Madde Detay

Halvetî tarikati şeyhlerinden Bağdatlı Şeyh Seyyid Mehmed Sadrî Efendi’dir. Bağdat'ta doğdu. İstanbul'a gelip Halveti Şeyh Mehmed Nazmî Efendi'ye intisap etti. Şeyhinin yardımıyla Mihaliç kasabasında Bülbül Hatun Tekkesi'ne şeyh oldu. Verdiği vaazlarla döneminin tanınmış vaizlerinden biri hâline geldi. Sultan II. Mustafa (saltanatı: 1695-1703)'nın, bir cuma günü Tunca Nehri kenarında Süleymaniye Camii’nde vaazına denk gelmesi ve Sadrî'nin vaazdaki üslubu ve tabirleri kullanmadaki ustalığınına tanıklık etmesi dolayısıyla ona “vaiz-i sultanî” görevini verir (Çapan 2005: 348; Arslan 1994: 57; Özcan 1989:2/416). Sadrî, 1116/1704-05 yılında İstanbul'da vefat etti. Sâlim, İstanbul’da; Şeyhî, Mihalıç’taki zaviyesine 1115 sonları/1704'te nakl ile orada 1119/1707-08 yılında vefat ettiğini bildiriyor (Özcan 1989:2/416). Bazı tezkireler de vefatını 1118/1706-07 olarak kaydetmiştir (Arslan 1994: 57). Vefat yılı, Safâyî'de 1118/1706-07 (Çapan 2005: 348); Beliğ'de ise 1129/1716-17 olarak geçer (Abdülkadiroğlu 1999: 209).

Söyleyişi güzel, serbest yaratılışlı, şiirlerdeki tabiatı korkusuz, sözleri nazikçe ve şairânedir (Arslan 1994: 57).

Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay.

Arslan, Mehmet (hzl.)(1994). Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba: Mehmet Siraceddin. Sivas.Dilek Matbaacılık.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay.

İpekten, Halûk, M. İsen, R.Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri. C. 2. İstanbul: Çağrı Yay.

Ne dem ki eşk-i dem-âlûd kûy-ı yâra akar

Hezâr hasret ile dîde rûy-ı yâra akar

Çıkarsa dûd-ı figânım n’ola sipihre degin

Cayır cayır beni Otlak Emînî-zâde yakar

Rind-i aşkım düşmesün sâgar elimden gül gibi

Âftâb-ı âlem-ârâ var mıdır câm-ı mül gibi

Gel açıl seyrâna çık dirsen bana ey bü’l-heves

Ben açılsam da perîşân-hâtıram sünbül gibi

Bâga çıksam serv-kaddüm yâd idüp âh eylerim

Gül görürsem verd-i rûyun söylerim bülbül gibi

Kec-külâham turre-i anber-feşânın dir gören

Rişte-i cân kayd-ı dildür görünen kâkül gibi

Ârzû-yı pây-bûsun eylemiş Sadrî kulun

Göz göz etmiş reh-güzârında dü çeşmin pül gibi

Kemân ebrûlarından tîr-i gamzen aralandurma

Hedefâsâ kulûb-ı ehl-i aşkı yaralandurma

Dil-i mir’ât-ı âşık rîze-i elmâs olur bir gün

Sakın ey bî-vefâ seng-i sitemle pârelendirme

Devâ-me’mûl-i lal-i hokka-i lutfun iken âlem

Tabîbim haste-i hicrânunı bî-çârelendirme

(Arslan, Mehmet (hzl.)(1994). Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba: Mehmet Siraceddin. Sivas.Dilek Matbaacılık. 58)

Ne mümkin sayd-ı nazîr-i hümâ-yı nazm-ı âlî-câh

Meded şâhîn-i tabın Sadriyâ âvârelendirme

(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 348).