Madde Detay

Hâletî’nin asıl adı Abdullah’tır. Latîfî ve Ahdî’ye göre Ilıca, Âşık Çelebi, Hasan Çelebi, Riyâzî ve Beyânî’ye göre Köstendil, Âlî’nin Künhü’l-Ahbâr’da belirttiğine göre ise Filibe doğumludur. Âlî’nin “bu hakîr kendüler ile ülfet itdüm. Âşkâne eş’âra husûsâ Hayretî merhûmdan sudûr iden güftâra ragbetini müşâhede kıldum” ifadesinden Hâletî ile tanışıklığı olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple Âlî’nin doğum yeri konusundaki tespiti daha doğru olmalıdır. Hâletî, Filibe’de kadılık yapan Sanavber Çelebi’nin oğludur. Kâdirî Efendi’den mülazım olmuş ve kadılık mesleğine girmiştir.

Hocası Kâdirî Efendi’nin de yardımlarıyla Gelibolu, Filibe, Üsküp ve Selanik’te kadılık yaptı. Kural tanımaz, rint tabiatlı bir şairdir. Kaynaklar, özellikle gazellerinin güzelliği konusunda hemfikirdir. 1566 yılında vefat etti.

Canım, Rıdvan, (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-şu’arâ ve Tabsıratu’n-nuzemâ. Ankara: AKM Yay.

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

İsen, Mustafa (1998). Sehî Bey Tezkiresi Heşt Behişt. Ankara: Akçağ Yay.

Sungurhan, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-Şuarâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretussuara.html (02.09.2013)

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Gazel

Yine ‘ışk âteşiyle rûşen itdün bagrımun dâgın

Çerâgun aydın uyardun o kül öksüzi ocagın

Degül mühle şafak peydâ olan gerdûnda vakt-i subh

Karasını koparurken kanatmışdur felek dâgın

Seher gün gibi togdum diyü ol meh saldı ferdâya

Dırîg ahşamdan fark itmedüm öyle olacagın

Didüm meh sana dün eksükligün bil lâf-ı hüsn itme

Bu gün ol âftâbı gördün aldun mı yüzün agın

Kızarmış aglamakdan gözleri Ferhâd’a kûhsârun

Dökilmiş her taraf hak üzre sanma lâle yapragın

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 610)