O. Zeki Özturanlı

(d. 1926 / ö. 13 Eylül 1982)
Hikâyeci
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Osman Zeki Özturanlı, 1926'da Söke'de doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini burada tamamlayan yazar, 1951'de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Uzun yıllar Söke'de avukatlık yapan Özturanlı'nın hikâyeleri Yeditepe, Türk Dili, Beşparmak gibi dergilerde yayımlanmıştır. Dört hikâye kitabı ve bir tiyatro eseri olan yazar, 1982 yılında İzmir'de geçirdiği bir trafik kazasında vefat etmiştir.

Zeki Özturanlı hikâyelerini Mühür, Tabanca, Başakçılar ve Kör Karga adlı kitaplarda toplamıştır. Yazarın bu kitaplarında yer almayan "Amerikan Parası", "Kapanın Elinde", "Harman Yerine Kısa Bağlanmışlar", "Silindir Şapka" adlı hikâyeleri ise yetmişli yılların ikinci yarısında ve seksenli yılların başında Türk Dili dergisinde yayımlanmıştır. "Özturanlı'nın hikâyelerinde Söke'de avukatlık yaptığı otuz yıllık süreçte karşılaştığı olayların izdüşümü görülür." (Avcı 2012: 29) Özel bir yazma alışkanlığının olmadığını, bir cümle, bir söz ya da bir kişinin kendisini hikâye yazmaya ittiğini belirten yazar (Beyhangil 1970: 8), hikâyelerinde gözlemlere büyük ağırlık verir. Söke ve civarında şahit olduğu olayları hikâyelerinde kurgulayan Özturanlı, bunları yöresel dili kullanarak aktarmıştır. Haksızlık, hayal kırıklığı, cehalet, vefasızlık, kaçış vb. izleklerin ön planda olduğu hikâyelerinde yargı mensupları, nüfuzlu kişiler, devlet memurları, emekçiler vb. insan tipleriyle karşılaşılır. Daha çok köy ve kasaba gibi mekânlarda geçen hikâyelerinde yazarın farklı anlatım tekniklerini kullandığı görülür. "İki bölümden oluşan ve 1969'da yayımlanan Batak Göl adlı oyununda ise gölde hâkim olan çeşitli kişiler tarafından köylülerin gölden balık tutma haklarından vazgeçirilmeleriyle ortaya çıkan köylü-bey çatışması eksenindeki olaylar işlenmiştir." (Sakallı 2017: 374)

Kaynakça

Avcı, Talat (2012). "O. Zeki Özturanlı: O Bir Öykücü ve Oyun Yazarı". Afrodisyas Sanat. S. 35. 28-29.

Beyhangil, Halil (1970). "O. Zeki Özturanlı ile Bir Konuşma". Yeditepe. S. 173. 8.

Sakallı, Fatih (2017). "Zeki Özturanlı'nın Batak Göl Oyunu Üzerine Bir Değerlendirme". 3. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Araştırmaları Sempozyumu Bildiri Kitabı. İtalya. 374-381.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. FATİH SAKALLI
Yayın Tarihi: 09.11.2017

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Mühürİstiklâl Matbaası / İzmir1962Hikâye
TabancaYeditepe / İstanbul1969Hikâye
Batak GölKent / İstanbul1969Tiyatro
BaşakçılarYeditepe / İstanbul1970Hikâye
Kör KargaYeditepe / İstanbul1972Hikâye
Evlatçıklar- / --Tiyatro

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Bıldırki, Oyhan Hasand. 10 Haziran 1947 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Gürel, Ferzand. 1919 - ö. 24 Mart 2009Doğum YeriGörüntüle
3Samim Kocagözd. 1332/ 1916 - ö. 05 Eylül 1993Doğum YeriGörüntüle
4Fikret Otyamd. 19 Aralık 1926 - ö. 9 Ağustos 2015Doğum YılıGörüntüle
5Ziya Mısırlıd. 5 Şubat 1926 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Toprak, Füruzand. 1926 - ö. 13 Ocak 2010Doğum YılıGörüntüle
7Mübeccel İzmirlid. 30 Mayıs 1934 - ö. 10 Temmuz 1982Ölüm YılıGörüntüle
8İshak Raşidovd. 1931 - ö. 1982Ölüm YılıGörüntüle
9SEYİT MEFTUNİ/MEFTUNİ, İbrahim Memo Temizd. 1920 - ö. 28.05.1982Ölüm YılıGörüntüle
10Kemal Bunarcıevd. 1923 - ö. 2000MeslekGörüntüle
11ÖZDEMİR, Orhand. 01 Mayıs 1953 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Kutlu, Mustafad. 6 Mart 1947 - ö. ?MeslekGörüntüle
13İpek S. Burnettd. 1980 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Yazıcı, Olcayd. 1 Ocak 1953 - ö. 12 Eylül 2010Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Özger, Arkadaş Z.d. 08 Ocak 1948 - ö. 05 Mayıs 1973Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Büyüktanır, Zekid. 17 Şubat 1930 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ZEKİ, Zeki Gençd. 1939 - ö. -Madde AdıGörüntüle
18ZEKÎ, Refîk Efendi-zâde Mehmed Zekî Deded. 1821 - ö. 1882-83Madde AdıGörüntüle