Madde Detay

931/1524-25 yılında İstanbul’da doğdu. Asıl adı Mehmed’dir. Şeyhülislam Ebussuud Efendi’nin oğludur. Öğrenimini tamamlayarak Muhyiddin Fenârî’den mülazım olduktan sonra 955/1548-49 yılında Kasımpaşa Medresesi’ne müderris olarak atandı. 957/1550-51’de Eyüp payesi aldıktan sonra 958/1551-52’de Sahn-ı Seman Medresesi’ne, 962/1554-55’te de Yavuz Sultan Selim Medresesi’ne müderris olarak atandı. 964/1557’de Şam kadısı oldu. 967/1560 yılında bu görevinden azledilen Meylî, 970/1563’te ise Halep kadısı oldu. Burada kadı iken 971/1563-64 yılında vefat etti. “Eyledi terk-i ‘âlem-i fânî” mısraı ölümüne tarih düşürülmüştür. Mezarı Halep’tedir.

Muhyî’nin herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Şiirlerine örnek olarak ise sadece Farsça şiirlerinden birkaç beyit verilmiştir.

Muhyiddin Fenârî’den ders gördüğü dönemde hüsn-i hattın sülüs ve nesih türlerini Hacı Çelebi diye bilinen Şeyh Abdurrahim Bayrâmî Efendi’den meşk eden Muhyî, Arapça, Farsça ve Türkçe şiirler yazmaya muktedir bir şairdi. Şairlikteki ustalığını özellikle Acemane tarzda yazdığı Farsça şiirlerde göstermiştir.

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 4. İstanbul: Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Ortak Yay.

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin B. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 

Kaf-zâde Fâ’izî, Zübdetü’l-Eş’âr. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı. Belediye 11. vr. 176b.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay.

Müstakîm-zâde Süleymân Sa’deddin (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi, Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Şakâyık-ı Nev’i-zâde”. İstanbul: Çağrı Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Tu-râ ey nûş lebkâm-i dil ü cân mîtevân güften

Be-cân bahşî lebet-râ âb-ı hayvân mîtevân güften

xxx

Be-âyîn-i vefâ bestî miyân-râ bâ-hıyâl est în

Çünîn nâzik hayâlî key tevân besten muhâl est în

xxx

Ey der-dilet be-ehl-i vefâ cevr ü kîn heme

Çeşmet be-nâz reh-zen-i merdân-i dîn heme

(Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014]. 326).

xxx

Kûhkenden sanma bende eksük ola derd ü gam

Artık anma anı yanumda benüm ey gonce-fem

(Kaf-zâde Fâ’izî, Zübdetü’l-Eş’âr. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Belediye 11. vr. 176b).