ÇEŞMÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
Âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

19. yüzyılda yaşayan ve asıl adı bilinmeyen Çeşmî, Kastamonuludur. Doğum ve ölüm tarihleri bilinmemektedir. Yoksul ve perişan bir hayat sürdüğü ve gezgin bir âşık olduğu bilinmektedir (Şenel 1995: 49). Çeşmî, saz çalan âşıklar arasında yetişti. Rivayete göre bir gün saz şairleri kendisine mahlas vermek için Fuzulî’nin Divanı’ndan beyit açarlar; “Defter-i a’mâlimin hattı hatandır siyâh / Kan döker çeşmim hayal ettikçe hevl-i mahşeri" beyti çıkar. O günden sonra Çeşmî mahlasıyla şiirler söyler (Tan 1985: 95). Güçlü bir saz şairidir. Şairin, örneği verilen cinaslı koşması onun şiir kudretini gösterir (Yücel 1993: 72). 

Kaynakça

Kocatürk, Vasfi Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası.

Şenel, Süleyman (1995). "Kastamonu Halk Şairleri Üzerine". Türkiye İş Bankası Kültür ve Sanat Dergisi. 27.

Tan, Nail (1985). "Kastamonu Halk Şairleri". Halk Kültürü Dergisi. 2.

Yücel, Neslihan (1993). Kastamonu'da Âşıklık Geleneği ve Kastamonu'da Yetişen Âşıklar. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. GÜLŞAH YÜKSEL HALICI
Yayın Tarihi: 27.10.2013
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Derd-i dilim arttı, yarımın derdim,

Seksende, doksanda, yüzde seyreyle!

Gonca güllerini yârımın derdim,

Gerdanda, dudakta yüzde seyreyle!

 

Sen gelince yıkılırmış yar dedim,

Al hançeri, ur sinemi yar dedim,

Yeter cevr ü cefa etme, yâr dedim,

Cism ü bedenimi yüz de seyreyle!

 

Çeşmiya! Bin gazel yazdım divane,

El bağladım yâra durdum divane,

Dedi: Var yıkıl git behey divane,

Aşkın deryasında yüz de seyreyle!

 

Kocatürk, Vasfi Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası. 395.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SUN’Î, Mevlânâ Sun’î Çelebid. ? - ö. 1509-10Doğum YeriGörüntüle
2MEYDANÎ, Hüseyind. 1815 - ö. 1896Doğum YeriGörüntüle
3KEMÂLÎ, Mustafad. 1821 - ö. 1892Doğum YeriGörüntüle
4SUN’Î, Mevlânâ Sun’î Çelebid. ? - ö. 1509-10Doğum YılıGörüntüle
5MEYDANÎ, Hüseyind. 1815 - ö. 1896Doğum YılıGörüntüle
6KEMÂLÎ, Mustafad. 1821 - ö. 1892Doğum YılıGörüntüle
7SUN’Î, Mevlânâ Sun’î Çelebid. ? - ö. 1509-10Ölüm YılıGörüntüle
8MEYDANÎ, Hüseyind. 1815 - ö. 1896Ölüm YılıGörüntüle
9KEMÂLÎ, Mustafad. 1821 - ö. 1892Ölüm YılıGörüntüle
10SUN’Î, Mevlânâ Sun’î Çelebid. ? - ö. 1509-10Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MEYDANÎ, Hüseyind. 1815 - ö. 1896Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12KEMÂLÎ, Mustafad. 1821 - ö. 1892Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SUN’Î, Mevlânâ Sun’î Çelebid. ? - ö. 1509-10Madde AdıGörüntüle
14MEYDANÎ, Hüseyind. 1815 - ö. 1896Madde AdıGörüntüle
15KEMÂLÎ, Mustafad. 1821 - ö. 1892Madde AdıGörüntüle