Ahmet Naim

Kanca Ahmet
(d. 1904 / ö. 24 Nisan 1967)
Hikâyeci
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmet Naim Çıladır 1904 yılında İstanbul'da doğdu. İlkokulu Eyüp Sultan Reşadiye İlkokulu'nda, liseyi Konya Sultanisi'nde okudu. Kendi çabasıyla Fransızca öğrendi. Askerlik görevini yaptıktan sonra Zonguldak Ticaret Odası'nda ve Ereğli Kömürleri İşletmesi'nde uzun yıllar çalıştı. Bu işletmenin istatistik şefi iken 1957'de emekliye ayrıldı. Öyküleri 1935-1944 yılları arasında Yedigün, Yurt ve Dünya, Doğu, Yeni Adım gibi süreli yayınlarda yayımlandı. "Kanca Ahmet" lakabıyla Zonguldak ve çevresinde tanındı. Edebiyatımızda Zonguldak Kömür Havzası işçilerinin yaşamlarının sergilendiği ilk öyküleri yazan kişidir. 24 Nisan 1967'de Zonguldak'ta vefat etti (Sakallı 2014: 336).

Ahmet Naim için Türk edebiyatında madencilerin yaşantılarını öyküleştiren ilk yazardır tanımlaması yapılabilir. Öykülerinde maden işçilerinin yaşantılarının yanı sıra aşk, sevgi, arkadaşlık, dostluk, fedakârlık, talih, ölüm gibi temalar işlenir. Maden ocaklarındaki su baskınları, göçükler, işçilerin ateşnefes dedikleri grizu patlamaları gibi yeraltında yaşayanların ölümleri sebebiyle onun öykülerinde ölüm temasının ağır bastığı görülür (Yaşar 1992: 35). Ahmet Naim'in öyküleri, belirli bir çevreyi, onun göreneklerini, inançlarını, sert yaşama koşullarının baskısı altındaki insanların yaşamlarını dramatik bir şekilde yakalayıp ortaya çıkarır (Köksal 1968: 40, 41). Etkilendiği ilk yazarın Balzac oluşu, beğendiği yazarlar arasında Sabahattin Ali ve Nazım Hikmet'in bulunuşu onun gerçekçi görünüşündeki sağlamlığın kaynaklarını göstermesi bakımından önemlidir (Özyalçıner 1998: 16). Ahmet Naim, yerel, ulusal ve evrensel bir sanatçıdır (Özçakır 2012: 5). Onun öykülerinde sınıf çelişkileri, emekçilerin yaşam biçimleri, alışkanlıkları acıları ve az da olsa umutları vardır (Özçakır 2012: 5-6). Ahmet Naim Çıladır'ın öyküleri, batıl inançların insan hayatı üzerindeki olumsuz etkilerinin anlatıldığı öyküler, maden işçilerinin hazin sonlarının anlatıldığı öyküler ve gündelik yaşamın izlerini taşıyan öyküler şeklinde sınıflandırılabilir. Tiyatrolarından Uzun Mehmet'te uzun yıllar kömürün bulunuşuyla ilgili yaptığı araştırmaları oyunlaştırırken, Define'de batıl inançların ve evlilikle ilgili toplumsal sorunların eleştirisini yapar (Yiğit 2016: 150). Zor hayat şartları içinde büyüyen Çıladır, öykü, tiyatro ve diğer türlerdeki eserlerinde de benzer koşullar içerisinde yaşama mücadelesi veren yöre insanını anlatmıştır.

Kaynakça

Köksal, Ahmet (1968). “Ahmet Naim'in Hikâyeleri”. Papirüs. S. 23. s. 40-41.

Özçakır, Gürdal (2012). “Madenci Edebiyatında Simge İsim: Ahmet Naim Çıladır”. Karadeniz Ereğli Sayfası. s. 5-6.

Özyalçıner, Adnan (1998). “Emekçilerin Yazarı Ahmet Naim”. Evrensel Kültür. S. 81. s. 16.

Sakallı, Fatih (2014). “Ahmet Naim Çıladır'ın Öyküleri Üzerine Bir İnceleme”. Asos Journal. S. 2/2. s. 335-347.

Yaşar, Hürriyet (1992). “Ahmet Naim: Eskideki Yeni Öykücü”. Varlık. S. 1015. s. 35.

Yiğit, Selmin (2016). “Ahmet Naim Çıladır'ın Tiyatroları”. Türk Kültürü Araştırmaları Dergisi. 2016/1. s. 141-150.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. FATİH SAKALLI
Yayın Tarihi: 09.11.2017
Güncelleme Tarihi: 26.10.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Zonguldak Kömür HavzasıHüsnü Tabiat Matbaası / İstanbul1934İnceleme
Bir Müstemleke Harbinin Tarihi? / ?1937İnceleme
Türk Kömürünü İlk Bulan Türk Uzun MehmetUlus Basımevi / Ankara1938Tiyatro
Define? / Ankara1942Tiyatro
İkinci Dünya Savaşında Devletler? / ?1945İnceleme
Kuduz DüğünüYeditepe / İstanbul1968Hikâye
Bir Yudum Soluk - Maden İşçilerinin Ocak İçi Yaşantıları -Deniz / İstanbul1971Röportaj
Emekçi HikâyeleriDemokrat Yayınları / Ereğli1995Hikâye
AteşnefesCan / İstanbul2009Hikâye
Yer Altında Kırk Beş Sene Bir Maden İşçisinin AnılarıEvrensel Basım Yayın / İstanbul2014Hatıra

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Sâmiha Ayverdid. 25 Kasım 1905 - ö. 22 Mart 1993Doğum YeriGörüntüle
2Fikret Ürgüpd. 23 Mayıs 1914 - ö. 8 Mart 1977Doğum YeriGörüntüle
3Elif Sofyad. 1965 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Kemal Ahmetd. 1904 - ö. Ekim 1934Doğum YılıGörüntüle
5Ömer Bedrettin Uşaklıd. 1904 - ö. 24 Şubat 1946Doğum YılıGörüntüle
6Mükerrem Kamil Sud. 1 Temmuz 1904 - ö. 23 Temmuz 1997Doğum YılıGörüntüle
7Ethem İzzet Beniced. 1903 - ö. 28 Mart 1967Ölüm YılıGörüntüle
8Bedri Giderd. 1921 - ö. 13 Temmuz 1967Ölüm YılıGörüntüle
9Ali Canip Yöntemd. 1887 - ö. 26 Ekim 1967Ölüm YılıGörüntüle
10Aysel Alpsald. 1934 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Müge İplikçid. 18 Ocak 1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Gökhan Özcand. 19 Mart 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Ertuğrul Kapusuzoğlud. 1954 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Leyla Onatd. 30 Eylül 1942 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Güner Enerd. 25 Ocak 1935 - ö. 8 Ağustos 2022Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RUHULLAH/RUHÎ, Ahmet Rıfkıd. 1884 - ö. 1935Madde AdıGörüntüle
17Ahmet Necdet Sözerd. 01 Mart 1933 - ö. 05 Mayıs 2010Madde AdıGörüntüle
18SALTUK, Ahmet Yurtd. 01.08.1934 - ö. 09.07.2021Madde AdıGörüntüle