ENGÜNÎ, Yaşar Köksal

(d. 1944 / ö. -)
âşık, çiftçi, şoför
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Yaşar Köksal, 1944'te Artvin'in Ardanuç ilçesine bağlı Aydın köyünde doğmuştur. Şiirlerinde Engünî mahlasını kullanan âşığın ailesi, Rusya'nın zulmünden dolayı Ahıska'dan Ardanuç'a göç etmiştir (Bahadır 2016: 11). Küçük yaşlarda güreşmeye meraklı olduğu için ilkokulu ikinci sınıftan terk eder ve köy düğünlerinde geleneksel olarak yapılan güreş müsabakalarına katılır. On dört yaşında köyde çiftçilik ve çobanlık yaptığı sıralarda yorgun düşen Engünî, rüyasında pirleri görüp bade içer ve mahlas alır. Şavşatlı Yangunî tarafından sınanıp olumlu görüş alındıktan sonra âşıklığa başlar (Bahadır 2016: 15). Köyde bulunan demirciye derme çatma bir saz yaptırdıktan sonra saz çalmaya başlar. Gençliğini ekonomik sıkıntılarla geçiren âşık, sevdiği kızla evlendikten sonra askere gider, sonrasında da askerlikte öğrendiği şoförlük mesleğini 30 yıl yaptıktan sonra emekli olur. Bu süre zarfında sazı elinden bırakmamış, işinden arta kalan zamanlarda festivallere gidip atışmalarda bulunmuştur. İlk eşi öldükten sonra iki evlilik daha yapan Engünî, ilk eşini unutamadığı için mutlu olamaz (Bahadır 2016: 17). Engünî, hâlen Ardanuç'ta yaşamakta ve hayvancılıkla uğraşmaktadır.

Engünî'nin şiir söylemesi, ailesi tarafından engellendiği için âşıklığını geliştiremez (Bahadır 2016: 16). Gençliğinde Karacaoğlan'ın şiirlerinin yer aldığı kitapları okuyarak bir şeyler öğrenmeye çalışır. Artvin ve çevresinde tanınan Âşık Efkarî ve Bulanî'den etkilenmiştir (Bahadır 2016: 17). Reyhanî, Çobanoğlu, Mevlüt İhsanî, Ruhanî gibi ünlü âşıklarla atışma yapar; Gülhanî, Coşarî gibi âşıklarla da festivallerde karşılaşmalarda bulunur (Bahadır 2016: 17). Başta mutsuzluk olmak üzere her konuda şiir yazıp söyleyen Engünî sade bir dil kullanmış, Ardanuç ilçesinin mahalle ağzını şiirlerine ustaca yansıtmıştır.

Kaynakça

Bahadır, Sedat (2016). Ardanuçlu Aşık Engünî. İstanbul: Pamiray Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. SEDAT BAHADIR
Yayın Tarihi: 12.03.2019
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HULÛSÎ, İbrahimd. ? - ö. 1914-1918?Doğum YeriGörüntüle
2İlhan Karamand. 23 Mart 1948 - ö. 8 Ağustos 2008Doğum YeriGörüntüle
3ŞAMİLÎ, Şamild. 1815 - ö. 1860Doğum YeriGörüntüle
4İ. Güney Dald. 11 Ağustos 1944 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5RIZA MEMMEDOVd. 1944 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6EDNA, Murat Özdemird. 10.01.1944 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7KURBAN SADIHOVd. 1905 - ö. ?MeslekGörüntüle
8SÜBHANDERELİ, Yunus Tömend. 01.09.1973 - ö. ?MeslekGörüntüle
9ZAHMÎ, Çankırılı Ahmedd. ? - ö. 1866-1867MeslekGörüntüle
10TAHSİN, Tahsin Efendid. 1878 - ö. 1957Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11TEMELÎ, Yakup Temeld. 13.05.1958 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12UZUN MEHMET, Mehmet Doğand. 1938 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13TEKİN, Mehmet Tekind. 1952 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14BEKTAŞ BABA/BABA BEKTAŞ/OZAN BEKTAŞ, Bektaş Kızılokd. 1949 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15HEMİD AĞAOĞLUd. 1899 - ö. ?Madde AdıGörüntüle