ZEYNEB HANIM KOLANLI

(d. 1860-1862 / ö. 1942)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Azeri)

Âşığın adının kaynaklarda Zeyneb Zerbeli gızı (Ceferzade 1991: 145; Ceferzade 2005: 120) ve Zeyneb Hanım Kolanlı (Namazov 2004: 427) olarak iki şekilde geçtiği görülmektedir. Âşık, tahmini olarak 1860-1862 yılları arasında Şirvan’ın Kolanı vilayetinin Goran köyünde dünyaya gelmiştir. Babasının çobanı olan İsmayıl adlı bir genci sevdiği ancak onunla evlenmesine izin verilmediği bilinmektedir. Âşığın üç oğlu ve bir kızı vardır. 1942 yılında vefat etmiş ve Küdrü ovasındaki Dağ Kolanı kabristanlığına defnedilmiştir (Ceferzade 1991: 145).

Zeyneb Hanım, babası şair Çürük İslam’ın yanında büyümüş ve onun etkisiyle şiire ilgi duyup bu sanatın kaidelerini öğrenmiştir (Ceferzade 1991: 145; Ceferzade 2005: 120). Âşık daha çok bayatı türündeki şiirleriyle ünlenmiştir. Fikirlerini serbest şekilde ifade etmiş, bayatı türünde yeni hisler ve duygular uyandırmıştır (Namazov 2004: 427). Babasının vefatı, 1919 yılında baş gösteren veba salgını, haksızlık, zulüm ve 1941-1945 yılları arasındaki savaşla ilgili çok sayıda şiir ve bayatı söylemiştir (Ceferzade 1991: 145; Ceferzade 2005: 120). Kavuşamadığı sevdiği için “İsmayıl” redifli bir geraylı koşmuştur (Ceferzade 1991: 145). Mektubunda yazdığı bu şiir (Namazov 2004: 427) üç dörtlükten meydana gelmekte ve her mısrasında âşık sevgilisine seslenmektedir. Özellikle üçüncü dörtlükte geçen “Gel eşit Zeynab sözünü,/ Yoldan yığ yarın gözünü./ Çoh da incitme özünü,/ Götür meni, gaç İsmayıl.” mısralarında sevgilisine yaptığı çağrı göze çarpmaktadır. Âşığın elimizde bulunan şiirlerinden hareketle sade bir dil ve akıcı bir üslup kullandığını söylemek mümkündür.

Kaynakça

Ceferzade, Ezize (hzl.) (1991). Azerbaycanın Aşıg ve Şair Kadınları. Bakü: Gençlik.

Ceferzade, Ezize (hzl.) (2005). Azerbaycan Kadın Şairleri Antologiyası. Bakü: Avrasiya Press.

Namazov, Qara (2004). Aşıglar. Bakü: Seda Neşriyyatı.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. TUĞBA BAYRAKDARLAR
Yayın Tarihi: 24.12.2018
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞEMİSTAN PAŞAYEVd. 1893 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ABBAS BEHLÜL-ZÂDEd. 1941 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ÜSTÜNDAĞ, Orhan Üstündağlıd. 1970 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ŞEMİSTAN PAŞAYEVd. 1893 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ABBAS BEHLÜL-ZÂDEd. 1941 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ÜSTÜNDAĞ, Orhan Üstündağlıd. 1970 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7ŞEMİSTAN PAŞAYEVd. 1893 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8ABBAS BEHLÜL-ZÂDEd. 1941 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9ÜSTÜNDAĞ, Orhan Üstündağlıd. 1970 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10ŞEMİSTAN PAŞAYEVd. 1893 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ABBAS BEHLÜL-ZÂDEd. 1941 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ÜSTÜNDAĞ, Orhan Üstündağlıd. 1970 - ö. ?MeslekGörüntüle
13ŞEMİSTAN PAŞAYEVd. 1893 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ABBAS BEHLÜL-ZÂDEd. 1941 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ÜSTÜNDAĞ, Orhan Üstündağlıd. 1970 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞEMİSTAN PAŞAYEVd. 1893 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ABBAS BEHLÜL-ZÂDEd. 1941 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ÜSTÜNDAĞ, Orhan Üstündağlıd. 1970 - ö. ?Madde AdıGörüntüle