OSMÂN, Hakîkî-zâde Şeyh Osmân Efendi

(d. ?/? - ö. 1037/1627-8)
şeyh, divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul doğumlu Osman Efendi, İrşad-nâme isimli eseri yazan Hakikî Beyin oğludur. “Hakikî-zâde” ve “Şeyh Hakikî Bey “ isimleriyle de anılmaktadır. Seyyid Nizam-zâde Seyfullah Efendinin halifelerinden olup Olanlar Şeyhi İbrahim Efendi ona intisap etti. Eğrikapı’da bulunan evini tekkeye ve şeyhlerin yoluna vakfetti. Burada bulunan Hakikî-zâde Tekkesi’nin ilk şeyhi de Osman Efendidir. “Kelimetü’t-takvâ” ve “şeyh-i vâsıl” tamlamalarının verdiği 1037/1627-8’de vefat edince zaviyesi kabristanına gömüldü.

Kaynaklara göre ilâhî tarzında yazdığı şiirlerden oluşan mürettep bir divan sahibidir. Hüseyin Vassâf, Derviş Osman ile Hakikî mahlasıyla şiirler yazan iki ayrı kişi olabileceğini belirterek, bu konuda tereddüdünü ifade etmektedir.

Kaynakça

Azamat, Nihat (2000). “İbrâhim Efendi, Olanlar Şeyhi”. İslam Ansiklopedisi. C. 21. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 299.

Ekinci, Ramazan(hzl.) (2013) Hâfız Hüseyin Ayvansarâyî. Vefeyât-ı Ayvansarâyî. İstanbul: Buhara Yay. 96.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatcı. (2000). Bursalı Mehmed TâhirOsmanlı Müellifleri. C. I-II-III. Ankara. 58-9.

Meral, Arzu (2014). Seyyid Seyfullah Külliyâtı I. İstanbul: Revak Kitabevi.

Tosun, Necdet (2009). “Seyyid Nizamoğlu”. İslam Ansiklopedisi. C. 37. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 73.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1981). “Nutkî Mehmed Efendi”. C. 4. İstanbul: Dergâh Yay. 26.

Yılmaz, Ali ve Mehmet Akkuş. (1999) Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ. C. 2. İstanbul: Seha Yay. 524.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MÜJGÂN ÇAKIR
Yayın Tarihi: 05.09.2014
Güncelleme Tarihi: 26.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

fâ‛ilâtün fâ‛ilâtün fâ‛ilâtün fâ‛ilün

Fürkatünden âlemi tutdı figânum gel yetiş

Tende cânum kalmadı rûh-ı revânum gel yetiş

Vaktidür cân viresin cânsuzlara hem çün Mesîh

Çâre kıl ey nutk-ı hayy-i câvidânum gel yetiş

Düşmişem bahr-ı gamun ka‛rına gavvâs olmışam

Dürr-i vaslın isterem ey bahr u kânum gel yetiş

Çekdi girdâb-ı gamın aldı vücûdum zevrakın

Kıl meded ey dest-i hasret lâmekânum gel yetiş

Zulmet-i zulm-i felekden bu Hakîkî bendeni

Kurtar ey mihr-i cihân sâhib-zebânum gel yetiş

(Yılmaz, Ali  ve Mehmet Akkuş. (1999) Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ. C. 2. İstanbul: Seha Yay. 524.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Ömer Ferit Kamd. 11 Ocak 1864 - ö. 22 Mayıs 1944Doğum YeriGörüntüle
2Nermi Uygurd. 15 Ocak 1925 - ö. 21 Şubat 2005Doğum YeriGörüntüle
3Tarık Mümtaz Gözteped. 1893 - ö. 24 Ocak 1977Doğum YeriGörüntüle
4Ömer Ferit Kamd. 11 Ocak 1864 - ö. 22 Mayıs 1944Doğum YılıGörüntüle
5Nermi Uygurd. 15 Ocak 1925 - ö. 21 Şubat 2005Doğum YılıGörüntüle
6Tarık Mümtaz Gözteped. 1893 - ö. 24 Ocak 1977Doğum YılıGörüntüle
7Ömer Ferit Kamd. 11 Ocak 1864 - ö. 22 Mayıs 1944Ölüm YılıGörüntüle
8Nermi Uygurd. 15 Ocak 1925 - ö. 21 Şubat 2005Ölüm YılıGörüntüle
9Tarık Mümtaz Gözteped. 1893 - ö. 24 Ocak 1977Ölüm YılıGörüntüle
10Ömer Ferit Kamd. 11 Ocak 1864 - ö. 22 Mayıs 1944MeslekGörüntüle
11Nermi Uygurd. 15 Ocak 1925 - ö. 21 Şubat 2005MeslekGörüntüle
12Tarık Mümtaz Gözteped. 1893 - ö. 24 Ocak 1977MeslekGörüntüle
13Ömer Ferit Kamd. 11 Ocak 1864 - ö. 22 Mayıs 1944Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Nermi Uygurd. 15 Ocak 1925 - ö. 21 Şubat 2005Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Tarık Mümtaz Gözteped. 1893 - ö. 24 Ocak 1977Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Ömer Ferit Kamd. 11 Ocak 1864 - ö. 22 Mayıs 1944Madde AdıGörüntüle
17Nermi Uygurd. 15 Ocak 1925 - ö. 21 Şubat 2005Madde AdıGörüntüle
18Tarık Mümtaz Gözteped. 1893 - ö. 24 Ocak 1977Madde AdıGörüntüle