KUL HAMİT, Hamit Koca

(d. 1916 / ö. 27.01.1978)
âşık,çiftçi, imam
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Hamit Koca olan âşık, 1916 yılında Kahramanmaraş'ın Afşin ilçesine bağlı Alemdar köyünde dünyaya gelir. Bazı kaynaklar doğum yılının 1914 olduğunu bildirmektedir (http://kahramanmaraslisairleryazarlar.blogspot.com). Babası Bâki Efendi, annesi Mihriban Hanım'dır. Hamit'in doğduğu yıllar 1. Dünya Savaşı yıllarıdır ve Anadolu'nun pek çok yerinde olduğu gibi Afşin'de de özellikle ekonomik anlamda ciddi sıkıntılar yaşanmaktadır. Hamit'in çocukluğu yokluk, fakirlik ve sefalet içinde geçer. Resmî bir eğitimi olmamakla birlikte dinî bilgilerini babasından ve çevresindeki diğer din hocalarından alır. Küçük yaşta aile ekonomisine katkıda bulunmak için işe girer. Köyde ırgatlık ve çiftçilik yapar. Orta yaşlarında bir ara Afşin'e bağlı Kerevin köyünde imamlık görevinde de bulunur. Hayatının büyük bir kısmını Afşin'de geçiren Hamit Koca, ailesinin de karıştığı bir kan davası münasebetiyle Kahramanmaraş Merkez'e taşınır. Ömrünün son yıllarını doğduğu yerin uzağında geçiren Koca, 27 Ocak 1978 tarihinde vefat eder (Atmaca 2017: 97; Alparslan ve Yakar 2009: 131; Avcı 2008: 116; www.marasanahaber.com).

Hamit Koca, badeli bir âşıktır. Şiirlerinde Kul Hamit mahlasını kullanır. Bu mahlas, ona herhangi biri tarafından verilmez; kendi tercihidir (Atmaca 2017: 97; Alparslan ve Yakar 2009: 131; Avcı 2008: 116). 10-11 yaşlarındayken tarlada çalışan babasına azık götürmek üzere yola çıkar. Afşin'deki Malveranı mevkisine gelince yorgunluk hisseder ve bir ağacın gölgesinde uyuyakalır. Rüyasında üç katlı bir evin en üst katında pirler elinden şerbet tadında bade içer. Uyandıktan sonra artık şiir söylemeye başlar (www.sairlermaras2.blogspot.com). Badeli olmasına rağmen sazı yoktur. Şiirlerini belirli bir ezgi eşliğinde ama enstrümansız icra eder. Bu işlemi elini kulağına atarak ve hafifçe sallanarak yapar. Geleneğin atışma ve deyişme dallarında da vardır. Çağdaşı ve hemşehrisi olan Rahmi Konak, Mahzuni Şerif, Mahrumi gibi âşıklardan etkilenir. Bilhassa Afşin'de orta yaş üstü insanlar tarafından yakından tanınır ve şiirleri çok sevilir. Pek çok şiiri ezbere bilinir. Saf, yalın ve anlaşılır bir Türkçe ile ürettiği şiirlerinde genellikle aşk, gurbet, gönül ve dinî konuları işlemiştir. Yer yer toplumsal konularda eleştiri içerikli şiirleri de vardır. Şiirlerinin nazım birimi dörtlüktür ve teknik anlamda genel olarak başarılıdır. Koşma, semai ve destan en çok kullandığı nazım şekilleridir. Tek ayaktan ziyade döner ayağı tercih eder. Bu da onun, şiirlerini kurgularken kolaycı bir tutum içine girmediği şeklinde yorumlanabilir.

Şiirlerini yazdığı defter vefatından seneler sonra bulunur ve Umut Çiçekleri adı ile yayımlanır. Bir de ulaşılamayan Kalbimin Sesi adlı başka bir şiir kitabı daha bulunur. Bunun dışında akademik anlamda Kul Hamit üzerine yapılmış kitap hacminde müstakil herhangi bir çalışma bulunmamaktadır.

Kaynakça

Alparslan, Yaşar, S. Yakar (2009). Maraş Meşhurları. Ankara: Öncü Basımevi.

Atmaca, Seher (2017). Binboğa'nın Söz Pınarı-Afşin'li Âşıklar Şâirler Yazarlar. Ankara: Berikan Yay.

Avcı, Ramazan (2008). Kahramanmaraşlı Şâirler Antolojisi. Kahramanmaraş: Fersa Matbaacılık.

http://kahramanmaraslisairleryazarlar.blogspot.com/search?updated-max=2014-07-16T09:07:00-07:00&max-results=7&reverse-paginate=true [erişim tarihi: 07.12.2018].

https://www.marasanahaber.com/sik-kul-hamit-hamit-koca-kimdir/5258/ [erişim tarihi: 07.12.2018].

http://sairlermaras2.blogspot.com/2014/04/kul-hamit.html [erişim tarihi: 07.12.2018].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BAŞARAN
Yayın Tarihi: 24.12.2018
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Umut ÇiçekleriBayrak Matbaası / İstanbul1986Şiir
Kalbimin Sesi? / ??Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1EDHEM ASLANOĞLU EREBOVd. 1912 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2AZİZ, Aziz Güçlüd. 1951 - ö. 2017Doğum YeriGörüntüle
3SADIK, Hüseyin, Kara Hüseyind. 1850? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Celâl Çumralıd. 05 Ağustos 1916 - ö. 1990Doğum YılıGörüntüle
5GARİBE, Hesna Ayvazd. 1916 - ö. 25.02.1997Doğum YılıGörüntüle
6Cahit Irgatd. 21 Mart 1916 - ö. 5 Haziran 1971Doğum YılıGörüntüle
7Celâl Çumralıd. 05 Ağustos 1916 - ö. 1990Ölüm YılıGörüntüle
8GARİBE, Hesna Ayvazd. 1916 - ö. 25.02.1997Ölüm YılıGörüntüle
9Cahit Irgatd. 21 Mart 1916 - ö. 5 Haziran 1971Ölüm YılıGörüntüle
10Celâl Çumralıd. 05 Ağustos 1916 - ö. 1990MeslekGörüntüle
11GARİBE, Hesna Ayvazd. 1916 - ö. 25.02.1997MeslekGörüntüle
12Cahit Irgatd. 21 Mart 1916 - ö. 5 Haziran 1971MeslekGörüntüle
13Celâl Çumralıd. 05 Ağustos 1916 - ö. 1990Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14GARİBE, Hesna Ayvazd. 1916 - ö. 25.02.1997Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Cahit Irgatd. 21 Mart 1916 - ö. 5 Haziran 1971Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Celâl Çumralıd. 05 Ağustos 1916 - ö. 1990Madde AdıGörüntüle
17GARİBE, Hesna Ayvazd. 1916 - ö. 25.02.1997Madde AdıGörüntüle
18Cahit Irgatd. 21 Mart 1916 - ö. 5 Haziran 1971Madde AdıGörüntüle