ŞÂVUR/ŞÂVER

(d. ?/? - ö. 960/1553)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı bilinmeyen şair Kastamonuludur. II. Bayezid, Yavuz ve Kanunî Sultan Süleyman dönemlerinde yaşadı. Medrese eğitimini tamamladıktan sonra önce çeşitli kasabalarda müderrislik yaptı, sonra kadılık mesleğini seçti. Müderrislik ve kadılık yaptığı yerler kaynaklarda belirtilmez. Ancak Latîfî Tezkiresi’nde Tâliî ile latife yollu karşılıklı şiirleşmelerine verilen örnekten şairin Kastamonu’nun Araç kasabasında kadılık yaptığını öğreniyoruz. Hayatıyla ilgili bütün bilgimizin bu kadar olduğu Şâvûr, 960/1553 senesinde öldü. Latîfî, şiir ve mûsikâr (üflemeli bir bir derviş çalgısı) ilmini iyi bildiği ve bu konuda eserleri olduğunu kayderken, eser ismi vermemektedir.. Âşık Çelebi aynı zamanda musikişinas olduğunu söylediği Şâvur’un ömrünün sonuna kadar meyhane kapısından ayrılmayan bir ayyaş olduğunu, hatta meyhane çıkışlarının birinde düşerek ayağını kırdığını ve topal kaldığını bildirmektedir. Topallığıyla alay edenlere karşı “Ta‘n eylemesün baña ayaksuz diyü cühhâl / N'ola ayağum yoğsa her fende elüm var” beytini söyleyen şairin kimi şiirlerinin de başkaları tarafından sahiplenildiği kaynaklarda hakkında bahsedilenler arasındadır. Latîfî, Necâtî ve Tâliî tarafından şiirlerinin beğenildiğini, kendisinin de şiirde onları örnek aldığını ve onların yolunda gittiğini yazmaktadır. Hasan Çelebi ise “Zamanında meşhurmuş ama şimdi adından eser kalmamıştır.” demektedir. Şâvur’un Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde altı şiiri yer almaktadır. Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde ve Pervâne Bey Mecmuası’nda şiirleri yer almaktadır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzemâ. Ankara: AKM Yay.

Kaf-zâde Fâizî. Zübdetü’l-Eş’âr. Milli Kütüphane, Yz. A. 679, vr. 60a.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1978). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: TTK Yay.

Köksal, M. Fatih (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 20.03.2013]

Köksal, M. Fatih (2007). “Şâver”. Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 8. Ankara: AKM Yay. 43.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat No. 406, vr. 3b, 168a, 213a…

Riyâzî. Riyâzü’ş-Şu’arâ. Süleymaniye Kütüphanesi, Es’ad Ef. No. 3871, vr. 64a.

“Şâver” (1998). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 8. İstanbul: Dergâh Yay. 110.

Şemseddîn Sâmî (1314). Kâmûsu’l-A’lâm. İstanbul: Mihrân Matbaası.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 07.09.2013
Güncelleme Tarihi: 29.10.2020

Eserlerinden Örnekler

GAZEL 

İñende âşıkuñ aglatma ey meh-rû cihândur bu

Tayanma hüsn çagına geçer âb-ı revândur bu

Sabâdan subh-dem sordum n’idersin hâk-i pâyini

Didi kim hûr u rıdvâna be-gâyet armagandur bu

Dilermiş öldüre sini habîbüñ çeşm-i fettânı

Ölem sanma ki ömr içre hayât-ı câvidândur bu

Seni bu hüsn ile cânâ görüben hûrlar aydur

Ser-â-ser milket-i hüsne meger var ise handur bu

Bu Şâvur bendeñi cânâ iñen cevr ile öldürme

Buluşuruz senüñ ile benüm cânum cihândur bu

(Köksal, M. Fatih (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf.[erişim tarihi: 20.03.2013]. 2132)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÇÖREKÇİ-ZÂDE LÜTFÎd. 1806 - ö. 1881Doğum YeriGörüntüle
2GARAGADIOĞLU RIFAT EFENDİd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Muvaffak Akmand. 23 Eylül 1923 - ö. 10 Ekim 2012Doğum YeriGörüntüle
4ÇÖREKÇİ-ZÂDE LÜTFÎd. 1806 - ö. 1881Doğum YılıGörüntüle
5GARAGADIOĞLU RIFAT EFENDİd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Muvaffak Akmand. 23 Eylül 1923 - ö. 10 Ekim 2012Doğum YılıGörüntüle
7ÇÖREKÇİ-ZÂDE LÜTFÎd. 1806 - ö. 1881Ölüm YılıGörüntüle
8GARAGADIOĞLU RIFAT EFENDİd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Muvaffak Akmand. 23 Eylül 1923 - ö. 10 Ekim 2012Ölüm YılıGörüntüle
10ÇÖREKÇİ-ZÂDE LÜTFÎd. 1806 - ö. 1881MeslekGörüntüle
11GARAGADIOĞLU RIFAT EFENDİd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12Muvaffak Akmand. 23 Eylül 1923 - ö. 10 Ekim 2012MeslekGörüntüle
13ÇÖREKÇİ-ZÂDE LÜTFÎd. 1806 - ö. 1881Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14GARAGADIOĞLU RIFAT EFENDİd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Muvaffak Akmand. 23 Eylül 1923 - ö. 10 Ekim 2012Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÇÖREKÇİ-ZÂDE LÜTFÎd. 1806 - ö. 1881Madde AdıGörüntüle
17GARAGADIOĞLU RIFAT EFENDİd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Muvaffak Akmand. 23 Eylül 1923 - ö. 10 Ekim 2012Madde AdıGörüntüle