nin kurucusu Hâlid el-Bağdâdî’ye kadar uzanır. Somuncu Baba nâmıyla tanınan Şeyh Hamîdî Velî’nin on ikinci kuşaktan torunu olduğu bizzat kendisi tarafından şiirlerinde dile getirilen Hulûsî Efendi aynı zamanda seyyiddir (Akkuş vd 2013: XXI-XXII).

Babası Hasan Feyzî Efendi’nin 1945'te vefatından sonra Somuncu Baba Camii imam-hatipliğini devralarak, sekiz yıl sonra resmen tayin edildiği bu görevi 1987'ye kadar sürdürdü. Aynı zamanda marangozluk, ciltçilik ve hakkâklıkla da meşgul oldu, şeyhinin ölümünden sonra onun halifesi olarak irşâd faaliyetine başladı. Bu vesileyle 1986'da kendi adıyla anılan Es-Seyyid Osman Hulûsî Efendi Vakfı’nı kurarak Darende’de cami, kütüphane, okul, fakülte ve hastane gibi kurumların yapımına öncülük etti. 14 Haziran 1990 tarihinde İstanbul’da vefat eden Osman Hulûsî Efendi, Dârende Şeyh Hamid-i Velî Somuncu Baba Camii hazîresinde medfûndur (Akkuş vd. 2013: XXIII-XXVII).

Şiire ve edebiyata olan merakı çocukluk yıllarına dayanan Hulûsî Efendi’nin ilk şiirlerini beş, altı yaşlarında yazdığı bilinmektedir. Birçok mutasavvıf şair gibi şiirlerini irşad hizmeti için bir araç olarak görmüştür. Ayet ve hadislerden yaptığı iktibaslarla sıkça halka nasihatlerde bulunmuştur. Arapça ve Farsça kelimeler şiirinin dilini ağırlaştırmamış, manzumelerinde edebî sanatları başarılı bir şekilde uygulamıştır. Aruzla yazdığı aşktan ve sevgiliden bahseden gazellerinde dinî ve tasavvufi ıstılahları bolca kullanmıştır. Bu şiirlerinde Fuzûlî ile Niyâzî-i Mısrî edası görülürken hece ile yazdığı şiirlerinde ise Yunus Emre tesiri görülür (Palakoğlu 1995: 9-11).

Kaynakça

Akkuş, Mehmet ve A. Yılmaz (hzl. 2013). Dîvân-ı Hulûsî-i Dârendevî. İstanbul: Nasihat Yay.

Akkuş, Mehmet ve A. Yılmaz (hzl. 2016). Mektûbât-ı Hulûsî-i Dârendevî. İstanbul: Nasihat Yay.

Palakoğlu, İsmail (1995). “Es-Seyyid Osman Hulûsi Efendi’nin Edebi Cephesi”. Somuncu Baba Dergisi. S. 6. s. 9-11.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. HULUSİ EREN
Yayın Tarihi: 15.02.2019
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Mektûbât-ı Hulûsî-i DârendevîEs-Seyyid Osman Hulûsî Efendi Vakfı Yayınları / Darende1996Mektup
Dîvân-ı Hulûsî-i DârendevîEs-Seyyid Osman Hulûsî Efendi Vakfı Yayınları / Darende2013Şiir
Şeyh Hamîd-i Velî Câmii Minberinden HutbelerEs-Seyyid Osman Hulûsî Efendi Vakfı Yayınları / Darende2016Sohbet

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İSMAİL COŞARd. 1903 - ö. 1965Doğum YeriGörüntüle
2Muzaffer Özdemird. 05 Şubat 1961 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ÂŞIKÎ MEHMEDd. 1765 - ö. 1821Doğum YeriGörüntüle
4ŞEVKİ ESENd. 1914 - ö. 16.11.1982Doğum YılıGörüntüle
5Feridun Ankarad. 1914 - ö. 24 Ocak 1974Doğum YılıGörüntüle
6İhsan Devrimd. 7 Ocak 1914 - ö. 6 Ocak 2010Doğum YılıGörüntüle
7YANYATAN, Ali Bellid. 1923 - ö. 1990Ölüm YılıGörüntüle
8Kerim Korcand. 31 Ocak 1918 - ö. 9 Kasım 1990Ölüm YılıGörüntüle
9BOYACI, Esat Hüseyin Canıtezd. 1914 - ö. 1990Ölüm YılıGörüntüle
10SEFİLÎ/HABİLÎ/LÜTFÎ, Habil Öztürkd. 1865? - ö. 1935MeslekGörüntüle
11BÂKÎ, Hattat Abdülbâkî Efendid. ? - ö. 1779-80MeslekGörüntüle
12EBDÜLEZİM ELESGER OĞLUd. 1873 - ö. 1943MeslekGörüntüle
13Leyla Şahind. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Halit Kıvançd. 18 Şubat 1925 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Abdullah Ziya Kozanoğlud. 16 Ocak 1906 - ö. 29 Mart 1966Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Mehmet Kapland. 18 Mart 1915 - ö. 23 Ocak 1986Madde AdıGörüntüle
17DERVİŞ OSMANd. ? - ö. 1684Madde AdıGörüntüle
18ALİ OSMAN, Ali Osman Kahramand. 1959 - ö. ?Madde AdıGörüntüle