Osman Hulusi Ateş

Hulûsî
(d. 1914 / ö. 14 Haziran 1990)
İmam-hâtip, Marangoz, Mücellid, Hakkâk
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Malatya’nın Darende ilçesinde doğdu. İlk dinî eğitimini Şeyh Hamîd-i Velî Somuncu Baba Camii imam-hatibi olan babası Hasan Feyzî Efendi’den aldı, ilkokulu bitirdikten sonra devrinin hocalarından Arapça ve Farsça öğrendi. Henüz çocuk sayılabilecek yaşlarda Nakşibendî-Hâlidî şeyhi Sivaslı İhrâmcı-zâde İsmâil Hakkı Toprak Efendi’ye intisap etti. Tarikat silsilesi Hacı Ahmed Niksârî, Mustafa Hâkî Tokâdî, Halil Hamdi Tokâdî, Mustafa Çorumî, Yahya Dağıstânî ve Abdullah Mekkî vasıtasıyla Nakşibendiyye-Halidiyye’nin kurucusu Hâlid el-Bağdâdî’ye kadar uzanır. Somuncu Baba nâmıyla tanınan Şeyh Hamîdî Velî’nin on ikinci kuşaktan torunu olduğu bizzat kendisi tarafından şiirlerinde dile getirilen Hulûsî Efendi aynı zamanda seyyiddir (Akkuş vd 2013: XXI-XXII).

Babası Hasan Feyzî Efendi’nin 1945'te vefatından sonra Somuncu Baba Camii imam-hatipliğini devralarak, sekiz yıl sonra resmen tayin edildiği bu görevi 1987'ye kadar sürdürdü. Aynı zamanda marangozluk, ciltçilik ve hakkâklıkla da meşgul oldu, şeyhinin ölümünden sonra onun halifesi olarak irşâd faaliyetine başladı. Bu vesileyle 1986'da kendi adıyla anılan Es-Seyyid Osman Hulûsî Efendi Vakfı’nı kurarak Darende’de cami, kütüphane, okul, fakülte ve hastane gibi kurumların yapımına öncülük etti. 14 Haziran 1990 tarihinde İstanbul’da vefat eden Osman Hulûsî Efendi, Dârende Şeyh Hamid-i Velî Somuncu Baba Camii hazîresinde medfûndur (Akkuş vd. 2013: XXIII-XXVII).

Şiire ve edebiyata olan merakı çocukluk yıllarına dayanan Hulûsî Efendi’nin ilk şiirlerini beş, altı yaşlarında yazdığı bilinmektedir. Birçok mutasavvıf şair gibi şiirlerini irşad hizmeti için bir araç olarak görmüştür. Ayet ve hadislerden yaptığı iktibaslarla sıkça halka nasihatlerde bulunmuştur. Arapça ve Farsça kelimeler şiirinin dilini ağırlaştırmamış, manzumelerinde edebî sanatları başarılı bir şekilde uygulamıştır. Aruzla yazdığı aşktan ve sevgiliden bahseden gazellerinde dinî ve tasavvufi ıstılahları bolca kullanmıştır. Bu şiirlerinde Fuzûlî ile Niyâzî-i Mısrî edası görülürken hece ile yazdığı şiirlerinde ise Yunus Emre tesiri görülür (Palakoğlu 1995: 9-11).

Kaynakça

Akkuş, Mehmet ve A. Yılmaz (hzl. 2013). Dîvân-ı Hulûsî-i Dârendevî. İstanbul: Nasihat Yay.

Akkuş, Mehmet ve A. Yılmaz (hzl. 2016). Mektûbât-ı Hulûsî-i Dârendevî. İstanbul: Nasihat Yay.

Palakoğlu, İsmail (1995). “Es-Seyyid Osman Hulûsi Efendi’nin Edebi Cephesi”. Somuncu Baba Dergisi. S. 6. s. 9-11.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. HULUSİ EREN
Yayın Tarihi: 15.02.2019
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Mektûbât-ı Hulûsî-i DârendevîEs-Seyyid Osman Hulûsî Efendi Vakfı Yayınları / Darende1996Mektup
Dîvân-ı Hulûsî-i DârendevîEs-Seyyid Osman Hulûsî Efendi Vakfı Yayınları / Darende2013Şiir
Şeyh Hamîd-i Velî Câmii Minberinden HutbelerEs-Seyyid Osman Hulûsî Efendi Vakfı Yayınları / Darende2016Sohbet

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Özkan Karacad. 1977 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Sadık Yalsızuçanlard. 1 Aralık 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3BABOĞd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4İskender Fikret Akdorad. 1914 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5EMRAH PAŞA OĞLU GÜLMEMEDOVd. 1913/1914? - ö. 1987Doğum YılıGörüntüle
6Ziya Samedid. 15 Nisan 1914 - ö. 20 Kasım 2000Doğum YılıGörüntüle
7VASFİ, Hayati Vasfi Taşyürekd. 17.05.1931 - ö. 20.04.1990Ölüm YılıGörüntüle
8FEZO, Sabri Şimşekoğlud. 25.03.1948 - ö. 28.06.1990Ölüm YılıGörüntüle
9İhsan Ünlüerd. 14 Mayıs 1926 - ö. 4 Mayıs 1990Ölüm YılıGörüntüle
10ALİ BAKİ, Ali Baki Güld. 1897 - ö. 24.12.1956MeslekGörüntüle
11SEFİLÎ/HABİLÎ/LÜTFÎ, Habil Öztürkd. 1865? - ö. 1935MeslekGörüntüle
12Alaaddin Soykand. 10 Mart 1943 - ö. 21 Kasım 2020MeslekGörüntüle
13Engin Özmend. 1983 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Remzi Çayırd. 01 Ocak 1959 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Levent Şentürkd. 06 Temmuz 1974 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16OSMAN, Osman Kayad. 1947 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17BENDÎ, Osman Çelebid. ? - ö. 1712-13Madde AdıGörüntüle
18NÛRÎ, Osman, Hanyevîd. 1767 - ö. 1815Madde AdıGörüntüle