Madde Detay
Mehmet Sıtkı Akozan
Çubukçuzâde, Ebünnevvâre, Müftizâde, S. Şinâver
(d. 1890 / ö. 4 Ocak 1948)
Öğretmen, Yazar, Şair
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Kesriye’de doğdu. Şebinkarahisar’da Çubukçuoğulları ailesinden "Kesriye Müftüsü" namıyla tanınan Hoca Ahmed Hamdi Efendi’nin oğludur. İlk ve orta öğrenimi Makedonya’da ve yükseköğrenimi İstanbul Dârülfünûnu Edebiyat Bölümünde tamamladı. Dönemin Maarif Nezareti ve Maarif Müdüriyeti Kaleminde çalıştı. Daha sonra çeşitli ortaokul ve liselerde öğretmenlik yaptı, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Başkitâbetinde çalıştı (İnal 1970: 1682-1683). Bu memuriyet son memuriyeti olarak bilinmektedir. 4 Ocak 1948’de İstanbul’da öldü (Birinci 2001: 35-49).
Dîvânçesinin önsözünden ve ilk eserlerinin telif tarihlerinden edebiyat hayatına 1900'lerin başında başladığı anlaşılan Akozan, II. Meşrutiyet Dönemi Türk Edebiyatı içinde değerlendirilebilir. (Özdemir 2010: 243-251). İmzalı bir yazısı ve siyasi mizâhî rubâisi ile Volkan'da en çok görülen isim olan M. Sıtkı Akozan'ın, Payıtaht, Hayâl, Milli Mecmua ve Musavver Erganun'da yazı ve şiirleri yayımlandı. Eserlerinde Kesriyeli Mehmet Sıtkı, Kesriyeli Müftizâde, Ebünnevvâre Mehmet Sıtkı, Sıtkî-i Şinâver, S. Şinâver, Çubukçuzâde Mehmet Sıtkı imzalarını; soyadı kanunu sonrasında ise Mehmet Sıtkı Akozan imzasını kullandı (Birinci 2001: 35-49). Yaşadığı dönemin edebiyat camiasınca münşiliğinden ziyade şair kimliği ile tanınan Akozan, eserlerinde savaş yıllarını, yaşadığı dönemin gündelik hayatını, sosyal, siyasi ve ekonomik durumunu tarizli ve mizahi bir dille işledi. Şiirlerinde dîvân edebiyatı nazım şekilleri yanısıra Servet-i Fünûn ve Fecr-i Âtî etkisinde de kalarak sone ve terza rimaya benzeyen ama tam olarak bu şekilleri karşılamayan değişik kafiye şemaları kullanarak yeni şekiller de denedi (Özdemir 2010: 243-251). Gazete ve dergilerde yayımlanan şiir ve yazılarının yanısıra manzum ve mensur matbu eserleri de mevcuttur.
Kaynakça
Akozan, Sıtkı (1330). Dîvânçe-i Şinâver, İstanbul: Nefâset Matbaası.
Birinci, Ali (2001). “Kesriye‟li M. Sıtkı ve Küllüknâmesi”, Müteferrika Kitabiyat Dergisi, İstanbul: Sayı Yaz/19, s. 35-49.
İnal, (İbnülemin) Mahmut Kemal (1970). Son Asır Türk Şairleri, Ankara: MEB Yayınları, c. 4.
Özdemir, Muhammet (2010). "Kesriyeli Mehmet Sıtkı Akozan ve Dîvançe-i Şinâver’i,", Uluslararası Balkanlarda Türk Varlığı Sempozyumu-II, Manisa: c. 2, s. 243-251.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: MUHAMMET ÖZDEMİRYayın Tarihi: 04.07.2019Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Yayın Tarihi: 04.07.2019Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Âhenk-i Millî | Matbaa-yı Kütübhâne-i Cihân / İstanbul | 1324 | Şiir |
| Dul Kadın | ? / İstanbul | 1328 | Diğer |
| Zâyiât | Necm-i İstikbâl Matbaası / İstanbul | 1911 | Diğer |
| Divançe-i Şinaver | Nefâset Matbaası / İstanbul | 1330 | Şiir |
| Salâ-yı Cihâd | Karabat Matbaası / İstanbul | 1334 | Şiir |
| Oğlumun Defteri: Kurtuluş Günleri | Evkaf Matbaası / İstanbul | 1339 | Deneme |
| Lâmiâ: Millî Roman | Mesâî Matbaası / İstanbul | 1911 | Roman |
| Kervan | Ebüzziya Matbaası / İstanbul | 1927 | Şiir |
| Âveng-i Yârân | Sinan Matbaası / İstanbul | 1931 | Şiir |
| İleri Geri | Remzi Kütüphanesi / İstanbul | 1932 | Şiir |
| Dikenler | Bürhâneddin Matbaası / İstandul | 1933 | Şiir |
| Küllüknâme | Bürhâneddin Matbaası / İstanbul | 1936 | Şiir |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Mehmet Sıtkı | d. 1882 - ö. 19 Mayıs 1932 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | SALÂHÎ, Abdullah Salâhaddîn | d. 1705 - ö. 27.12.1782 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Nazım Hikmet Ran | d. 20 Kasım 1901 - ö. 3 Haziran 1963 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Süleyman Sudi | d. 1890 - ö. 1933 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | (SİLLELİ) İBRAHİM/ İBRAHİM AĞA, İbrahim Berberoğlu | d. 1890 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | ELHAMDÜ ZİKRİYE/ZİKRİYE, Cemile | d. 1890 - ö. 1953 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Kâzım Karabekir | d. 23 Temmuz 1882 - ö. 26 Ocak 1948 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | SÜLEYMAN, Süleyman Arsu | d. 1891 - ö. 1948 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Gülistan İsmet Hanım | d. 21 Mart 1874 - ö. 1948 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Fuat Hulusi Demirelli | d. 1877 - ö. 23 Kasım 1955 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Hasan Sever | d. 6 Mayıs 1972 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Mehmet Aziz Bolel | d. 1916 - ö. 2004 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Baha Tevfik | d. 1884 - ö. 19 Mayıs 1914 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Ali Ferruh (İBNÜRREŞAT) | d. 5 Haziran 1865 - ö. 20 Ekim 1904 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | AHMED HİLMÎ | d. ? - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | MEHMET/FAKİR MEHMET, Mehmet Çakmak | d. 1921 - ö. 2001 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | Mehmet Yardımcı | d. 08 Ağustos 1945 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | MEHMET BEHÇET KUTLU | d. 1864 - ö. 26.10.1948 | Madde Adı | Görüntüle |