Madde Detay

Asıl adı Rahmetullah olan Rahmetî, şimdi Yunanistan sınırları içinde bulunan Serez'de doğdu. Önceleri Serez camilerinde hatiplik yaparken, Mevlevîliğe meyl ederek, Adnî Dede (öl. 1095 / 1683)'nin Gelibolu Mevlevîhanesi'nde bulunduğu sıralarda, ona hizmette bulundu. Şeyhi Adnî Dede'nin, Belgrat Mevlevîhanesi'ne nakl edilmesi üzerine, onun yerine şeyh oldu. Ne kadar şeyhlik yaptığı belli değildir. Sicill-i Osmanî yazarı, onun İskilip ve Gelibolu Mevlevîhaneleri'nde şeyhlik yaptığını ifade eder. Rahmetî, Konya'ya giderek, Mevlânâ Dergâhı ve Şems-i Tebrizî Tekkesi'nde mesnevîhânlık da yaptı. Dönüşünde Üsküp Mevlevîhanesi'ne şeyh oldu. Şeyhliğinin hangi yıla denk geldiği bilinmemektedir. Daha sonra Gelibolu Mevlevîhanesi'ne nakledildi. Burada vefat etti ve Mevlevîhane Mezarlığı'na gömüldü. "Rahmetî" ve "Rahmî Dede" olarak tanınan şâirin, Sefîne ve Tezkire-i Şu'arâ-yı Mevleviyye'de Türkçe tasavvufî, mevlevîyâne şiirleri vardır. Tezkirelerde yer alan bu şiirlerinde şâirin aruza ve dile hakim olduğu, şiirlerine Mevlevîlik unsurlarını ustalıkla kattığı görülmektedir.
 

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Ali Enver (1309/ 1891). Semâhâne-i Edeb.

Genç, İlhan (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay.

Mustafa Sakıp Dede (1283). Sefîne-i Nefise fi'l-Menâkıb-ı Mevleviyye (Sefine-i Nefise fî Menakıb-ı Sülale-i Mevlevîyye). Millî Ktp. MF. 1994 A 3333. 2 / 217.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Es-salâ erbâb-ı 'aşka açılıp meydân-ı hû

Tutdı ser-tâ-ser cihânı pertev-i cevlân-ı hû

Âdem ü 'âlem olup per-kâr-ı devr ü dâ'ire

Sâbit ü seyyârı yek-reng eyledi devrân-ı hû

Girdi ehl-i vecd ü hâlet birbirine şevk ile

Başları saldı ayaga gerdiş-i çegân-ı hû

Enfüs ü âfâkı gark-ı mevce-i tûfân idüp

Cûş itdi her tenûr-ı sîneden 'irfân-ı hû

Pey-rev-i nây u kudûm ü sîne-çâk ü zahm-ı hâr

Olmak isterdi vird-i Mevlânâ ile meydân-ı hû

Mesnevî vü Mevlevî şîr ü şekerdür bezmine

Hasretü'l-Firdevsdür 'ayş-i hoş-ı rindân-ı hû

Evvel ü âhir ile çün zâhir ü bâtın odur

Rahmetî olsa n'ola dil gevher-i 'ummân-ı hû

(Genç, İlhan (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 215.)